Avusturya’da afet durumları: uyarı sistemi, elektrik kesintisi, sel ve fırtına

Avusturya’da tehlike durumlarında halk sirenler, cep telefonu mesajları ve ORF yayınları aracılığıyla uyarılır. Uzun süreli elektrik kesintisi, şiddetli fırtına veya sel gibi durumlara evde hazırlıklı olmak önemlidir. Aşağıda uyarı işaretlerinin anlamını, gerekli stokları, acil telefon numaralarını ve hasar sonrası maddi destek seçeneklerini bulabilirsiniz.

Kısaca bilinmesi gerekenler

• Avusturya’da halkı uyarmak için 8.300’den fazla siren bulunur.
• AT-Alert mesajları kayıt veya uygulama olmadan cep telefonlarına otomatik olarak gönderilir.
• Blackout olarak adlandırılan uzun süreli elektrik kesintisi için en az 10-14 günlük su ve gıda stoğu önerilir.
• Evde kişi başına en fazla 100 euro nakit, küçük banknotlar halinde bulundurulması tavsiye edilir.
• Afet hasarını giderme masrafları, belirli şartlarla außergewöhnliche Belastung olarak vergiden düşülebilir.

Siren işaretleri ne anlama gelir?

Uyarı ve alarm sistemi federal yönetim ile eyaletler tarafından birlikte işletilir. Federal düzeyde sirenleri İçişleri Bakanlığı’nın Federal Uyarı Merkezi (Bundeswarnzentrale), eyalet düzeyinde ise eyalet uyarı merkezleri (Landeswarnzentralen) devreye sokar.

• Uyarı (Warnung): 3 dakika boyunca kesintisiz ses. Yaklaşan bir tehlike vardır. ORF radyo veya televizyonunu açın ya da orf.at adresini kontrol edin.
• Alarm (Alarm): 1 dakika boyunca yükselip alçalan ses. Tehlike vardır. Korunaklı bir yere gidin ve ORF üzerinden verilen talimatları izleyin.
• Tehlikenin sona ermesi (Entwarnung): 1 dakika boyunca kesintisiz ses. Ayrıntılı bilgi ORF üzerinden verilir.
• İtfaiye işareti: Üç kez 15 saniyelik ses. Bu işaret halka yönelik bir uyarı değildir.

Siren testi, Viyana hariç her cumartesi saat 12.00’de yapılır. Her yıl ekim ayının ilk cumartesi günü saat 12.00 ile 13.00 arasında ülke çapında sivil savunma deneme alarmı (Zivilschutz-Probealarm) gerçekleştirilir. Bu alarm gerçek bir tehlike anlamına gelmez.

AT-Alert nasıl çalışır?

AT-Alert, “Cell Broadcast” mobil teknolojisine dayanan bir halk uyarı sistemidir. Kişisel veri istemez veya kullanmaz ve tamamen anonimdir.

• Kayıt olmanız veya uygulama indirmeniz gerekmez.
• Uygun bir telefonla tehlike bölgesinde bulunuyorsanız mesaj otomatik olarak gelir.
• AT-Alert sirenlerin yerine geçmez; onları tamamlar.

Telefonunuzun AT-Alert mesajlarını alıp alamadığını ve ilgili cihaz ayarlarını önceden kontrol edin.

Blackout nedir ve nasıl hazırlanılır?

Blackout, elektriğin yalnızca tek bir evde değil, ülkenin büyük bölümünde uzun süre kesilmesi anlamına gelir. Böyle bir durumda gıda satın almak, toplu taşımayı kullanmak veya yakıt almak mümkün olmayabilir. Hazırlığınızı “evde iki haftalık kamp” yapacakmış gibi planlayabilirsiniz.

Su, gıda ve nakit stoğu

• Su ve gıda: Evdeki her kişi için en az 10-14 günlük stok.
• Günlük su miktarı: Kişi başına referans olarak 2,5 litre.
• Toplam su: Kişi başına 35 litre.
• Nakit: Yaklaşık iki haftalık alışveriş tutarı; ayrıca hane üyesi başına en fazla 100 euro, küçük kupürler halinde.

Yararlı ekipmanlar

• Pilli veya kurmalı radyo ve yedek piller,
• Yedek pilleriyle birlikte el feneri,
• İlk yardım çantası ve düzenli kullanılan reçeteli ilaçlar,
• Elektrik olmadan yemek hazırlama imkânı; üreticinin talimatlarına mutlaka uyun,
• Aracın yakıt deposunun neredeyse boş olmaması.

Dondurucu, elektrik kesildiğinde birkaç saat sonra soğutmayı bıraktığı için ana gıda stoğu olarak güvenilir değildir. Açık alev, soba veya jeneratör kullanırken karbonmonoksite (Kohlenmonoxid) dikkat edin. Bu gaz görünmez, kokusuzdur ve öksürüğe neden olmaz.

Blackout sırasında ORF acil durum radyo kanalı (Notfallradiosender) gece gündüz bilgi verir. Halkın başvurabilmesi için tüm polis karakolları açık kalır.

Fırtına ve sel sırasında ne yapılmalı?

Fırtına öncesinde

• Kapı ve pencereleri kapatın.
• Dışarıdaki eşyaları sabitleyin.
• Mümkünse aracı garaja koyun; ancak yeraltı garajını kullanmayın.
• Su kenarlarından, ağaç sıralarından ve ormanlardan uzak durun.

Fırtına veya sel sırasında ve sonrasında

• Fırtına sizi araçta yakalarsa aracı durdurun ve bir binaya geçin.
• Suyla dolmuş alt geçitlerden ve hendeklerden uzak durun.
• Kopmuş elektrik kablolarına en az 10 metre yaklaşmayın.
• Dere, nehir ve su basmış bölgelerden uzak durun.

Acil telefon numaraları

• İtfaiye: 122
• Polis: 133
• Ambulans: 144
• Avrupa acil çağrı numarası: 112
• Doktor nöbet hizmeti: 141
• Gaz kaçağı: 128
• Dağ kurtarma: 140
• Nöbetçi eczane: 1455
• Sağlık danışma hattı: 1450

Acil çağrı sırasında “4-W” kuralı yardımcı olur: olay nerede oldu, ne oldu, kaç yaralı var ve arayan kişi kim?

Hasar durumunda tazminat ve vergi indirimi

İlk olarak derhal belediyeyi (Gemeinde) ve sigorta şirketinizi bilgilendirin. Daha sonra bir hasar tespit komisyonu gelir ve sizinle birlikte hasar tutanağı (Schadensprotokoll) hazırlanır. Bu tutanak eyalet yönetimine iletilir ve destek ödemesi süreci buradan başlar.

Maddi yardım; afet fonundan (Katastrophenfonds), diğer kamu kaynaklarından, yardım kuruluşlarından ve özel sigortadan gelebilir.

Afet hasarını giderme masrafları, sigorta veya kamu kaynakları tarafından karşılanmadığı sürece, temel olarak tamamen außergewöhnliche Belastung kapsamında vergiden indirilebilir. Gelecekteki afetleri önlemeye yönelik harcamalar bu kapsamda indirilemez. Yetkili vergi dairesinden L54 formu ile vergi muafiyeti kararı (Freibetragsbescheid) talep edilebilir.

Sık sorulan sorular

AT-Alert için kayıt olmam gerekiyor mu?

Hayır. Uygun bir telefonla tehlike bölgesinde bulunuyorsanız mesajlar otomatik olarak gelir.

Ekim ayındaki deneme alarmı tehlikeli mi?

Hayır. Ekim ayının ilk cumartesi günü saat 12.00 ile 13.00 arasında ülke çapında yapılan deneme alarmı gerçek bir tehlikeye işaret etmez.

Afet nedeniyle işe gidemezsem maaşımı alır mıyım?

Bu durum çalışmanın engellenmesi (Dienstverhinderung) olarak değerlendirilebilir ve çalışanlar ile işçiler için ücret ödemesinin devamı söz konusu olabilir. Bu durum, kendi evinizdeki hasarı gidermekle meşgul olmanız halinde de geçerlidir. Toplu iş sözleşmeleri farklı kurallar içerebilir.

Evde ne kadar su bulundurmalıyım?

Blackout rehberindeki referans miktar, kişi başına günlük 2,5 litre ve en az 10-14 günlük stoktur.

Pratik hazırlık adımları

1. Telefonunuzun AT-Alert alımını desteklediğini ve ayarlarının açık olduğunu kontrol edin.
2. Evde kişi başına en az 10-14 günlük su ve gıda stoğu oluşturun.
3. Radyo, el feneri, piller, ilk yardım malzemeleri ve gerekli ilaçları hazır tutun.
4. Küçük kupürlerle nakit bulundurun ve aracın yakıt seviyesini çok düşürmeyin.
5. Yerel siren işaretlerini ve ORF’nin duyurularını takip edin.
6. Hasar oluşursa önce Gemeinde ve sigorta şirketinizle iletişime geçin; hasar tutanağını saklayın.
7. Uygunsa masraflar için Katastrophenfonds, sigorta ve außergewöhnliche Belastung seçeneklerini araştırın.

Bu bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve profesyonel danışmanlık yerine geçmez. Hukuki, vergisel, sağlıkla ilgili veya iş hukuku konusunda özel durumunuz varsa ilgili uzmana başvurun.

Kaynak: oesterreich.gv.at