Përdorimi i haben dhe sein në të shkuarën kushtore në gjermanisht

E shkuara kushtore në gjermanisht, Konjunktiv II Vergangenheit, formohet me:

hätte / wäre + Partizip Perfekt

Por nuk përdoret gjithmonë e njëjta folje ndihmëse. Në kohën Perfekt, disa folje marrin haben, ndërsa të tjerat marrin sein. I njëjti rregull zbatohet edhe në të shkuarën kushtore.

Kur përdoret haben?

Te shumica e foljeve përdoret haben. Këtu përfshihen:

• foljet kalimtare, të cilat marrin një kundrinor;
• foljet që nuk shprehin lëvizje ose ndryshim gjendjeje.

Shembuj

• lernen (mësoj) → ich hätte gelernt
• kaufen (blej) → ich hätte gekauft
• helfen (ndihmoj) → ich hätte geholfen
• arbeiten (punoj) → ich hätte gearbeitet

Fjali shembull

• Ich hätte das Buch gelesen. – Do ta kisha lexuar librin.
• Wir hätten dir geholfen. – Do të të kishim ndihmuar.
• Sie hätte die Wohnung gekauft. – Ajo do ta kishte blerë banesën.

Kur përdoret sein?

Folja ndihmëse sein përdoret kur:

1. folja shpreh lëvizje nga një vend në tjetrin, si gehen, fahren, fliegen, kommen, laufen;
2. folja shpreh ndryshim gjendjeje, si aufwachen, sterben, einschlafen, wachsen;
3. folja është vetë sein ose bleiben.

Shembuj

• gehen (shkoj) → ich wäre gegangen
• kommen (vij) → ich wäre gekommen
• fahren (udhëtoj) → ich wäre gefahren
• einschlafen (më zë gjumi) → ich wäre eingeschlafen
• bleiben (qëndroj) → ich wäre geblieben

Fjali shembull

• Er wäre nach Hause gegangen. – Ai do të kishte shkuar në shtëpi.
• Ich wäre eingeschlafen. – Do të më kishte zënë gjumi.
• Wir wären länger geblieben. – Do të kishim qëndruar më gjatë.
• Sie wäre mit dem Bus gefahren. – Ajo do të kishte udhëtuar me autobus.

Mohimi dhe pyetjet

Mohimi

• Ich hätte das nicht gemacht. – Nuk do ta kisha bërë këtë.
• Er wäre nicht geblieben. – Ai nuk do të kishte qëndruar.

Pyetjet

• Hättest du das gesagt? – A do ta kishe thënë këtë?
• Wärst du gekommen? – A do të kishe ardhur?

Gabime të zakonshme

1. Përdorimi i haben në vend të sein me foljet që marrin sein.
   • Gabim: ich hätte gegangen ❌
   • Saktë: ich wäre gegangen ✅
2. Foljet bleiben dhe sein përdoren gjithmonë me sein.
   • ich wäre geblieben
   • ich wäre gewesen

Shembuj për ushtrime

• Do ta kisha lexuar librin. – Ich hätte das Buch gelesen.
• Ai do të më kishte ndihmuar. – Er hätte mir geholfen.
• Do të kishim mësuar për provimin. – Wir hätten für die Prüfung gelernt.
• Do të kisha shkuar në shtëpi. – Ich wäre nach Hause gegangen.
• Ajo do të kishte udhëtuar me autobus. – Sie wäre mit dem Bus gefahren.
• Ty do të të kishte zënë gjumi. – Du wärst eingeschlafen.
• Do të kishim qëndruar më gjatë. – Wir wären länger geblieben.
• Nuk do t’i kisha blerë këpucët. – Ich hätte die Schuhe nicht gekauft.
• Do të kishte qenë më mirë sikur të kishte qëndruar në shtëpi. – Es wäre besser gewesen, wenn er zu Hause geblieben wäre.
• Do të kisha qenë i lumtur për lajmin. – Ich wäre über die Nachricht glücklich gewesen.

Përmbledhje

• hätte përdoret me foljet e tjera, veçanërisht me veprimet kalimtare.
• wäre përdoret me foljet që shprehin lëvizje ose ndryshim gjendjeje, si dhe me sein dhe bleiben.
• Zgjedhja është e njëjtë si në Perfekt: foljet që marrin haben përdorin hätte, ndërsa ato që marrin sein përdorin wäre.

Hapat praktikë

1. Gjeni foljen kryesore dhe formoni Partizip Perfekt.
2. Kontrolloni nëse në Perfekt ajo përdor haben apo sein.
3. Përdorni hätte me foljet që marrin haben dhe wäre me foljet që marrin sein.
4. Ushtrohuni duke formuar fjali pohore, mohore dhe pyetëse.