Онлајн измами во Австрија: phishing, лажни веб-продавници и измами на социјалните мрежи

Онлајн измамниците најчесто ја користат брзината, љубопитноста и премногу добрите понуди. Постојат повеќе видови онлајн измами, од phishing и лажни веб-продавници до измами преку социјалните мрежи.

Накратко

• Сериозна компанија никогаш нема да побара лозинка или трансакциски број (TAN) преку е-пошта.
• Ако сте жртва на phishing, веднаш јавете се во вашата банка и побарајте блокирање на сметката.
• При онлајн купување избегнувајте плаќање однапред со банкарски трансфер.
• При купување од приватно лице, ако е можно, инсистирајте на лично преземање.
• При продажба меѓу приватни лица и на аукции обично нема право на откажување.
• Ако сте измамени, јавете се во полиција на 133 или 112.

Што е phishing и како функционира?

Зборот phishing настанал од спојот на „password“ (лозинка) и „fishing“ (риболов). Целта на измамниците е да ги извлечат вашите доверливи податоци, на пример податоците за Online-Banking, аукциски страници или веб-продавници.

Најчесто добивате е-пошта со порака дека треба да се најавите на страницата на вашата банка. Линкот во пораката, сепак, води до лажна страница која изгледа речиси исто како вистинската. Ако ги внесете податоците, измамниците може да пристапат до вашата сметка и да направат трансфери. Таквите страници често исчезнуваат по неколку часа или денови, но дотогаш може да предизвикаат сериозна штета.

Како да препознаете phishing-е-пошта?

Најважното правило е: сериозна компанија никогаш нема да ја побара вашата лозинка или трансакцискиот број преку е-пошта. Други предупредувачки знаци се:

• порака со притисок веднаш да ги внесете податоците;
• известување за награда, иако не сте учествувале во никаква игра;
• тврдење дека постои безбедносен проблем на страницата на банката и дека мора да се најавите за „проверка“;
• невообичаена интернет-адреса, на пример www.nelbanking.at наместо www.netbanking.at;
• лош или необичен германски јазик;
• исчезната или чудно изменета веб-адреса, како и неисправни линкови на страницата за најавување.

Како да се заштитите од phishing?

• Не кликајте на линкови што ги добивате преку е-пошта или други пораки.
• Никогаш не одговарајте на phishing-порака. Може да ја препратите до засегнатата компанија или да ја избришете.
• Доверливи податоци внесувајте само на шифрирана (SSL) страница. Тоа се препознава по „https://“ и затворен катанец во лентата за адреса.
• Бидете особено внимателни со онлајн огласи за работа во кои се бараат финансиски задачи, како спроведување парични трансфери.
• Редовно ажурирајте го прелистувачот.
• Кај некои банки, за онлајн банкарство може да се користи и ID Austria.

Ако сепак се случи проблем, веднаш контактирајте ја вашата банка и побарајте блокирање на сметката.

Измами во веб-продавници и на страници со огласи

На страниците со огласи и аукции, како и во несигурни веб-продавници, често се појавуваат електронски уреди или брендирани производи по невообичаено ниски цени. Понекогаш станува збор за фалсификати или украдена стока, а понекогаш за обична измама: ќе платите, но производот никогаш нема да биде испорачан.

Обрнете внимание на следново:

• Ако понудата е значително поевтина од вообичаената, бидете внимателни и споредете ги цените.
• Проверете ги ознаките за квалитет (Gütesiegel). Австрискиот Euro-Label означува проверени и сигурни веб-продавници.
• Кај веб-продавници од друга земја на ЕУ бидете особено внимателни, особено ако имаат нецелосен Impressum. Ако е наведена само е-пошта, не купувајте.
• Пред нарачката прочитајте ги општите услови (AGB) и описот на производот. Можно е наместо мобилен телефон да сте купиле само кутија.
• Избегнувајте плаќање однапред со банкарски трансфер. Користете безбеден начин на плаќање, а на аукции – депозитен систем (Treuhand).
• На страниците со купони прочитајте ги условите. Купонот често може да се искористи само под одредени услови, како минимална вредност на нарачката, конкретен ден или конкретна продавница, а може да има и скриени дополнителни трошоци.

Измами на социјалните мрежи

Популарните социјални мрежи се привлечни и за измамниците. Најчесто се обидуваат да ги украдат личните податоци преку лажна страница за најавување или да шират штетни програми. Чести форми се лажни фан-страници, црви што се шират со кликање (Würmer), лажни е-пораки испратени во име на социјалната мрежа, spam и небезбедни апликации.

Може да помогне следново:

• Не кликајте на премногу примамливи линкови, дури и ако изгледа дека ги испратил пријател.
• Игнорирајте најави како „OMG“, „Неверојатно“ или „Спектакуларно“.
• Пред да потврдите нешто со кликање, вклучително и наградна игра, прочитајте што одобрувате.
• Внимателно споделувајте ја адресата, телефонскиот број и датумот на раѓање.
• Редовно бришете ги непотребните апликации и ограничете ги нивните дозволи за пристап.
• Користете антивирусна програма што се ажурира секој ден.
• Пријавете ги сомнителните објави, страници и апликации до операторот на платформата за да бидат отстранети.

Ако веќе сте кликнале на црв, избришете ги објавите што ги создал и проверете ги омилените страници за необични ставки.

„Бесплатни“ понуди и вознемирувачки сметки

Многу страници привлекуваат со бесплатни SMS-пораки, игри, рецепти, преземања или гатање, но трошоците ги кријат во ситниот текст или во AGB. Неколку недели по едноставната регистрација може да почнат да пристигнуваат сметки, опомени и писма од компании за наплата на долгови (Inkassobüro).

Во повеќето случаи таквите компании немаат правна основа за побарувањето. Не плашете се од заканите. Кај пробен пристап, писмено известете дека веднаш се откажувате, а наместо да одговарате на опомените, обратете се до организација за заштита на потрошувачите.

Каде да побарате помош?

• Полиција: 133 или 112 – ако сте жртва на измама.
• Брза помош: 144 – при здравствена итна состојба.
• Вашата банка – по phishing, за блокирање на сметката.
• Internet Ombudsstelle и Watchlist Internet – за предупредувања, пријавување измами и онлајн спорови.
• Arbeiterkammer (AK) и VKI – за помош во заштитата на потрошувачите.

Watchlist Internet е проект на Internet Ombudsstelle и собира информации за познати измамнички страници.

Често поставувани прашања

Може ли мојата банка да побара лозинка преку е-пошта?

Не. Сериозна компанија никогаш нема да побара лозинка или трансакциски број преку е-пошта.

Може ли да се откажам од производ купен од приватно лице?

При продажба меѓу приватни лица и на аукции обично нема право на откажување.

Морам ли да платам сметка од измамничка страница?

Во повеќето случаи таквите компании немаат право на плаќање. Обратете се до Internet Ombudsstelle, AK и VKI.

Кој е првиот чекор по phishing?

Веднаш јавете се во вашата банка и побарајте блокирање на сметката. Ако станува збор за измама, известете ја и полицијата.

Практични чекори ако сте измамени

1. Не кликајте повторно на сомнителниот линк и не комуницирајте со измамникот.
2. Веднаш контактирајте ја банката и побарајте блокирање на сметката.
3. Зачувајте ги е-пораките, линковите, сметките, потврдите за плаќање и снимките од екранот.
4. Пријавете го случајот во полиција на 133 или 112.
5. За онлајн спор или сомнително барање за плаќање, побарајте помош од Internet Ombudsstelle, Watchlist Internet, Arbeiterkammer (AK) или VKI.

Овој текст е подготвен врз основа на информации од интернет и не претставува советување. Користењето е на сопствен ризик. За стручна помош обратете се до адвокат, правен, здравствен, работноправен или друг релевантен стручњак.

Извор: oesterreich.gv.at