Рано пензионирање во Австрија во 2026: Korridorpension, Schwerarbeitspension и долг стаж

Во Австрија е можно пензионирање пред редовната старосна граница, но различните модели имаат различни услови и намалувања. Од 2026 година постои и пофлексибилна можност – делумна пензија (Teilpension) со намалено работно време.

Накратко

• Редовната пензиска возраст (Regelpensionsalter) е 65 години за мажи, а за жени во 2026 година е 61,5 години.
• Кај Korridorpension намалувањето е 0,425 проценти месечно, односно 5,1 проценти годишно.
• Кај Schwerarbeitspension намалувањето е 0,15 проценти месечно, со максимум од 9 проценти.
• Од 1 јануари 2026 може да се користи Teilpension со намалено работно време.
• Постапката е бесплатна, а надлежна институција обично е Pensionsversicherungsanstalt (PVA).

Што значи рано пензионирање?

Сите форми на рано пензионирање се поврзани со редовната пензиска возраст. Таа е 65 години за мажи. За жени до 2024 година изнесувала 60 години, а во 2026 година изнесува 61,5 години.

Ако пензијата се започне пред оваа возраст, во повеќето случаи се применува намалување (Abschlag) за секој месец до редовната граница. Висината на намалувањето зависи од избраниот вид пензија.

Колкави се намалувањата?

• Korridorpension: 0,425 проценти месечно или 5,1 проценти годишно; горната граница не е наведена.
• Schwerarbeitspension: 0,15 проценти месечно или 1,8 проценти годишно; вкупното намалување може да биде најмногу 9 проценти.

Затоа, кај Schwerarbeitspension намалувањето е значително помало отколку кај Korridorpension.

Korridorpension: важни правила

Korridorpension е воведена со пензиската хармонизација од 2005 година (Pensionsharmonisierung). Основата за пресметување е пензиската сметка (Pensionskonto).

Важно е да се внимава на работата додека се прима оваа пензија. Ако заработката ја надмине границата за мало вработување (Geringfügigkeitsgrenze), Korridorpension престанува. Во 2026 година оваа граница изнесува 551,10 евра месечно.

Сепак, за секој месец во кој пензијата била суспендирана, подоцнежната пензија се зголемува за 0,55 проценти.

Schwerarbeitspension – пензија по тешка работа

И кај Schwerarbeitspension се применува намалување ако пензионирањето започне пред редовната старосна граница. Намалувањето е 0,15 проценти месечно, односно 1,8 проценти годишно.

Вкупното намалување е ограничено на 9 проценти. Поради тоа, пензијата не може да биде намалена повеќе од овој процент само поради пораното започнување.

Долг осигурителен стаж: Langzeitversichertenregelung

Поранешната предвремена старосна пензија поради долг осигурителен стаж (vorzeitige Alterspension bei langer Versicherungsdauer) е заменета со Korridorpension. Сепак, за лица со долг стаж и понатаму постои посебното правило Langzeitversichertenregelung, познато како „Hacklerregelung“, кое овозможува порано пензионирање.

Кога ќе се достигне редовната старосна граница, оваа рана старосна пензија преминува во „нормална“ старосна пензија во непроменет износ.

Ако по одобрувањето на раната пензија се стекнат дополнителни задолжителни месеци на осигурување, тие се земаат предвид и се добива повисок додаток (Steigerungsbetrag).

Ново од 2026: делумна пензија (Teilpension)

Од 1 јануари 2026 постои Teilpension. Целта е постарите работници да можат да продолжат да работат со намалено работно време, а истовремено да добиваат дел од пензијата.

Главни услови

• да постои право на Korridorpension, Schwerarbeitspension, пензија според Langzeitversichertenregelung или старосна пензија;
• работното време да се намали за најмалку 25, а најмногу 75 проценти;
• согласност од работодавачот;
• заработката и понатаму да биде над границата за мало вработување;
• да нема веќе донесено решение со кое е одобрена лична пензија.

Висината на Teilpension зависи од степенот на намалување на работното време и од целосниот кредит на пензиската сметка од претходната година (Gesamtgutschrift):

• намалување на работното време од 25 до 40 проценти: 25 проценти од целосниот кредит;
• намалување над 40 до 60 проценти: 50 проценти од целосниот кредит;
• намалување над 60 до 75 проценти: 75 проценти од целосниот кредит.

Ако Teilpension се користи пред редовната возраст, се применуваат намалувањата за соодветниот вид пензија. Се зема предвид и бонусот за рано започнување (Frühstarterbonus). Сепак, со Teilpension не се исплаќаат додатокот за изедначување (Ausgleichszulage) и додатокот за деца (Kinderzuschuss).

Пензиската сметка се „затвора“ само за искористениот дел. Преостанатиот дел продолжува да расте врз основа на заработката. При целосно пензионирање пензијата се исплаќа во цел износ. Лицата што продолжуваат да работат и по редовната пензиска возраст добиваат додаток (Zuschlag).

Каде и кога се поднесува барањето?

Надлежна е пензиската осигурителна институција, обично Pensionsversicherungsanstalt (PVA). Барањето е добро да се поднесе приближно три месеци пред планираниот почетен датум (Stichtag).

Како барање може да се смета и писмо во неформална форма; формуларот може да се достави дополнително. Барањето може да се поднесе и електронски со идентификација преку ID Austria. Постапката е бесплатна.

Pensionsversicherungsanstalt одлучува со решение (Bescheid). Против решението може да се поднесе тужба до надлежниот суд за трудови и социјални спорови (Arbeits- und Sozialgericht) во рок од три месеци од доставувањето.

Најчести прашања

Може ли да работам додека примам Korridorpension?

Да, но ако заработката во 2026 година надмине 551,10 евра месечно, Korridorpension престанува. За секој месец без исплата, подоцнежната пензија се зголемува за 0,55 проценти.

Кај која рана пензија е најмало намалувањето?

Кај Schwerarbeitspension: 0,15 проценти месечно, со вкупен максимум од 9 проценти.

Што се случува со пензијата според Hacklerregelung кога ќе се достигне редовната возраст?

Таа преминува во нормална старосна пензија во непроменет износ. Дополнителните месеци на задолжително осигурување може да донесат повисок Steigerungsbetrag.

Може ли да добивам Ausgleichszulage со Teilpension?

Не. Со Teilpension не се исплаќаат Ausgleichszulage и Kinderzuschuss, бидејќи пензиската сметка сè уште не е целосно затворена.

Практични чекори

1. Проверете која форма на пензија може да ја користите: Korridorpension, Schwerarbeitspension, Langzeitversichertenregelung или Teilpension.
2. Побарајте податоци од вашето Pensionskonto и проверете го осигурителниот стаж.
3. Пресметајте го можниот Abschlag и, ако планирате Teilpension, разговарајте со работодавачот за намалувањето на работното време.
4. Поднесете го барањето до PVA приближно три месеци пред Stichtag, лично или преку ID Austria.
5. Внимателно проверете го добиениот Bescheid. Ако не се согласувате со него, рокот за тужба до Arbeits- und Sozialgericht е три месеци од доставувањето.

Информациите се општ преглед и не претставуваат индивидуален правен или пензиски совет. За конкретниот случај обратете се кај Pensionsversicherungsanstalt (PVA) или кај квалификуван стручњак.

Извор: oesterreich.gv.at