Partizip II – imiesłów czasu przeszłego w języku niemieckim
Partizip II, czyli niemiecki imiesłów czasu przeszłego, wyraża zakończoną czynność albo stan. W języku polskim odpowiadają mu między innymi formy takie jak „napisany list”, „ugotowana zupa”, „przeczytana książka” czy „zamknięte drzwi”.
W języku niemieckim Partizip II stosuje się przede wszystkim na dwa sposoby:
- do opisu stanu, na przykład: „Drzwi są zamknięte”;
- jako określenie rzeczownika, przed rzeczownikiem, podobnie jak przymiotnik: „napisany list”.
Tworzenie Partizip II
Partizip II tworzy się podobnie jak formę używaną w czasie Perfekt.
- W przypadku czasowników słabych: ge- + temat czasownika + -t
- kaufen → gekauft
- machen → gemacht
- W przypadku czasowników mocnych: ge- + zmiana samogłoski w temacie + -en
- schreiben → geschrieben
- lesen → gelesen
- W przypadku czasowników mieszanych: ge- + zmiana tematu + -t
- bringen → gebracht
- denken → gedacht
Zastosowanie Partizip II
Opis stanu: sein + Partizip II
Konstrukcja sein + Partizip II opisuje stan i jest nazywana także Stativpassiv, czyli stroną bierną stanu.
- Die Tür ist geschlossen. – Drzwi są zamknięte.
- Das Fenster ist geöffnet. – Okno jest otwarte.
- Das Auto ist repariert. – Samochód jest naprawiony.
- Das Zimmer ist aufgeräumt. – Pokój jest posprzątany.
Partizip II jako określenie rzeczownika
Gdy Partizip II stoi przed rzeczownikiem i pełni funkcję przymiotnika, otrzymuje końcówkę odmiany przymiotnikowej.
- der geschriebene Brief – napisany list
- die geöffnete Tür – otwarte drzwi
- das gekaufte Auto – kupiony samochód
- das gelesene Buch – przeczytana książka
Przeczenie
Jeśli Partizip II pełni funkcję określenia rzeczownika, do wyrażenia przeciwnego znaczenia zwykle używa się przedrostka un-, a nie słowa nicht.
- ein ungelesenes Buch – nieprzeczytana książka
- eine unbeantwortete Frage – pytanie, na które nie udzielono odpowiedzi
- ein unbekannter Mann – nieznany mężczyzna
Przykładowe zdania
- Drzwi są zamknięte. – Die Tür ist geschlossen.
- Okno jest otwarte. – Das Fenster ist geöffnet.
- Napisany list leży tutaj. – Der geschriebene Brief liegt hier.
- Ugotowana zupa stoi na stole. – Die gekochte Suppe steht auf dem Tisch.
- Przeczytana książka należy do mnie. – Das gelesene Buch gehört mir.
- Naprawiony samochód stoi na ulicy. – Das reparierte Auto steht auf der Straße.
- Praca jest zakończona. – Die Arbeit ist beendet.
- Goście są zaproszeni. – Die Gäste sind eingeladen.
Najczęstsze błędy
- Mylenie Perfekt i Partizip II: w czasie Perfekt zawsze potrzebny jest czasownik posiłkowy haben albo sein. Partizip II użyty jako określenie rzeczownika może występować samodzielnie.
- Pomijanie odmiany: jako określenie rzeczownika Partizip II odmienia się jak przymiotnik.
- Błędnie: der geschrieben Brief ❌
- Poprawnie: der geschriebene Brief ✅
- Niepoprawne użycie „nicht”: zamiast ein nicht gelesenes Buch ❌ stosuje się ein ungelesenes Buch ✅.
Podsumowanie
- Niemiecka nazwa imiesłowu czasu przeszłego to Partizip II.
- Tworzenie opiera się na schemacie ge- + temat + -t / -en, choć poszczególne czasowniki mogą zmieniać temat.
- Partizip II może opisywać stan w konstrukcji Die Tür ist geschlossen.
- Może też występować przed rzeczownikiem jako przymiotnik: der geschriebene Brief.
- W przeczeniach jako określenie rzeczownika często stosuje się przedrostek un-, na przykład ungelesen lub unbenutzt.
Praktyczne kroki
- Zapamiętaj trzy podstawowe wzory: ge-...-t, ge-...-en oraz formy czasowników mieszanych.
- Ucz się każdego Partizip II razem z bezokolicznikiem, na przykład schreiben – geschrieben.
- Ćwicz dwa zastosowania: zdanie z sein oraz rzeczownik z odmienionym Partizip II.
- Sprawdzaj, czy przed rzeczownikiem została dodana właściwa końcówka przymiotnika.