Sytuacje kryzysowe w Austrii: alerty, blackout, powodzie i burze

W Austrii mieszkańcy są ostrzegani o zagrożeniach za pomocą syren, wiadomości na telefonach komórkowych oraz audycji ORF. Warto również przygotować się w domu na dłuższą przerwę w dostawie prądu, silną burzę lub powódź. Poniżej wyjaśniamy znaczenie sygnałów, najważniejsze numery alarmowe, potrzebne zapasy oraz możliwości uzyskania pomocy finansowej po wystąpieniu szkód.

Co oznaczają sygnały syren?

System ostrzegania i alarmowania został zbudowany wspólnie przez federację i kraje związkowe. Na poziomie federalnym syreny uruchamia Federalne Centrum Ostrzegania Ministerstwa Spraw Wewnętrznych (Bundeswarnzentrale), a na poziomie krajów związkowych – centra ostrzegania krajów związkowych (Landeswarnzentralen).

• Ostrzeżenie (Warnung): jednolity dźwięk trwający 3 minuty. Oznacza zbliżające się zagrożenie. Włącz radio lub telewizję ORF albo sprawdź stronę orf.at.
• Alarm (Alarm): dźwięk narastający i opadający przez 1 minutę. Oznacza zagrożenie – przejdź w bezpieczne miejsce i postępuj zgodnie z instrukcjami przekazywanymi przez ORF.
• Odwołanie zagrożenia (Entwarnung): jednolity dźwięk trwający 1 minutę. Dalsze informacje są dostępne w ORF.
• Sygnał straży pożarnej: trzy sygnały po 15 sekund. Nie jest to ostrzeżenie skierowane do całej ludności.

Próba syren odbywa się w każdą sobotę o godzinie 12:00, z wyjątkiem Wiednia. W pierwszą sobotę października, między 12:00 a 13:00, w całej Austrii przeprowadzany jest również testowy alarm ochrony ludności (Zivilschutz-Probealarm). Nie oznacza on realnego zagrożenia.

Jak działa AT-Alert?

AT-Alert to system ostrzegania ludności wykorzystujący technologię komórkową „Cell Broadcast”. Nie wymaga danych osobowych i działa anonimowo.

• Nie trzeba się rejestrować ani instalować aplikacji.
• Wiadomość zostanie wysłana automatycznie, jeśli znajdujesz się na zagrożonym obszarze i masz odpowiednie urządzenie.
• AT-Alert uzupełnia syreny, ale ich nie zastępuje.

Sprawdź, czy Twój telefon obsługuje AT-Alert, oraz zweryfikuj odpowiednie ustawienia urządzenia.

Blackout: jak przygotować się na długą awarię prądu?

Blackout oznacza długotrwałą przerwę w dostawie energii elektrycznej obejmującą dużą część kraju, a nie tylko pojedyncze gospodarstwo domowe. W takiej sytuacji mogą nie działać sklepy, transport publiczny i stacje paliw.

Najlepiej planować tak, jak na „dwutygodniowy kemping we własnym mieszkaniu”. Zapasy powinny obejmować co najmniej 10–14 dni dla każdej osoby:

• Woda i żywność: zapas na co najmniej 10–14 dni dla każdego domownika.
• Woda: wartość orientacyjna to 2,5 litra na osobę dziennie, czyli łącznie 35 litrów na osobę.
• Gotówka: kwota odpowiadająca mniej więcej dwutygodniowym zakupom, a także maksymalnie 100 euro na każdego domownika, najlepiej w drobnych nominałach.
• Odbiornik radiowy: radio na baterie lub z korbką.
• Oświetlenie: latarka i zapasowe baterie.
• Zdrowie: apteczka oraz przepisane indywidualnie leki.
• Gotowanie: możliwość przygotowania posiłku bez prądu, z zachowaniem instrukcji producenta.
• Samochód: nie należy dopuszczać do prawie całkowitego opróżnienia zbiornika paliwa.

Zamrażarka nie jest wystarczającym głównym zapasem żywności, ponieważ bez prądu po kilku godzinach przestaje chłodzić. Podczas używania otwartego ognia, pieca lub agregatu trzeba pamiętać o tlenku węgla (Kohlenmonoxid). Jest on niewidoczny, bezwonny i nie powoduje kaszlu.

W czasie blackoutu całodobowe informacje przekazuje awaryjna stacja radiowa ORF (Notfallradiosender). Wszystkie posterunki policji pozostają otwarte, aby mieszkańcy mogli zwrócić się do nich o pomoc.

Co zrobić podczas burzy lub powodzi?

Przed nadejściem burzy

• Zamknij drzwi i okna.
• Zabezpiecz przedmioty znajdujące się na zewnątrz.
• Jeśli to możliwe, zaparkuj samochód w garażu, ale nie w garażu podziemnym.
• Unikaj przebywania w pobliżu wody, alei drzew i lasów.

Jeśli burza zastanie Cię w samochodzie

Zatrzymaj się i przejdź do budynku. Omijaj zalane przejścia podziemne oraz rowy. Po burzy zachowaj co najmniej 10 metrów odstępu od zerwanych przewodów. Trzymaj się z dala od potoków, rzek i zalanych terenów.

Numery alarmowe w Austrii

• Straż pożarna: 122
• Policja: 133
• Pogotowie ratunkowe: 144
• Europejski numer alarmowy: 112
• Dyżur lekarski: 141
• Wyciek gazu: 128
• Ratownictwo górskie: 140
• Dyżur aptek: 1455
• Telefon porad zdrowotnych: 1450

Podczas zgłoszenia alarmowego pomocna jest zasada „4-W”: gdzie doszło do zdarzenia, co się stało, ilu jest poszkodowanych oraz kto dzwoni.

Odszkodowanie i ulgi podatkowe po szkodzie

W pierwszej kolejności należy niezwłocznie powiadomić gminę (Gemeinde) oraz ubezpieczyciela. Następnie może pojawić się komisja szacująca szkody. Wspólnie z nią sporządza się protokół szkody (Schadensprotokoll), który trafia do rządu kraju związkowego. Na tej podstawie może rozpocząć się wypłata pomocy.

Wsparcie finansowe może pochodzić z funduszu klęsk żywiołowych (Katastrophenfonds), innych środków publicznych, organizacji pomocowych oraz prywatnego ubezpieczenia.

Koszty usuwania szkód mogą co do zasady zostać w całości odliczone od podatku jako nadzwyczajne obciążenie (außergewöhnliche Belastung), jeżeli nie zostały pokryte przez ubezpieczenie ani środki publiczne. Wydatków na zapobieganie przyszłym katastrofom nie można odliczyć. Właściwy urząd skarbowy może wydać decyzję o uldze podatkowej (Freibetragsbescheid) na podstawie formularza L54.

Ważne pytania

Czy muszę rejestrować się w AT-Alert?

Nie. Wiadomości są wysyłane automatycznie, jeśli masz odpowiedni telefon i znajdujesz się na zagrożonym obszarze.

Czy testowy alarm w październiku oznacza zagrożenie?

Nie. W pierwszą sobotę października między 12:00 a 13:00 odbywa się ogólnokrajowy test. Nie oznacza on realnego niebezpieczeństwa.

Czy otrzymam wynagrodzenie, jeśli z powodu katastrofy nie mogę dotrzeć do pracy?

Taka sytuacja może być uznana za przeszkodę w wykonywaniu pracy (Dienstverhinderung). Pracownicy i robotnicy zachowują wówczas prawo do dalszej wypłaty wynagrodzenia, także wtedy, gdy muszą zająć się porządkowaniem własnego domu. Układy zbiorowe pracy mogą przewidywać odmienne zasady.

Ile wody należy przechowywać w domu?

W wytycznych dotyczących blackoutu przyjmuje się orientacyjnie 2,5 litra na osobę dziennie, przez co najmniej 10–14 dni.

Praktyczne kroki

1. Sprawdź w telefonie obsługę i ustawienia AT-Alert.
2. Zapisz numery alarmowe 122, 133, 144 i 112 w telefonie.
3. Przygotuj zapas wody – 35 litrów na osobę – oraz żywność na 10–14 dni.
4. Dodaj do zestawu radio, latarkę, baterie, apteczkę i potrzebne leki.
5. Podczas ostrzeżenia słuchaj komunikatów ORF i stosuj się do poleceń służb.
6. Po wystąpieniu szkody od razu powiadom Gemeinde i ubezpieczyciela oraz dopilnuj sporządzenia Schadensprotokoll.
7. Zachowaj rachunki i dokumenty dotyczące kosztów usuwania szkód, jeśli chcesz sprawdzić możliwość odliczenia ich jako außergewöhnliche Belastung.

Informacje pochodzą ze źródeł dostępnych w internecie, w szczególności z oesterreich.gv.at, i nie stanowią porady prawnej, podatkowej, medycznej ani ubezpieczeniowej. W razie potrzeby skonsultuj się z właściwym specjalistą.