Dalja e parakohshme në pension në Austri në 2026: Korridorpension, Schwerarbeitspension dhe sigurimi afatgjatë
Në Austri është e mundur të dilni në pension para moshës së rregullt, por çdo skemë ka kushte dhe zbritje të ndryshme. Nga viti 2026 ekziston edhe një mundësi më fleksibël: Teilpension, e cila lejon vazhdimin e punës me kohë të reduktuar.
Mosha e rregullt e pensionit si pikë reference
Të gjitha format e pensionit të parakohshëm lidhen me moshën e rregullt të pensionit (Regelpensionsalter). Për burrat ajo është 65 vjeç. Për gratë, mosha ishte 60 vjeç deri në vitin 2024 dhe në vitin 2026 është 61,5 vjeç.
Kur pensioni fillon para kësaj moshe, zakonisht aplikohet një zbritje (Abschlag) për çdo muaj të filluar më herët. Përqindja varet nga lloji i pensionit.
Sa janë zbritjet sipas skemës?
- Korridorpension: 0,425% në muaj, ose 5,1% në vit. Nuk është përcaktuar një kufi maksimal në informacionin e dhënë.
- Schwerarbeitspension: 0,15% në muaj, ose 1,8% në vit, me zbritje totale deri në 9%.
Kështu, për pensionin pas punës së rëndë zbritja është dukshëm më e ulët se për Korridorpension.
Korridorpension: rregullat kryesore
Korridorpension u prezantua me harmonizimin e pensioneve të vitit 2005 (Pensionsharmonisierung). Shuma e pensionit bazohet në llogarinë e pensionit (Pensionskonto).
Nëse gjatë marrjes së Korridorpension punoni dhe të ardhurat tejkalojnë kufirin e punësimit me të ardhura të vogla (Geringfügigkeitsgrenze), pensioni ndërpritet. Në vitin 2026 ky kufi është 551,10 euro në muaj.
Kur pensioni pezullohet për shkak të punës, pensioni i ardhshëm rritet me 0,55% për çdo muaj pezullimi.
Schwerarbeitspension: pensioni pas punës së rëndë
Edhe në këtë skemë aplikohet zbritje nëse pensioni fillon para moshës së rregullt. Zbritja është 0,15% në muaj, që korrespondon me 1,8% në vit.
Zbritja totale nuk mund të kalojë 9%. Pra, pensioni nuk mund të ulet më shumë se kaq vetëm për shkak të fillimit të parakohshëm.
Sigurimi afatgjatë: Langzeitversichertenregelung ose Hacklerregelung
Pensioni i parakohshëm për kohë të gjatë sigurimi (vorzeitige Alterspension bei langer Versicherungsdauer) është zëvendësuar nga Korridorpension. Megjithatë, për personat me periudhë të gjatë sigurimi vazhdon të ekzistojë Langzeitversichertenregelung, e njohur zakonisht si Hacklerregelung.
Kur arrihet mosha e rregullt, pensioni i parakohshëm shndërrohet në pension të zakonshëm të pleqërisë, me të njëjtën shumë. Nëse pas miratimit të pensionit janë fituar muaj të tjerë sigurimi të detyrueshëm, merret parasysh një rritje më e lartë (Steigerungsbetrag).
Teilpension nga 1 janari 2026
Që nga 1 janari 2026 ekziston Teilpension. Qëllimi është që punonjësit më të moshuar të vazhdojnë të punojnë me kohë të reduktuar, ndërsa të marrin një pjesë të pensionit.
Kushtet kryesore
- Të keni të drejtë për Korridorpension, Schwerarbeitspension, pensionin për periudhë të gjatë sigurimi ose pensionin e pleqërisë.
- Koha e punës duhet të reduktohet së paku 25% dhe më së shumti 75%.
- Kërkohet miratimi i punëdhënësit.
- Të ardhurat duhet të mbeten mbi kufirin e punësimit me të ardhura të vogla.
- Nuk duhet të keni tashmë një pension personal të miratuar me vendim.
Sa është Teilpension?
Shuma varet nga përqindja e reduktimit të orarit dhe nga krediti i plotë i vitit të kaluar në Pensionskonto (Gesamtgutschrift):
- Reduktim nga 25% deri në 40%: 25% e kreditit të plotë.
- Reduktim mbi 40% deri në 60%: 50% e kreditit të plotë.
- Reduktim mbi 60% deri në 75%: 75% e kreditit të plotë.
Nëse pensioni merret para moshës së rregullt, zbatohen zbritjet e skemës përkatëse. Merret parasysh edhe bonusi për fillim të hershëm (Frühstarterbonus).
Ausgleichszulage dhe Kinderzuschuss nuk paguhen së bashku me Teilpension. Pensionskonto mbyllet vetëm për pjesën e pensionit që merret; pjesa e mbetur vazhdon të rritet në bazë të të ardhurave. Kur pensioni merret i plotë, ai paguhet në tërësi. Personat që vazhdojnë të punojnë pas moshës së rregullt marrin edhe një shtesë (Zuschlag).
Ku dhe kur bëhet kërkesa?
Institucioni përgjegjës është zakonisht sigurimi pensional Pensionsversicherungsanstalt (PVA). Kërkesa duhet të dorëzohet rreth tre muaj para datës së fillimit (Stichtag).
- Kërkesa mund të nisë edhe me një letër pa formë të caktuar; formulari plotësohet më pas.
- Aplikimi elektronik është i mundur me identifikimin ID Austria.
- Procedura është pa pagesë.
PVA merr vendim me shkrim (Bescheid). Kundër këtij vendimi mund të paraqitet padi brenda tre muajve nga dorëzimi, në gjykatën kompetente të punës dhe çështjeve sociale (Arbeits- und Sozialgericht).
Hapat praktikë
- Kontrolloni moshën tuaj të rregullt të pensionit dhe periudhat e regjistruara në Pensionskonto.
- Verifikoni se për cilën skemë mund të kualifikoheni: Korridorpension, Schwerarbeitspension, Hacklerregelung, Teilpension ose pension i zakonshëm.
- Llogarisni zbritjen përkatëse dhe ndikimin e të ardhurave nga puna, veçanërisht nëse planifikoni Korridorpension.
- Nëse zgjidhni Teilpension, diskutoni reduktimin e orarit dhe merrni miratimin e punëdhënësit.
- Paraqitni kërkesën te Pensionsversicherungsanstalt rreth tre muaj para Stichtag dhe ruani Bescheid-in.
- Nëse nuk pajtoheni me vendimin, respektoni afatin tre-mujor për paraqitjen e padisë në Arbeits- und Sozialgericht.
Shënim: Ky informacion bazohet në burime të disponueshme online dhe nuk zëvendëson këshillimin profesional. Për një vlerësim të rastit tuaj, drejtohuni te Pensionsversicherungsanstalt ose te një profesionist i kualifikuar.
Burimi: oesterreich.gv.at