Nevojat e veçanta arsimore dhe arsimi gjithëpërfshirës në Austri: çfarë duhet të dini për SPF

Nëse fëmija juaj jeton me vështirësi të qëndrueshme fizike, intelektuale, shqisore ose psikologjike, në Austri mund të ketë të drejtë për mbështetje të posaçme pedagogjike. Çelësi është përcaktimi zyrtar i nevojës së veçantë arsimore, i quajtur Sonderpädagogischer Förderbedarf (SPF).

SPF përcaktohet me një vendim zyrtar, Bescheid. Fëmija mund të ndjekë një shkollë speciale ose arsimin gjithëpërfshirës në një shkollë të zakonshme.

Çfarë është SPF dhe për kë përcaktohet?

Fëmijët me aftësi të kufizuara kanë të drejtë për mbështetje të posaçme pedagogjike. SPF ekziston kur plotësohen njëkohësisht këto kushte:

• fëmija ka një çrregullim fizik, intelektual ose psikologjik, apo dëmtim shqisor, që nuk është vetëm i përkohshëm;
• për shkak të kësaj vështirësie, pa mbështetje të posaçme pedagogjike nuk mund ta ndjekë mësimin në Volksschule, Mittelschule ose Polytechnische Schule;
• fëmija nuk është i përjashtuar nga detyrimi për të ndjekur shkollën.

Vendimi për SPF përcakton edhe se sipas cilit plan mësimor, Lehrplan, do të mësojë fëmija. Qëllimi është zhvillimi më i mirë i mundshëm. Plani mësimor, megjithatë, nuk përcakton se në cilën shkollë mund të regjistrohet fëmija.

Kur dhe si fillon procedura?

Për përcaktimin e SPF duhet të bëhet kërkesë. Kjo zakonisht diskutohet dhe përgatitet gjatë regjistrimit në shkollë.

Gjatë regjistrimit është e dobishme të njoftoni shkollën nëse:

• fëmija ka aftësi të kufizuara;
• ekziston një vlerësim psikologjik ose mjekësor, apo një diagnozë;
• fëmija ka marrë mbështetje të veçantë në kopsht;
• edukatorët e kopshtit e konsiderojnë të nevojshme mbështetjen e mëtejshme urgjente.

Kjo ndihmon që fëmija të marrë mbështetjen më të përshtatshme që nga dita e parë. Kërkesa mund të bëhet edhe gjatë viteve të para të shkollës, nëse fëmija nuk arrin ta ndjekë mësimin edhe me mbështetje të synuar. Në këtë rast, mësuesit zakonisht ftojnë prindërit në një bisedë informuese.

Shkollë speciale apo arsim gjithëpërfshirës?

Kur ekziston SPF, prindërit mund të zgjedhin nëse fëmija do të ndjekë një Sonderschule ose një shkollë të zakonshme me arsim gjithëpërfshirës. Në të dyja rastet, fëmija mbështetet sipas një plani individual mësimor dhe zhvillimor, Förderplan, dhe mësohet e vlerësohet sipas planit të përcaktuar në vendimin për SPF.

Sonderschule

Sonderschule zgjat nëntë vite shkollore, ku viti i fundit është viti i orientimit profesional, Berufsvorbereitungsjahr. Shkollat mund të jenë të specializuara në fusha si të nxënit dhe zhvillimi, shikimi, dëgjimi, lëvizja, zhvillimi emocional dhe social ose të folurit. Mësuesit zakonisht kanë kualifikim shtesë.

Ndër llojet e saj përfshihen, për shembull, shkolla e përgjithshme speciale, shkolla për fëmijë të verbër, të shurdhër, me shikim të dobët, me dëgjim të dobët, me çrregullime të të folurit ose me kufizime në lëvizje.

Arsimi gjithëpërfshirës

Me SPF, fëmija mund të ndjekë në mënyrë gjithëpërfshirëse një Volksschule, Mittelschule, ciklin e ulët të AHS, një Polytechnische Schule ose shkollën njëvjeçare ekonomike, einjährige Fachschule für wirtschaftliche Berufe.

Mësuesit lëvizës, mobile Lehrpersonen, mbështesin mësuesit e klasës dhe, kur është e nevojshme, punojnë drejtpërdrejt me fëmijën. Në këtë formë, fëmijët me dhe pa SPF mësojnë së bashku.

Sa zgjat shkollimi?

• Detyrimi shkollor zgjat nëntë vite.
• Në një Sonderschule përfshihen nëntë vite, bashkë me vitin e orientimit profesional.
• Në arsimin gjithëpërfshirës mund të ketë katër vite Volksschule, katër vite Mittelschule ose cikël të ulët të AHS, dhe një vit Polytechnische Schule.
• Me miratimin e Bildungsdirektion dhe të institucionit që administron shkollën, mund të ndiqen edhe viti i 11-të dhe i 12-të vullnetar.

Planet e reja mësimore që nga viti 2025

Që nga 1 shtatori 2025 zbatohen plane të reja mësimore të bazuara në kompetenca dhe shtesa të planeve mësimore në fushën e arsimit special. Ato hyjnë në fuqi gradualisht, duke filluar nga klasat e para dhe të pesta.

Sipas nevojave individuale të fëmijës, këto plane mund të kombinohen me planet mësimore të Volksschule, Mittelschule dhe ciklit të ulët të AHS, pavarësisht nga lloji i shkollës.

Kush ndihmon gjatë kalimit në një shkollë tjetër?

Ekzistojnë tri pika të rëndësishme kalimi, Schnittstelle:

1. nga kopshti në Volksschule;
2. nga Volksschule në Mittelschule ose në ciklin e ulët të AHS;
3. nga Mittelschule ose cikli i ulët i AHS në Polytechnische Schule, në arsimim të mëtejshëm ose në formim profesional.

Shkolla e ardhshme zgjidhet së bashku me prindërit. Në këtë proces mund të ndihmojnë mësuesit, drejtoria e shkollës dhe menaxherët e diversitetit të Bildungsdirektion, të quajtur Diversitätsmanager. Mund të përfshihen gjithashtu Schulpsychologie dhe Jugendcoaching.

Çfarë ndodh në fund të detyrimit shkollor?

Çdo plan mësimor përfshin orientimin e detyrueshëm profesional, Berufsorientierung. Me SPF, në vitin e nëntë mund të ndiqet plani mësimor i vitit të orientimit profesional, si në Sonderschule, ashtu edhe në Polytechnische Schule.

Më pas, në varësi të planit mësimor, mund të ketë një kalim të shoqëruar drejt botës së punës. Nëse fëmija ka ndjekur planin mësimor të Mittelschule ose të ciklit të ulët të AHS dhe plotëson kushtet, mund të vazhdojë në një shkollë të mesme ose të arsimit të lartë.

Pyetje të shpeshta

A është e detyrueshme Sonderschule nëse fëmija ka SPF?

Jo. Sipas dëshirës së prindërve, fëmija mund të ndjekë edhe një shkollë të zakonshme në formë gjithëpërfshirëse.

Deri kur mund të shkojë në shkollë një fëmijë me SPF?

Detyrimi shkollor zgjat nëntë vite. Me miratimin e autoritetit shkollor dhe të institucionit që administron shkollën, fëmija mund të ndjekë shkollën e detyrueshme deri në 12 vite shkollore.

Ku mund të kërkoj informacion?

Kontaktoni Bildungsdirektion të landit ku jetoni. Menaxherët e diversitetit mund të ndihmojnë me zgjedhjen e shkollës.

A mund të kërkohet SPF nëse vështirësia zbulohet më vonë?

Po. Kërkesa mund të bëhet edhe gjatë viteve të para të shkollës. Zakonisht mësuesit nisin një bisedë me prindërit.

Hapat praktikë

1. Informoni kopshtin ose shkollën për vështirësitë dhe mbështetjen që ka marrë fëmija.
2. Mblidhni vlerësimet mjekësore, psikologjike dhe pedagogjike që ekzistojnë.
3. Diskutoni me mësuesit dhe drejtuesit e shkollës për kërkesën për SPF.
4. Kontaktoni Bildungsdirektion të landit tuaj për procedurën dhe mundësitë e shkollimit.
5. Krahasoni, së bashku me fëmijën dhe profesionistët, mundësinë e Sonderschule dhe të arsimit gjithëpërfshirës.
6. Planifikoni herët kalimin në shkollën e ardhshme, formimin profesional ose botën e punës.

Ky informacion bazohet në burime publike dhe nuk zëvendëson këshillimin profesional. Për këshilla specifike, drejtojuni një profesionisti përkatës. Burimi: oesterreich.gv.at.