Avusturya’da trafik kazası: bildirim, sigorta ve sosyal güvenlik 2026

Avusturya’da trafik kazasından sonra yalnızca araç hasarı değil, tedavi masrafları ve uzun süre çalışamama durumunda hangi hakların doğduğu da önemlidir. Sorumluluk sigortasının yanı sıra sosyal güvenlik sisteminin farklı kolları da devreye girebilir. Belirleyici konu, kazanın iş kazası (Arbeitsunfall) sayılıp sayılmadığıdır.

Kaza ne zaman iş kazası sayılır?

Çalışanlar açısından trafik kazası, özellikle şu durumlarda iş kazası kabul edilebilir:

• Kaza işin yapılması nedeniyle meydana geldiyse;
• Ev ile işyeri arasındaki doğrudan yolda, işyerinden öğle yemeğine giderken veya eve dönerken meydana geldiyse; ortak araç kullanımı da buna dahildir;
• İşverenin masraflarına katkıda bulunduğu bir eğitime giderken veya eğitimden dönerken meydana geldiyse;
• İşe ya da eve dönüş yolunu kesen doktora gidiş sırasında meydana geldiyse ve doktor randevusu işverene önceden bildirildiyse;
• Bakım gerektiren bir çocuğu anaokuluna, okula veya bakıcısına götürme yolunda meydana geldiyse;
• Arbeiterkammer veya sendika gibi çalışan temsil kuruluşlarına giderken ya da oradan dönerken meydana geldiyse.

Anaokulu çocukları, öğrenciler ve üniversite öğrencileri açısından okul veya üniversite eğitimiyle bağlantılı kazalar da kapsama girebilir. Örneğin okul gezisi, okul etkinliği, okula giden doğrudan yol veya müfredattaki uygulama sırasında meydana gelen kazalar bu gruba dahildir.

İş kazasına benzer şekilde değerlendirilebilecek diğer durumlar arasında işsizlik ödeneğiyle bağlantılı bir yola, örneğin yönlendirilen bir iş görüşmesine giderken yaşanan kazalar; yardım faaliyetleri, kan bağışı ve gönüllü itfaiye veya kurtarma hizmetleri sırasında, örneğin Kızılhaç ya da dağ kurtarma görevi veya tatbikatında meydana gelen kazalar bulunur.

Kazayı kim ve ne zaman bildirir?

Haftpflichtversicherung bildirimine ek olarak aşağıdaki yükümlülükler geçerlidir:

• İşveren: Çalışanın öldüğü veya üç günden fazla süreyle tamamen ya da kısmen çalışamayacağı iş kazalarını beş gün içinde çevrim içi bildirmelidir.
• Serbest çalışan: Hem çalışanının hem de kendi kazasını zamanında ilgili kaza sigortasına bildirmelidir.
• Okul veya üniversite: Sigortalı bir kişinin yaralandığı veya öldüğü her trafik kazasını en geç beş gün içinde çevrim içi bildirmelidir.
• Çalışan: Kaza nedeniyle çalışamayacaksa işverenini derhal bilgilendirmelidir.

İş kazasında kaza sigortası neleri karşılar?

İş kazalarında kaza sigortasının (AUVA, BVAEB veya SVS) görevi, sağlık sigortası kapsamında hak bulunmadığında kaza tedavisini (Unfallheilbehandlung) sağlamaktır. AUVA, örneğin kendi kaza hastanelerinden birinde tedavi verilmesi için tedaviyi her zaman devralabilir. Bu tür hastaneler Viyana’da Meidling ve Lorenz Böhler birimleriyle, ayrıca Graz, Klagenfurt, Kalwang, Linz ve Salzburg’da bulunur.

Rehabilitasyon türleri

• Tıbbi rehabilitasyon: İlk yardımdan proteze kadar uzanır. İlgili merkezler arasında Häring, Weißer Hof, Tobelbad ve Wien-Meidling bulunur.
• Mesleki rehabilitasyon: Önceki işe dönüşü veya yeni bir meslek edinmeyi amaçlar. Bunun için kanundan doğan bir hak yoktur; ancak bu süreçte geçici ödeme (Übergangsgeld) yapılır.
• Sosyal rehabilitasyon: Örneğin evin veya aracın uyarlanması için destek sağlanabilir. Bu gönüllü bir yardımdır ve kanuni hak oluşturmaz.

Hangi parasal ödemeler yapılabilir?

• Übergangsgeld: Kazadan önceki takvim yılındaki gelirin yüzde 60’ıdır; bakmakla yükümlü olunan kişiler için artırılabilir.
• Versehrtenrente: Kazanç sağlama kapasitesi üç ay geçmesine rağmen en az yüzde 20 azalmışsa bağlanabilir.
• Versehrtengeld: Öğrenciler, üniversite öğrencileri ve anaokulu çocukları için tek seferlik ödeme.
• Integritätsabgeltung: İş güvenliği kurallarının ağır şekilde ihlal edilmesi halinde ödenebilir. Tutar, yıllık azami prim matrahının iki katını geçemez.
• Yakınlara yönelik aylık ödeme: Dul eşe, kayıtlı partnere veya yetimlere verilebilir.

51’den az çalışanı bulunan işveren, ücretin ödenmeye devam ettiği hastalık izni dönemi (Entgeltfortzahlung) sonrasında destek talep edebilir.

Kaza iş kazası değilse ne olur?

Bu durumda sağlık sigortası kurumu (ÖGK, SVS veya BVAEB) yetkilidir. Sağlık sigortasının sağlayabileceği hizmetler arasında şunlar bulunur:

• Doktor tedavisi, ilaç, tıbbi yardımcı araçlar, psikoterapi ve fizyoterapi;
• Evde bakım ve hastane tedavisi;
• Hastalık parası (Krankengeld) ve uzun süreli hastalıktan sonra işe kademeli dönüş parası (Wiedereingliederungsgeld);
• Çalışma kapasitesinin azalması halinde rehabilitasyon parası (Rehabilitationsgeld);
• Diş tedavisi ve diş protezi;
• Gönüllü yardım kapsamında, örneğin tedavi amaçlı tatil desteği.

Emeklilik sigortasının rolü

Emeklilik sigortası (PV, BVAEB veya SVS) kaza sonrasında rehabilitasyon, çalışma kapasitesinin azalması nedeniyle emeklilik, dul ve yetim aylığı ile bakım parası (Pflegegeld) sağlayabilir.

Sık sorulan sorular

Elektrikli scooter ile işe giderken kaza yaparsam iş kazası olur mu?

İşe giden doğrudan yolda meydana gelen trafik kazası, kullanılan ulaşım aracına özel bir sınırlama getirilmediği için iş kazası sayılabilir.

İş kazasını kim bildirir?

Çalışanlarda bildirimi işveren yapar ve süre beş gündür. Serbest çalışanlar kendi kazalarını da kendileri bildirmelidir.

Karara katılmazsam ne yapabilirim?

Parasal yardımlarla ilgili kararın (Bescheid) altı ay içinde verilmesi gerekir. Bu karara karşı dava açılabilir; dava açıldığında karar, itiraz edilen bölüm bakımından geçerliliğini kaybeder.

Mesleki rehabilitasyon her zaman sağlanır mı?

Hayır. Mesleki rehabilitasyon için kanuni bir hak bulunmadığı gibi sosyal rehabilitasyon için de kanuni hak yoktur.

Uygulanacak pratik adımlar

1. Kaza nedeniyle çalışamayacaksanız işvereninizi derhal bilgilendirin.
2. Kazanın iş kazası kapsamına girip girmediğini değerlendirin; özellikle işe gidiş-geliş yolunun doğrudan olup olmadığını ve yolculuğun işle bağlantısını dikkate alın.
3. İşverenin, gerekli durumlarda kazayı beş gün içinde çevrim içi bildirdiğini teyit edin.
4. Serbest çalışıyorsanız kendi kazanız için ilgili kaza sigortasına zamanında başvurun.
5. İş kazası değilse sağlık sigortası kurumunun (ÖGK, SVS veya BVAEB) yetkili olduğunu dikkate alın.
6. Parasal yardımlarla ilgili Bescheid verildiğinde kararı kontrol edin; anlaşmazlık halinde dava açma seçeneğini değerlendirin.

Bu bilgiler genel niteliktedir ve hukuki ya da tıbbi danışmanlık yerine geçmez. Kişisel durumunuz için avukata, hukuk uzmanına, sağlık uzmanına veya çalışma ve istihdam hukuku uzmanına başvurun.

Kaynak: oesterreich.gv.at