Hyrje në përemrat lidhorë në gjermanisht: der, die, das

Përemri lidhor (Relativpronomen) është një fjalë që lidh një fjali të varur me fjalinë kryesore dhe i referohet një emri të përmendur më parë.

Në gjermanisht, përemrat lidhorë më të zakonshëm janë der, die dhe das.

Format e përemrave lidhorë në Nominativ

Në gjermanisht, përemri lidhor ka të njëjtën formë si nyja shquese (der, die, das), në varësi të gjinisë dhe numrit të emrit të cilit i referohet.

• der – gjinia mashkullore, njëjës
• die – gjinia femërore, njëjës dhe shumës
• das – gjinia asnjanëse, njëjës

Shembuj me fjali të thjeshta

Der – gjinia mashkullore

• Das ist der Mann, der neben mir wohnt.
  Ky është burri që banon pranë meje.

Die – gjinia femërore

• Das ist die Frau, die Ärztin ist.
  Kjo është gruaja që është mjeke.

Das – gjinia asnjanëse

• Das ist das Kind, das im Garten spielt.
  Ky është fëmija që luan në kopsht.

Die – numri shumës

• Das sind die Leute, die im Kino arbeiten.
  Këta janë njerëzit që punojnë në kinema.

Çfarë duhet të dini

1. Fjalia e varur lidhore qëndron gjithmonë menjëherë pas emrit të cilit i referohet.
   • Shembull: Der Mann, der neben mir wohnt, ist mein Nachbar.
     Burri që banon pranë meje është fqinji im.
     Fjalia e varur der neben mir wohnt vjen menjëherë pas Der Mann.
2. Brenda fjalisë së varur, përemri lidhor është fjala e parë dhe folja vendoset në fund.
   • Shembull: Das ist das Kind, das im Garten spielt.
     Ky është fëmija që luan në kopsht.
     Në pjesën das im Garten spielt, përemri das vjen në fillim, ndërsa folja spielt është në fund.

Krahasime dhe shembuj të tjerë

• Der Mann, der dort steht, ist Lehrer.
  Burri që qëndron atje është mësues.
• Das Buch, das auf dem Tisch liegt, ist neu.
  Libri që ndodhet mbi tavolinë është i ri.
• Die Frauen, die singen, sind schön.
  Gratë që këndojnë janë të bukura.

Fjali për ushtrim

• Ich kenne den Jungen, der Fußball spielt.
  Unë njoh djalin që luan futboll.
• Sie besucht die Lehrerin, die sehr nett ist.
  Ajo viziton mësuesen që është shumë e sjellshme.
• Er liest das Buch, das interessant ist.
  Ai lexon librin që është interesant.
• Wir treffen die Freunde, die gestern angekommen sind.
  Ne takojmë miqtë që kanë mbërritur dje.

Përmbledhje

• Përemrat lidhorë der, die dhe das lidhin fjalinë kryesore me fjalinë e varur.
• Forma e tyre përputhet me nyjën shquese dhe përcaktohet nga gjinia dhe numri i emrit të cilit i referohen.
• Në Nominativ, format më të zakonshme janë der, die, das, die.
• Në fjalinë e varur, folja vendoset në fund.

Hapat praktikë

1. Gjeni emrin të cilit i referohet fjalia lidhore dhe përcaktoni gjininë ose numrin e tij.
2. Zgjidhni përemrin e duhur: der, die, das ose die në shumës.
3. Vendoseni fjalinë lidhore menjëherë pas emrit.
4. Kontrolloni që përemri të jetë në fillim të fjalisë së varur dhe folja në fund.
5. Ushtroni me fjali të shkurtra si: Das ist das Buch, das interessant ist.