Употреба на haben и sein во минато условно време

Минатото условно време во германскиот јазик, Konjunktiv II Vergangenheit, се гради според формулата: hätte / wäre + Partizip Perfekt.
Не се користи секогаш ист помошен глагол. Како и во времето Perfekt, некои глаголи се комбинираат со haben, а други со sein.
Кога се користи haben?
Кај повеќето глаголи помошниот глагол е haben. Тука спаѓаат:
- преодни глаголи, односно глаголи што имаат предмет;
- глаголи што не изразуваат движење или промена на состојбата.
Примери:
- lernen (учи) → ich hätte gelernt
- kaufen (купува) → ich hätte gekauft
- helfen (помага) → ich hätte geholfen
- arbeiten (работи) → ich hätte gearbeitet
Реченици:
- Ich hätte das Buch gelesen. – Би ја прочитал книгата.
- Wir hätten dir geholfen. – Би ти помогнале.
- Sie hätte die Wohnung gekauft. – Таа би го купила станот.
Кога се користи sein?
Помошниот глагол sein се користи кога:
- глаголот изразува промена на местото, како gehen, fahren, fliegen, kommen и laufen;
- глаголот изразува промена на состојбата, како aufwachen, sterben, einschlafen и wachsen;
- самиот глагол е sein или bleiben.
Примери:
- gehen (оди) → ich wäre gegangen
- kommen (доаѓа) → ich wäre gekommen
- fahren (патува) → ich wäre gefahren
- einschlafen (заспива) → ich wäre eingeschlafen
- bleiben (останува) → ich wäre geblieben
Реченици:
- Er wäre nach Hause gegangen. – Тој би си заминал дома.
- Ich wäre eingeschlafen. – Би заспал.
- Wir wären länger geblieben. – Би останале подолго.
- Sie wäre mit dem Bus gefahren. – Таа би патувала со автобус.
Негирање и прашања
Негирање
- Ich hätte das nicht gemacht. – Не би го направил тоа.
- Er wäre nicht geblieben. – Тој не би останал.
Прашања
- Hättest du das gesagt? – Дали би го кажал тоа?
- Wärst du gekommen? – Дали би дошол?
Чести грешки
- Користење на haben наместо sein кај глаголите што се комбинираат со sein.
- Неточно: ich hätte gegangen
- Точно: ich wäre gegangen
- Глаголите bleiben и sein секогаш се користат со sein.
- ich wäre geblieben
- ich wäre gewesen
Вежба: примери на германски
- Би ја прочитал книгата. – Ich hätte das Buch gelesen.
- Тој би ми помогнал. – Er hätte mir geholfen.
- Би учеле за испитот. – Wir hätten für die Prüfung gelernt.
- Би си заминал дома. – Ich wäre nach Hause gegangen.
- Таа би патувала со автобус. – Sie wäre mit dem Bus gefahren.
- Ти би заспал. – Du wärst eingeschlafen.
- Би останале подолго. – Wir wären länger geblieben.
- Не би ги купил чевлите. – Ich hätte die Schuhe nicht gekauft.
- Подобро би било тој да останеше дома. – Es wäre besser gewesen, wenn er zu Hause geblieben wäre.
- Би бил среќен поради веста. – Ich wäre über die Nachricht glücklich gewesen.
Заклучок
- hätte се користи кај сите други глаголи, особено кај преодните дејства.
- wäre се користи кај глаголи што изразуваат движење или промена на состојбата, како и со глаголите sein и bleiben.
- Изборот е ист како во Perfekt: ако глаголот во Perfekt оди со haben, во минатото условно време се користи hätte; ако оди со sein, се користи wäre.
Практични чекори
- Најпрво определете дали глаголот во Perfekt се користи со haben или со sein.
- Изберете ја соодветната форма: hätte или wäre.
- Додајте го Partizip Perfekt на крајот од реченицата.
- Вежбајте со кратки позитивни, негативни и прашални реченици.