Avusturya’da çocuk nafakası 2026: Alimente ne kadar ve nasıl tahsil edilir?

Ebeveynler ayrıldığında veya çocuk ebeveynlerden biriyle yaşamaya devam ettiğinde, ayrı yaşayan ebeveyn Avusturya’da çocuğa maddi destek sağlamakla yükümlüdür. Bu yazıda Alimente olarak da bilinen çocuk nafakasının nasıl hesaplandığını, ne zamana kadar ödeneceğini ve ödemeler yapılmadığında hangi yolların kullanılabileceğini bulabilirsiniz.

Kısaca:

• Ayrı yaşayan ebeveyn, Geldunterhalt yani para şeklinde nafaka öder; çocukla yaşayan ebeveyn ise bakım ve günlük giderleri üstlenerek katkıda bulunur.
• Temel hesaplama, çocuğun yaşına göre net aylık gelirin yüzde 16’sı ile yüzde 22’si arasındadır.
• Nafaka belirli bir yaşta otomatik olarak sona ermez; çocuk kendi geçimini sağlayabilecek duruma gelene kadar devam edebilir.
• Başvuru, Bezirksgericht nezdinde yürütülür. Avukat zorunluluğu yoktur; reşit olmayan çocuğun nafaka ve avans işlemleri harçtan muaftır.
• Ödeme yapılmazsa devlet, şartların karşılanması hâlinde en fazla beş yıl boyunca Unterhaltsvorschuss adı verilen nafaka avansı ödeyebilir.

Çocuk nafakasını kim öder?

Ebeveynlerin evli olup olmaması, çocuk bakımından sahip oldukları hak ve yükümlülükleri değiştirmez. Evlilik içinde veya evlilik dışında doğan çocuklar, nafaka açısından eşit haklara sahiptir.

Avusturya hukukunda iki tür bakım yükümlülüğü bulunur:

• Naturalunterhalt: Çocukla aynı evde yaşayan ebeveynin sağladığı barınma, yemek, kıyafet, eğitim, boş zaman faaliyetleri ve harçlık gibi ayni bakım.
• Geldunterhalt: Çocukla aynı hanede yaşamayan ebeveynin ödediği para şeklindeki nafaka. Aynı hanede yaşayan ebeveynin bakım yükümlülüğünü yerine getirmemesi hâlinde de gündeme gelebilir.

Çocuk reşit değilse ödeme genellikle çocuğun bakımını üstlenen ebeveyne yapılır. Çocuk reşit olduktan sonra nafaka doğrudan çocuğa ödenir. Nafaka hakkı çocuğa ait olduğu için ebeveyn bu haktan çocuk adına vazgeçemez.

Ebeveynlerin ödeme gücü bulunmuyorsa, örneğin ölüm veya ödeme aczi söz konusuysa, kendi geçimlerini tehlikeye düşürmemek şartıyla büyükanne ve büyükbabalar da nafaka yükümlüsü olabilir.

Avusturya’da nafaka ne kadar? Yüzde yöntemi

Hesaplama, nafaka ödemekle yükümlü ebeveynin net aylık geliri üzerinden yapılır. 13. ve 14. maaş, yani Urlaubsgeld ve Weihnachtsgeld, 12 aya bölünerek hesaba katılır. Fazla mesai ödemeleri ve kıdem tazminatı da gelire dâhil edilebilir.

Serbest çalışanlarda son tamamlanmış iş yılının net kârı esas alınır. Gelir büyük ölçüde değişiyorsa son üç yılın ortalaması kullanılabilir. İşsiz kişilerde işsizlik yardımı, emeklilerde ise emekli maaşı hesaplama temelidir.

Çocuğun yaşına göre temel oranlar

• 0–6 yaş: net aylık gelirin yüzde 16’sı
• 6–10 yaş: net aylık gelirin yüzde 18’i
• 10–15 yaş: net aylık gelirin yüzde 20’si
• 15 yaş ve üzeri: net aylık gelirin yüzde 22’si

Birden fazla nafaka alacaklısı varsa

Yükümlünün bakmakla sorumlu olduğu başka kişiler varsa temel oran azaltılabilir:

• 10 yaşından küçük her ilave çocuk için: 1 yüzde puanı
• 10 yaşından büyük her ilave çocuk için: 2 yüzde puanı
• Eş için, eşin kendi gelirine bağlı olarak: 0–3 yüzde puanı

Hesaplamada dikkat edilen diğer kurallar

• Yasal bir üst yük sınırı yoktur: Bazı durumlarda nafaka ödemesi yükümlünün asgari geçim düzeyinin altına inmesine neden olabilir.
• Anspannungsgrundsatz: Yükümlü kişi kasten işinden ayrılır veya eğitim düzeyine göre daha düşük ücretli bir işi seçerse, gerçekten elde ettiği gelir yerine makul olarak kazanabileceği varsayımsal gelir dikkate alınabilir.
• Luxusgrenze: Yüksek gelirlerde nafaka, kural olarak çocuğun temel ihtiyacı olan Regelbedarf miktarının iki ila iki buçuk katı civarında sınırlandırılabilir. Bu yalnızca bir yönlendirici değerdir.
• Sonderbedarf: Diş teli veya sigorta tarafından karşılanmayan hastane masrafları gibi olağan dışı ihtiyaçlarda yükümlü ebeveyn orantılı olarak katkıda bulunabilir. Kayak kampı, okul gezisi veya genel boş zaman etkinlikleri genellikle Sonderbedarf sayılmaz.

Ayrı yaşayan ebeveyn, olağan görüşme düzeninden belirgin şekilde daha fazla bakım sağlıyorsa nafaka azaltılabilir. Olağan düzen, yaklaşık iki haftada iki gün veya haftada bir gün ve tatillerde dört hafta olarak kabul edilir. Yönlendirici ölçüt olarak, her ilave bakım günü için nafakada yüzde 10 azaltma uygulanabilir. Unterhaltsrechner ile yaklaşık bir hesap yapılabilir; kesin miktara her zaman mahkeme karar verir.

Çocuğun kendi geliri nafakayı etkiler mi?

Çocuğun düzenli kendi geliri veya malvarlığı, nafaka miktarını azaltabilir. Lehrlingseinkommen, yani çıraklık geliri, temel olarak hesaba katılır.

Şu gelirler ise çocuğun nafaka hesabındaki geliri olarak kabul edilmez:

• Familienbeihilfe, yani aile yardımı
• Schülerbeihilfe ve Studienbeihilfe, yani öğrenci ve yükseköğrenim bursları
• Kinderbetreuungsgeld, yani çocuk bakım ödeneği
• Kısa süreli yaz işlerinden elde edilen düşük miktarlı gelirler

Çocuk, eğitimine devam ederken çalışmak zorunda değildir.

Nafaka ne zamana kadar ödenir?

Avusturya’da nafaka için sabit bir yaş sınırı yoktur. Nafaka, çocuk kendi geçimini sağlayabilecek ve bağımsız bir hanede yaşam masraflarını karşılayabilecek duruma gelene kadar devam eder. Bu durum çoğunlukla okulun veya mesleki eğitimin tamamlanmasından sonra ortaya çıkar.

Ciddi ve hedefli şekilde sürdürülen üniversite eğitimi de eğitim süreci olarak kabul edilir. Özellikle ilk dönemin ardından gerçekleşen bir bölüm değişikliği, kural olarak nafaka hakkını hemen sona erdirmez.

Präsenzdienst veya Zivildienst sırasında, yani askerlik ya da sivil hizmet döneminde, kural olarak nafaka ödenmez. Eğitim tamamlandıktan sonra uygun bir iş bulmak için makul süre boyunca nafaka devam edebilir. Ancak çocuğun gerçekten iş aradığını kanıtlaması gerekir; yalnızca AMS’ye kayıtlı olmak yeterli değildir.

Çocuk evlenirse, öncelikli nafaka yükümlülüğü kural olarak eşine geçer.

Ödeme yapılmazsa nafaka nasıl talep edilir?

Nafaka işlemleri, çocuğun mutad ikamet yerindeki Bezirksgericht nezdinde Außerstreitverfahren adı verilen çekişmesiz yargı süreciyle yürütülür. Başvuruyu çocuk veya ebeveynlerden biri yapabilir. Karar, mahkeme kâtibi niteliğindeki Rechtspfleger tarafından verilebilir ve avukat zorunluluğu yoktur.

Henüz icra edilebilir bir karar yoksa geçici nafaka talep edilebilir. Bununla birlikte nafakanın kesin olarak belirlenmesi için gerekli başvuru da başlatılmalıdır.

Mahkeme ve işlem masrafları

• Nafaka işleminin harcı, yükümlünün ödemesi gereken hesaplama temelinin yüzde 0,5’idir.
• Nafakanın azaltılması başvurusu 19 eurodur. Başvuruyu yapan kişi davayı tamamen kazanırsa bu ücret alınmayabilir.
• Reşit olmayan çocuk için nafaka, nafaka avansı ve icra işlemleri harçtan muaftır.

Ebeveyn, Kinder- und Jugendhilfeträger kurumuna, eski adıyla Jugendamt, yetki verebilir. Bu kurum başvuruları yapabilir, ödemeleri takip edebilir ve gerekirse icra sürecini başlatabilir.

Unterhaltsvorschuss: Nafaka avansı

Yükümlü ebeveyn hiç ödeme yapmıyor veya düzensiz ödeme yapıyorsa devlet, başvuru üzerine reşit olmayan çocuk için nafaka avansı sağlayabilir. Ödeme, başvurunun yapıldığı aydan itibaren ve en fazla beş yıl boyunca aylık olarak peşin yapılır.

Temel şartlar şunlardır:

• Çocuğun Avusturya’da yaşaması
• Çocuğun Avusturya, AB veya AEA vatandaşı ya da vatansız olması
• Çocuğun borçlu ebeveynle aynı hanede yaşamaması

Başvuru Bezirksgericht’e yapılır. Genellikle icra edilebilir bir karar ve başarısız icra girişimini gösteren belgeler istenir.

Diğer ebeveyn başka bir ülkede yaşıyorsa

Avusturya’da verilmiş bir nafaka kararının, yükümlü ebeveynin yaşadığı ülkede tanınması ve icra edilebilir hâle getirilmesi istenebilir. Aynı şekilde, başka bir ülkede verilmiş kararın Avusturya’da icrası da başlatılabilir.

Henüz bir karar yoksa, yükümlünün yaşadığı ülkede yeni bir karar alınması talep edilebilir. Gerekli durumlarda soybağının belirlenmesi de istenebilir. Yükümlü ebeveyn, gelirinin önemli ölçüde değişmesi gibi nedenlerle yabancı bir kararın değiştirilmesini talep edebilir.

Birden fazla AB ülkesinin dahil olduğu durumlarda uygulanacak hukuk, nafakanın talep edildiği ülkenin hukuku olmak zorunda değildir. Bu tür sınır ötesi işlemlerde ücretsiz hukuki bilgilendirme alınabilir.

Sık sorulan sorular

Çocuğum adına nafakadan vazgeçebilir miyim?

Hayır. Nafaka hakkı çocuğa aittir ve ebeveyn bu haktan çocuk adına vazgeçemez.

Nafaka miktarı daha sonra değişebilir mi?

Evet. Gelirin önemli ölçüde azalması veya artması gibi esaslı bir değişiklik meydana gelirse Bezirksgericht’ten yeni bir miktar belirlenmesi istenebilir.

Nafaka işlemi için avukat gerekir mi?

Bezirksgericht nezdindeki nafaka işleminde avukat zorunluluğu yoktur. Taraflar kendilerini temsil edebilir.

Familienbeihilfe nafaka hesabında çocuğun geliri sayılır mı?

Hayır. Familienbeihilfe, çocuğun nafaka hesabındaki geliri olarak kabul edilmez ve nafaka miktarını azaltmaz.

Pratik olarak ne yapmalısınız?

1. Çocuğun yaşını, bakım düzenini ve her iki ebeveynin gelir durumunu gösteren belgeleri hazırlayın.
2. Net geliri hesaplarken Urlaubsgeld, Weihnachtsgeld, fazla mesai ödemeleri ve ilgili diğer gelirleri dikkate alın.
3. Yaklaşık bir miktar için Unterhaltsrechner kullanın; bunun yalnızca tahmini bir sonuç olduğunu unutmayın.
4. Ödeme yapılmıyorsa çocuğun mutad ikamet yerindeki Bezirksgericht’e nafaka belirlenmesi ve gerekiyorsa geçici nafaka için başvurun.
5. Takip ve icra işlemleri için Kinder- und Jugendhilfeträger’den destek isteyin.
6. Şartlar karşılanıyorsa Unterhaltsvorschuss başvurusunu Bezirksgericht’e yapın.
7. Diğer ebeveyn başka bir ülkede yaşıyorsa, kararın tanınması ve sınır ötesi icra seçenekleri hakkında hukuki bilgi alın.

Bu bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Somut durumunuz için bir avukata veya yetkili hukuki danışmana başvurun.

Kaynak: oesterreich.gv.at