İlgi zamirlerine giriş: der, die, das

İlgi zamiri (Relativpronomen), bir yan cümleyi ana cümleye bağlayan ve daha önce belirtilmiş bir isme gönderme yapan kelimedir.

Almancada bu görev için temel olarak der, die, das kullanılır.

• Orada duran adam benim ağabeyim.
• Masanın üzerindeki kitap yeni.

Özne hâlinde ilgi zamirlerinin biçimleri

Almancada ilgi zamirinin biçimi, gönderme yaptığı ismin cinsiyetine ve sayısına göre belirlenir. Özne hâlinde (Nominativ) biçimler, belirli artikellerle aynıdır:

• der – eril, tekil
• die – dişil, tekil ve çoğul
• das – nötr, tekil

Basit cümle örnekleri

der: eril

• Das ist der Mann, der neben mir wohnt.
  Bu, yanımda oturan adamdır.

die: dişil

• Das ist die Frau, die Ärztin ist.
  Bu, doktor olan kadındır.

das: nötr

• Das ist das Kind, das im Garten spielt.
  Bu, bahçede oynayan çocuktur.

die: çoğul

• Das sind die Leute, die im Kino arbeiten.
  Bunlar sinemada çalışan insanlardır.

Önemli noktalar

1. İlgi cümleciği, gönderme yaptığı ismin hemen ardından gelir.
   • Der Mann, der neben mir wohnt, ist mein Nachbar.
     Yanımda oturan adam komşumdur.
     Der Mann ifadesinden hemen sonra ilgi cümleciği başlar.
2. İlgi cümleciğinde ilgi zamiri ilk sırada yer alır ve fiil cümlenin sonuna gider.
   • Das ist das Kind, das im Garten spielt.
     Bu, bahçede oynayan çocuktur.
     İlgi cümleciği das ile başlar ve fiil olan spielt sona gelir.

Cümle yapısına dair karşılaştırmalar

Der Mann, der dort steht, ist Lehrer.
Orada duran adam öğretmendir.

Das Buch, das auf dem Tisch liegt, ist neu.
Masanın üzerinde duran kitap yenidir.

Die Frauen, die singen, sind schön.
Şarkı söyleyen kadınlar güzeldir.

Alıştırma cümleleri

• Ich kenne den Jungen, der Fußball spielt.
  Futbol oynayan çocuğu tanıyorum.
• Sie besucht die Lehrerin, die sehr nett ist.
  Çok nazik olan öğretmeni ziyaret ediyor.
• Er liest das Buch, das interessant ist.
  İlginç olan kitabı okuyor.
• Wir treffen die Freunde, die gestern angekommen sind.
  Dün gelen arkadaşlarla buluşuyoruz.

Özet

• İlgi zamirleri (der, die, das) ana cümleyi yan cümleye bağlar.
• Biçimleri belirli artikellerle aynıdır ve gönderme yaptıkları ismin cinsiyetine ve sayısına göre değişir.
• Özne hâlinde (Nominativ) en sık kullanılan biçimler der, die, das, die şeklindedir.
• İlgi cümleciğinde fiil cümlenin sonuna gelir.

Pratik çalışma adımları

1. Önce ana cümledeki ismin cinsiyetini ve tekil mi çoğul mu olduğunu belirleyin.
2. Özne hâlinde uygun ilgi zamirini seçin: der, die, das veya çoğul için die.
3. İlgi cümleciğini ismin hemen arkasına yerleştirin.
4. İlgi zamirini cümlenin başına, fiili ise cümlenin sonuna koyun.
5. Benzer cümleleri yüksek sesle tekrar ederek yapıyı pekiştirin.