Avusturya’da 2026 emeklilik yaşı ve yaşlılık emekliliği

Avusturya’da yaşlılık emekliliği (Alterspension) otomatik olarak bağlanmaz. Yasal emeklilik yaşına ulaşmanız, gerekli sigorta süresini tamamlamanız ve başvuru yapmanız gerekir. Kadınların emeklilik yaşı kademeli olarak yükseldiği için doğum tarihi önemlidir.

Kısaca:

• Erkeklerin normal emeklilik yaşı (Regelpensionsalter) 65’tir.
• Kadınlarda emeklilik yaşı 2024’e kadar 60 iken 2026’da 61,5’e çıkmış ve 2033’te 65 olacaktır.
• Genel kural olarak en az 180 sigorta ayı (15 yıl), bunun en az 84 ayı (7 yıl) çalışma faaliyetinden elde edilmiş olmalıdır.
• Emeklilik için başvuru yapılmalıdır; başvuru en geç emekliliğin başlayacağı aydan önceki ayın sonuna kadar sunulmalıdır.
• Başvuru işlemi ücretsizdir.

Kimler yaşlılık emekliliğine hak kazanır?

İki şartın aynı anda yerine getirilmesi gerekir: Normal emeklilik yaşına ulaşmak ve gereken asgari sigorta süresini tamamlamak. Hangi kuralların uygulanacağı doğum tarihinize ve sigorta süresini ilk kez ne zaman kazandığınıza bağlıdır.

Genel olarak üç grup ayırt edilir:

• 1 Ocak 1955’ten önce doğanlar,
• 1 Ocak 1955 veya sonrasında doğan ve 2005’ten önce de sigorta süresi bulunanlar,
• Sigorta süresini ilk kez 1 Ocak 2005’ten itibaren kazananlar (iş hayatına yeni başlayanlar).

Son gruba tamamen Genel Emeklilik Yasası (Allgemeines Pensionsgesetz, APG) uygulanır.

Kadınlar ve erkekler için emeklilik yaşı

Erkekler için emeklilik yaşı sabit olarak 65’tir. Kadınların emeklilik yaşı 1 Ocak 2024’ten 2033’e kadar her yıl 1 Ocak’ta altı ay artırılır. Bu düzenleme Ocak 1964 ve sonrasında doğan kadınları etkiler.

Kadınlarda doğum tarihine göre normal emeklilik yaşı

• 1 Ocak 1964–30 Haziran 1964: 60,5 yaş
• 1 Temmuz 1964–31 Aralık 1964: 61 yaş
• 1 Ocak 1965–30 Haziran 1965: 61,5 yaş
• 1 Temmuz 1965–31 Aralık 1965: 62 yaş
• 1 Ocak 1966–30 Haziran 1966: 62,5 yaş
• 1 Temmuz 1966–31 Aralık 1966: 63 yaş
• 1 Ocak 1967–30 Haziran 1967: 63,5 yaş
• 1 Temmuz 1967–31 Aralık 1967: 64 yaş
• 1 Ocak 1968–30 Haziran 1968: 64,5 yaş
• 30 Haziran 1968’den sonra: 65 yaş

Sigorta süresini ilk kez 2005’ten itibaren kazanan kişiler için kadın ve erkeklerde emeklilik yaşı 65’tir.

Ne kadar sigorta süresi gerekir?

1955 ve sonrasında doğan ve 2005’ten önce de sigorta süresi bulunan kişiler için bekleme süresi (Wartezeit) farklı şekillerde tamamlanabilir:

• Son 360 takvim ayı (30 yıl) içinde 180 sigorta ayı (15 yıl),
• Süre sınırı olmaksızın zorunlu veya isteğe bağlı sigortadan 180 prim ayı (15 yıl),
• Belirlenen tarihe (Stichtag) kadar 300 sigorta ayı (25 yıl),
• En az 180 aylık sigorta süresi; bunun en az 84 ayı çalışma faaliyetinden elde edilmiş olmalıdır.

Sigorta süresini ilk kez 2005’ten itibaren kazanan kişiler için yalnızca dördüncü seçenek, yani asgari sigorta süresi (Mindestversicherungszeit) kuralı geçerlidir.

Çalışma faaliyeti kapsamında, diğerlerinin yanı sıra, engelli bir çocuğun bakımı, yakın bir kişinin bakımı (3. bakım derecesinden itibaren), aile hospice izni (Familienhospizkarenz) ve bakım nedeniyle kısmi çalışma döneminde orantılı bakım izni ödeneğinin (Pflegekarenzgeld) alındığı süreler de dikkate alınabilir. APG kapsamında yalnızca sigorta süreleri bulunur; prim süreleri ile ikame süreleri arasında ayrı bir sınıflandırma yoktur.

Daha erken emekli olunabilir mi?

Uzun sigorta süresine dayanan erken yaşlılık emekliliğinin yerini 2005 emeklilik uyumlaştırmasıyla koridor emekliliği (Korridorpension) almıştır. Bu emeklilik türünde çıkış yaşı 2026’dan itibaren kademeli olarak 62’den 63’e yükselir. Şimdilik bu düzenleme özellikle erkekler için önemlidir; çünkü kadınların normal emeklilik yaşı 2030’a kadar 63’ü aşmaz.

Çok uzun süre çalışılmış olması hâlinde uzun süre sigortalılar düzenlemesi (Langzeitversichertenregelung; yaygın adıyla Hacklerregelung) erken emekliliğe olanak sağlamaya devam eder. Erken yaşlılık emekliliği normal emeklilik yaşına kadar ödenir; daha sonra miktarı değişmeden “normal” yaşlılık emekliliğine dönüşür. Bu süre içinde ilave zorunlu prim ayları kazanılmışsa artırılmış artış tutarı (Steigerungsbetrag) ödenir.

Başvuru nereye ve ne zaman yapılır?

Yetkili emeklilik sigortası kurumu (Pensionsversicherungsträger), belirlenen tarihten önceki son 15 yılda en fazla sigorta ayının bulunduğu kurumdur. ASVG, GSVG veya BSVG kapsamındaki süreler bu değerlendirmede dikkate alınır. Gezici sigorta (Wanderversicherung) kapsamında diğer sigorta kurumlarında kazanılan aylar da hesaba katılır.

Başvurunun emekliliğin başlamasından iki veya üç ay önce yapılması tavsiye edilir. Ancak başvuru en geç emekliliğin başlayacağı aydan önceki ayın sonuna kadar sunulmalıdır.

Başvuru şu şekillerde yapılabilir:

• Elektronik olarak: ID Austria ile giriş yaparak. İş hayatına yeni başlayanlar için elektronik başvuru yalnızca PVA üzerinden mümkündür.
• Yazılı olarak: Resmî olmayan biçimde yazılmış bir mektupla da başvuru yapılabilir; form daha sonra tamamlanmalıdır.
• Şahsen: Doğum belgesi, çocukların doğum belgeleri, adres kayıt belgesi (Meldezettel), gerektiğinde evlilik belgesi ve kimlik belgesi istenebilir.

Başvuru işlemi ücretsizdir.

Karara katılmıyorsanız ne yapabilirsiniz?

Sigorta kurumu kararını resmî bir bildirimle (Bescheid) verir. Bildirimin tebliğinden itibaren üç ay içinde yetkili İş ve Sosyal Mahkemeye (Arbeits- und Sozialgericht) dava açabilirsiniz. Ayrıca emeklilik sigortası kurumunun ombudsman birimine (Ombudsstelle) de başvurabilirsiniz.

Sık sorulan sorular

2026’da kadınların Avusturya’daki emeklilik yaşı kaçtır?

2026’da genel olarak 61,5 yaştır. Ancak kişisel emeklilik yaşı kesin doğum tarihine göre belirlenir.

Emeklilik yaşına ulaşınca emekli maaşı otomatik bağlanır mı?

Hayır. Emeklilik için başvuru yapılması gerekir. Başvuru en geç emekliliğin başlayacağı aydan önceki ayın sonuna kadar sunulmalıdır.

Başvuru için basit bir mektup yeterli midir?

Evet. Resmî olmayan biçimde yazılmış başvuru kabul edilebilir; ancak resmî form daha sonra teslim edilmelidir.

Emeklilik başvurusu ücretli midir?

Hayır. Başvuru işleminin bir ücreti yoktur.

Pratik olarak ne yapmalısınız?

1. Doğum tarihinize göre normal emeklilik yaşınızı belirleyin.
2. Sigorta aylarınızı ve hangi kurumlarda bulunduğunu kontrol edin.
3. Gerekli belgeleri, özellikle kimlik, doğum belgeleri ve Meldezettel’i hazırlayın.
4. Emeklilik başlangıcından iki veya üç ay önce yetkili Pensionsversicherungsträger kurumuna başvurun.
5. Başvuruyu en geç emekliliğin başlayacağı aydan önceki ayın sonuna kadar tamamlayın.
6. Bescheid kararına itiraz edecekseniz, üç aylık süreyi kaçırmayın.

Not: Bu bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve danışmanlık yerine geçmez. Kişisel durumunuz için yetkili emeklilik sigortası kurumuna veya uygun bir hukuk ve sosyal güvenlik uzmanına başvurun.

Kaynak: oesterreich.gv.at