Јасли и градинка во Австрија во 2026: трошоци, запишување и бесплатна последна година

Ако одгледувате мало дете во Австрија, порано или подоцна ќе треба да одлучите дали ви е потребна јасла или градинка, каде се поднесува пријавата и колку чини згрижувањето. Системот не е единствен за целата земја, бидејќи трошоците ги утврдуваат локалните власти или самата установа.

Која установа е наменета за која возраст?

Во Австрија постојат неколку форми на згрижување и надзор на деца:

• Јасли – Kinderkrippe или Krabbelstube: за деца до најмногу 3 години.
• Градинка – Kindergarten: за деца од 3 години.
• Дневен престој – Kinderhort: најчесто за деца од 6 години, по завршувањето на наставата.

Kinderhort е наменет за ученици на кои им треба надзор по часовите. Така, родителите што работат или студираат можат да ги завршуваат своите обврски, а детето добива соодветен надзор и друштво.

Кога треба да го запишете детето?

За јасли и градинка се препорачува да се пријавите што е можно порано. На многу места слободните места брзо се пополнуваат, па не е добро да се чека до последен момент.

Кај Kinderhort пријавувањето обично се прави откако ќе знаете во кое училиште ќе оди детето.

Каде се поднесува пријавата?

Местото за запишување зависи од тоа каде живеете:

• Во помала општина: во општинската служба, односно Gemeindeamt.
• Во Statutarstadt: во градскиот магистрат, односно Magistrat.
• Во Виена: надлежна е MA 10 (Wiener Kindergärten), како и нејзините кориснички служби, односно Servicestellen.
• Во приватна установа: директно кај самата јасла или градинка.

Начинот на пријавување се разликува. Во зависност од општината и установата, пријавата може да се поднесе неформално или со формулар, лично, писмено, а на некои места и електронски. Кои документи се потребни исто така го утврдуваат општината, Magistrat или конкретната установа. Затоа, потребно е навреме да се информирате на местото каде што ја поднесувате пријавата.

Колку чинат градинката и јаслите?

Самото пријавување е бесплатно. Откако ќе добиете место, најчесто се плаќа месечен родителски придонес, односно Elternbeitrag.

Износот не е единствен за цела Австрија. Го утврдуваат општината, Magistrat или самата установа. Поради тоа, цените може да се разликуваат меѓу покраините, но и меѓу одделни општини. Под одредени услови може да се добие намалување. За условите и висината на попустот треба да прашате кај надлежната служба или установата.

Бесплатна последна година во градинка – Gratiskindergarten

Од градинкарската 2009/2010 година важи национално правило според кое последната година пред почетокот на училиштето е бесплатна за родителите, но само за полудневна посета. Ова се нарекува Gratiskindergarten.

• Која година: последната година пред започнување на училиштето.
• Времетраење: полудневна посета, 20 часа неделно.
• Исхрана: ручекот не е вклучен.
• Почеток на правилото: градинкарската 2009/2010 година.

Повеќето покраини нудат и дополнителни олеснувања. Сепак, тие се разликуваат од место до место, па треба да проверите што важи во вашата општина.

Училишна возраст: Kinderhort и целодневно училиште

За учениците, покрај Kinderhort, постои и целодневна училишна форма, односно ganztägige Schulform. Таа во принцип е можна во основно училиште, односно Volksschule, во Mittelschule, политехничко училиште, специјално училиште и во пониските одделенија на гимназијата, односно AHS-Unterstufe.

Постојат две форми:

• Одвоена форма: наставата се одржува претпладне, а попладне следуваат домашни задачи, спорт и слободни активности. Попладневниот дел може да се користи секој ден или само во одредени денови.
• Комбинирана форма – verschränkte форма: часовите, учењето и слободните активности се менуваат во текот на целиот ден. Затоа, пријавувањето се однесува на сите наставни денови.

Надзорот од педагошкиот персонал по правило трае најмалку до 16 часот. Учеството не е задолжително, туку родителите сами одлучуваат. Трошоците за оброк и слободните активности ги утврдува училишниот основач.

Во целодневните училишта финансирани од федералната држава, за надоместокот за надзор може да се побара намалување според финансиската потреба. Намалувањето изнесува од 10 до 100 проценти, во чекори од по десет проценти. Надоместокот за исхрана не може да се намали. Барањето треба да се поднесе во рок од еден месец по приемот.

Кога детето е болно: Pflegefreistellung

Ако детето се разболи и не смее да оди во колектив, како вработен имате право на отсуство за нега, односно Pflegefreistellung. Ова отсуство не се одзема од редовниот годишен одмор, а платата продолжува да се исплаќа.

Во една работна година може да се користи најмногу во обем на една неделна работна обврска, по денови или часови. Правото постои уште од првиот ден на работниот однос. Може да се користи и ако вообичаениот негувател на детето, на пример поради болест, не може да се грижи за него.

Најчести прашања

Од која возраст детето може да оди во градинка?

Вообичаено од 3 години. Пред тоа, за детето може да се користи Kinderkrippe или Krabbelstube.

Дали градинката во Австрија е бесплатна?

Последната година пред почетокот на училиштето е бесплатна за полудневна посета од 20 часа неделно, без ручек. Повеќето покраини нудат и дополнителни поволности. Во останатите случаи најчесто се плаќа Elternbeitrag.

Каде се запишува дете во Виена?

За градските градинки надлежна е MA 10 (Wiener Kindergärten) и нејзините Servicestellen. За приватна градинка треба да се обратите директно кај установата.

Колку чини пријавувањето?

Пријавувањето е бесплатно. Надоместок се плаќа дури откако ќе добиете место, според правилата на општината или установата.

Практични чекори

1. Проверете дали ви треба Kinderkrippe, Kindergarten или Kinderhort според возраста и потребите на детето.
2. Контактирајте ја општината, Gemeindeamt, Magistrat или MA 10 во Виена.
3. Прашајте за роковите, слободните места, начинот на пријавување и потребните документи.
4. Побарајте точен износ на Elternbeitrag, како и информации за можни намалувања.
5. Ако детето е во последната година пред училиштето, проверете дали и кои дополнителни покраински олеснувања важат за вас.
6. Ако детето се разболи, информирајте го работодавачот и проверете како да го искористите правото на Pflegefreistellung.

Овој текст е информативен и не претставува правен или персонализиран совет. Правилата и трошоците може да се разликуваат според покраината, општината и установата. Извор: oesterreich.gv.at.