Avusturya’da hamilelik: Eltern-Kind-Pass, hastane seçimi ve doğum öncesi işlemler

Avusturya’da hamilelik sırasında öncelikle Eltern-Kind-Pass muayenelerine, işverene bildirim yükümlülüklerine ve Wochengeld başvurusuna dikkat etmelisiniz. Bu işlemler sağlık hizmetlerinin yanı sıra, Kinderbetreuungsgeld (GYES) tutarı açısından da mali sonuçlar doğurabilir.

Eltern-Kind-Pass nedir ve nereden alınır?

Eltern-Kind-Pass, hamilelerin ve küçük çocukların koruyucu sağlık kontrollerini düzenleyen belgedir. Hamilelikteki muayenelerin yanı sıra çocuğun 5. yaşına kadar yapılması gereken kontrolleri de içerir. Eski adı Mutter-Kind-Pass olan belge, dijitalleşmeyle birlikte Eltern-Kind-Pass adını almıştır.

Hamilelik tespit edildiğinde belgeyi genellikle kadın doğum uzmanı verir. Belgeyi aşağıdaki sağlık hizmeti sağlayıcılarından biri de düzenleyebilir:

• Pratisyen hekim (Allgemeinmediziner),
• Ayakta tedavi merkezi (Ambulatorium),
• Hamilelik veya aile danışma merkezi (Schwangeren- bzw. Familienberatungsstelle),
• Doğum servisi polikliniği.

Önemli: 1 Ekim 2026’dan beri yeni Eltern-Kind-Pass muayene programı geçerlidir. Ayrıntıların güncellenmesi henüz devam etmektedir.

Muayeneler ne kadar ücretlidir?

Eltern-Kind-Pass belgesi ve yönetmelikte belirtilen tüm muayeneler, sosyal sağlık sigortasıyla sözleşmeli bir doktorda (Vertragsärztin/Vertragsarzt) yaptırıldığında ücretsizdir. Özel doktorlarda bu ücretsiz uygulama geçerli değildir.

Çocuk genellikle ebeveynleriyle birlikte sigortalıdır. Yalnızca ebeveynlerden hiçbirinin sağlık sigortası bulunmadığı çok nadir durumda çocuk sigortasız kalabilir.

Muayene tarihleri ve Kinderbetreuungsgeld bağlantısı

İlk hamilelik muayenesi kural olarak hamileliğin 16. haftasının sonuna kadar yapılmalıdır. Bebeğin ilk muayenesi doğumdan sonraki ilk hafta içinde gerçekleştirilir.

Kinderbetreuungsgeld (GYES) tutarının tamamının alınabilmesi, ilk on muayenenin zamanında yapılmasına ve sağlık sigortasına belgelenmesine bağlıdır:

• Hamilelikteki beş muayene ve bebeğin ilk muayenesi, Kinderbetreuungsgeld başvurusu sırasında kopya olarak sunulur.
• Bebeğin sonraki dört muayenesi, çocuk 15 aylık olana kadar kopya olarak sunulur.
• Bir muayenenin eksik olması veya geç belgelenmesi durumunda genellikle ebeveyn başına 1.300 avro kesinti yapılır.

Her iki ebeveyn de Kinderbetreuungsgeld alıyorsa 1.300 avroluk kesinti ikisinin ödemesinden de yapılır. Kesinti, seçilen modele bağlı olarak 25., 17., 13. veya 10. aydan itibaren uygulanabilir. İkizlerde muayeneler her çocuk için ayrı ayrı belgelenmelidir.

Hamilelik sırasında yapılan ultrason, ebe danışmanlığı (Hebammenberatung), kalça ultrasonu ve çocuğun 6. ile 9. aylar arasındaki muayenesi, Kinderbetreuungsgeld’in tamamının alınması için zorunlu değildir.

Belgeleme için Eltern-Kind-Pass içindeki üç form kullanılır. Her muayene doktorun kaşesi ve imzasıyla onaylanmalıdır. Kopyaları gönderin ve asıl sayfaları belgede bırakın; sağlık sigortası daha sonra asılları isteyebilir.

Doğum için hastane nasıl seçilir?

Kliniksuche.at, Avusturya’daki hastaneler hakkında tarafsız ve kalite denetiminden geçmiş bilgiler sunan bir portaldır. Hastane profillerinde örneğin şu bilgilere ulaşabilirsiniz:

• İletişim bilgileri, hastane yönetimi ve ziyaret saatleri,
• Servisler ve tıbbi hizmetler,
• Otel hizmetleri (Hotelangebot),
• Doğum hizmetleri (Geburtshilfe).

Servis bilgileri arasında yatak sayısı, personel ve uzmanlık alanı; poliklinik bilgilerinde ise muayene saatleri yer alabilir. Portal, hastane sonuçlarının ülke genelinde standart biçimde ölçüldüğü A-IQI projesinden geliştirilmiştir.

İşyerinde yapılması gerekenler

Çalışan olarak aşağıdaki yükümlülüklere dikkat etmelisiniz:

1. Hamile olduğunuzu ve beklenen doğum tarihini öğrendiğiniz anda derhal işverene bildirin.
2. İşveren talep ederse hamilelik ve beklenen doğum tarihi hakkında doktor raporu sunun.
3. Koruma süresinin (Schutzfrist) başlamasından, yani genellikle doğumdan sekiz hafta öncesinden dört hafta önce işvereni bu konuda yeniden bilgilendirin.
4. Hamilelik erken sona ererse işverene haber verin.

Kontrol muayenesinde beklenen doğum tarihi değişirse bu değişikliği de bildirmeniz önerilir. Hamilelik sırasında ve doğumdan sonraki dört ay boyunca geçerli bir fesih yapılamaz. İşten çıkarma (Entlassung) için kural olarak iş ve sosyal mahkemenin onayı gerekir.

Wochengeld nasıl alınır?

Koruma süresi boyunca ödenen Wochengeld, sağlık sigortasından şahsen veya posta yoluyla talep edilir. Doğumdan önceki başvuru için genellikle şu belgeler gerekir:

• İşverenden çalışma ve ücret belgesi (Arbeits- und Entgeltbestätigung). İşsizlik ödeneği veya Kinderbetreuungsgeld alıyorsanız, ödemeyi yapan kurumdan hak sahipliğini gösteren belge (Mitteilung über den Leistungsanspruch),
• Beklenen doğum tarihini gösteren doktor raporu; koruma süresinin erkene alınması durumunda muafiyet belgesi (Freistellungszeugnis).

Doğumdan sonra yapılan başvuruda bunlara ek olarak doğum belgesi, hastanede kalındığını gösteren belge ve erken doğum, çoğul doğum veya sezaryen durumlarında hastane belgesi gerekir.

Sık sorulan sorular

Sözleşmeli doktora gitmek zorunlu mu?

Hayır. Ancak Eltern-Kind-Pass muayeneleri yalnızca sözleşmeli doktorda ücretsizdir.

Bir muayene kaçırılırsa ne olur?

Gerekli muayene eksik veya geç belgelenirse Kinderbetreuungsgeld’den genellikle 1.300 avro kesilir. Her iki ebeveyn de ödeme alıyorsa kesinti ikisine de uygulanır.

Bebeğin aşıları ücretsiz midir?

Ücretsiz aşılama programı, yaşamın ilk iki yılında önerilen çeşitli aşıları kapsar. Bunlar arasında rotavirüs, altı bileşenli aşı ve pnömokok aşısı bulunur. Avusturya’da aşı zorunluluğu yoktur.

Pratik adımlar

1. Hamilelik tespit edildiğinde Eltern-Kind-Pass belgesini alın ve ilk muayeneyi 16. haftanın sonuna kadar planlayın.
2. Muayeneleri mümkünse sağlık sigortasıyla sözleşmeli bir doktorda yaptırın.
3. Her muayenenin kaşe ve imzayla belgelenmesini sağlayın; asılları saklayıp gerektiğinde kopyalarını gönderin.
4. Hamileliği ve beklenen doğum tarihini işverene derhal bildirin.
5. Doğum yapılacak hastaneleri Kliniksuche.at üzerinden karşılaştırın.
6. Wochengeld için gerekli işveren, doktor ve sigorta belgelerini önceden hazırlayın.
7. Doğumdan sonra doğum belgesi, hastane belgesi ve gerekli diğer evraklarla başvuruyu tamamlayın.

Bu bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki, tıbbi veya sosyal sigorta danışmanlığının yerine geçmez. Özel durumlarda ilgili sağlık sigortasına, işverene, doktora veya uzman bir danışmana başvurun.

Kaynak: oesterreich.gv.at