Alimentet në Austri 2026: sa paguhen dhe si mblidhen

Kur prindërit ndahen ose fëmija nuk jeton në të njëjtën familje me njërin prej tyre, prindi që jeton veç zakonisht ka detyrimin të paguajë mbështetje financiare. Në Austri kjo quhet Geldunterhalt, ndërsa në përdorim të përditshëm njihet si Alimente.

Kush duhet të paguajë alimentet?

Të dy prindërit kanë të drejta dhe detyrime të barabarta ndaj fëmijës, pavarësisht nëse janë të martuar apo jo. Fëmijët e lindur brenda ose jashtë martesës trajtohen njësoj për sa i përket mbështetjes.

Ligji dallon dy forma të mbështetjes:

• Naturalunterhalt: mbështetje në natyrë, si banesa, ushqimi, veshmbathja, arsimi, aktivitetet e kohës së lirë dhe paratë e xhepit, kur fëmija jeton me prindin.
• Geldunterhalt: pagesë monetare kur fëmija dhe prindi nuk jetojnë në të njëjtën familje ose kur prindi nuk e përmbush detyrimin e tij.

Për fëmijët e mitur, pagesa i bëhet prindit që kujdeset për ta; pas moshës madhore, zakonisht i bëhet drejtpërdrejt fëmijës. E drejta i takon fëmijës dhe prindi nuk mund të heqë dorë prej saj në emër të tij. Nëse të dy prindërit nuk mund të paguajnë, për shembull për shkak të vdekjes ose paaftësisë paguese, në kushte të caktuara mund të detyrohen edhe gjyshërit, për sa kohë kjo nuk rrezikon jetesën e tyre.

Sa janë alimentet? Metoda e përqindjes

Llogaritja nis nga të ardhurat mujore neto të prindit që ka detyrimin e pagesës. Paga e muajit të 13-të dhe të 14-të, përkatësisht pagesa e pushimeve dhe pagesa e Krishtlindjeve, shpërndahet në 12 muaj. Në llogaritje mund të përfshihen edhe pagesat për orët shtesë dhe dëmshpërblimi i largimit nga puna.

Për një person të vetëpunësuar merret zakonisht fitimi neto i vitit të fundit të mbyllur të biznesit. Nëse të ardhurat ndryshojnë shumë, mund të përdoret mesatarja e tre viteve të fundit. Për personin e papunë merret parasysh përfitimi i papunësisë, ndërsa për pensionistin pensioni.

• Fëmijë nga 0 deri në 6 vjeç: 16% e të ardhurave mujore neto
• Fëmijë nga 6 deri në 10 vjeç: 18%
• Fëmijë nga 10 deri në 15 vjeç: 20%
• Fëmijë nga 15 vjeç e lart: 22%

Kur ka edhe persona të tjerë që kanë të drejtë për mbështetje

• Për çdo fëmijë tjetër nën 10 vjeç: zbriten 1 pikë përqindjeje.
• Për çdo fëmijë tjetër mbi 10 vjeç: zbriten 2 pikë përqindjeje.
• Për bashkëshortin ose bashkëshorten, në varësi të të ardhurave të tij ose saj: zbriten 0 deri në 3 pikë përqindjeje.

Rregulla të rëndësishme

• Nuk ka një kufi ligjor fiks të barrës së pagesës. Në raste individuale, alimentet mund ta ulin të ardhurën e paguesit edhe nën minimumin e jetesës.
• Sipas Anspannungsgrundsatz, nëse dikush lë me dashje punën ose zgjedh një punë shumë më pak të paguar se ajo që mund të sigurojë me kualifikimin e tij, mund të merret parasysh një e ardhur e arsyeshme, edhe nëse është vetëm fiktive.
• Luxusgrenze është kufiri orientues për të ardhurat e larta. Zakonisht pagesa ndalet rreth dy deri në dyfishin e gjysmë të nevojës bazë, të quajtur Regelbedarf; kjo mbetet vetëm një vlerë orientuese.
• Sonderbedarf mund të përfshijë shpenzime të veçanta, si aparatet ortodontike ose shpenzime spitalore që nuk mbulohen nga sigurimi. Prindi pagues kontribuon në mënyrë proporcionale. Kampet e skive, javët shkollore jashtë shkolle dhe aktivitetet e zakonshme të kohës së lirë zakonisht nuk konsiderohen Sonderbedarf.

Nëse prindi që jeton veç kujdeset për fëmijën dukshëm më shumë se modeli i zakonshëm, alimentet mund të ulen. Modeli i zakonshëm përshkruhet si dy ditë çdo dy javë ose një ditë në javë, plus katër javë gjatë pushimeve. Si vlerë orientuese, çdo ditë shtesë kujdesi në javë mund të sjellë ulje prej 10%. Një Unterhaltsrechner mund të japë vetëm një vlerësim; shumën konkrete e përcakton gjykata.

A llogariten të ardhurat e vetë fëmijës?

Të ardhurat e rregullta ose pasuria e fëmijës mund të ulin shumën e alimenteve. Në parim, në llogaritje përfshihen të ardhurat e nxënësit në formim profesional, pra Lehrlingseinkommen.

Nuk llogariten si të ardhura që ulin alimentet:

• Familienbeihilfe, pra ndihma familjare;
• Schülerbeihilfe dhe Studienbeihilfe, pra bursat shkollore dhe universitare;
• Kinderbetreuungsgeld, pagesa për kujdesin ndaj fëmijës;
• të ardhurat e vogla nga një punë e shkurtër verore.

Fëmija nuk është i detyruar të punojë krahas shkollimit.

Deri kur paguhen alimentet?

Nuk ekziston një kufi i përgjithshëm moshe. Alimentet paguhen derisa fëmija të bëhet i aftë të mbajë veten, pra derisa të mund të mbulojë shpenzimet e jetesës në një familje të pavarur. Kjo ndodh zakonisht pas përfundimit të shkollës ose të formimit profesional.

Studimet universitare të ndjekura seriozisht dhe me qëllim konsiderohen pjesë e formimit. Ndërrimi i një drejtimi, veçanërisht pas semestrit të parë, zakonisht nuk e ndërpret automatikisht të drejtën për mbështetje.

Gjatë shërbimit ushtarak ose civil, përkatësisht Präsenzdienst dhe Zivildienst, në parim nuk paguhen alimentet. Pas përfundimit të formimit, alimentet mund të vazhdojnë gjatë një periudhe të arsyeshme kërkimi pune, por fëmija duhet të dëshmojë se po kërkon realisht punë; regjistrimi i vetëm në AMS nuk mjafton. Nëse fëmija martohet, detyrimi kryesor i mbështetjes zakonisht i kalon bashkëshortit ose bashkëshortes.

Si kërkohen alimentet kur nuk paguhen?

Procedura zhvillohet si Außerstreitverfahren pranë Bezirksgericht, gjykatës së rrethit ku fëmija ka vendbanimin e zakonshëm. Kërkesën mund ta bëjë fëmija ose prindi. Vendimin mund ta marrë një Rechtspfleger dhe nuk ka detyrim për avokat.

Para se të ekzistojë një vendim i ekzekutueshëm, mund të kërkohet edhe mbështetje e përkohshme. Së bashku me këtë duhet të fillojë procedura për përcaktimin e shumës së alimenteve.

• Procedura për alimentet: tarifa është 0,5% e bazës së llogaritjes dhe paguhet nga personi i detyruar.
• Kërkesa për uljen e alimenteve: 19 euro; kjo tarifë nuk kërkohet nëse kërkuesi fiton plotësisht.
• Procedura për alimentet dhe paradhënien për fëmijë të mitur, si edhe ekzekutimi: pa tarifa gjyqësore.

Prindi mund t'i japë mandat Kinder- und Jugendhilfeträger, i njohur më parë si Jugendamt. Ky institucion mund të dorëzojë kërkesat, të kontrollojë pagesat dhe, nëse është e nevojshme, të nisë procedurën e ekzekutimit.

Unterhaltsvorschuss: paradhënia shtetërore

Nëse personi i detyruar nuk paguan ose paguan në mënyrë të parregullt, shteti mund të japë me kërkesë një paradhënie për fëmijën e mitur. Pagesa bëhet çdo muaj paraprakisht, duke filluar nga muaji i kërkesës, për një periudhë prej jo më shumë se pesë vjetësh.

Kushtet kryesore janë që fëmija:

• të jetojë në Austri;
• të jetë shtetas austriak, i një shteti të BE-së ose EEA-së, ose person pa shtetësi;
• të mos jetojë në të njëjtën familje me debitorin.

Kërkesa dorëzohet në Bezirksgericht. Zakonisht kërkohet një vendim i ekzekutueshëm dhe dëshmi se ekzekutimi i mëparshëm nuk ka pasur sukses.

Kur prindi tjetër jeton jashtë Austrisë

Një vendim austriak për alimentet mund të kërkohet të njihet dhe të ekzekutohet në shtetin ku jeton prindi i detyruar. Në të njëjtën mënyrë, nga Austria mund të kërkohet ekzekutimi i një vendimi të huaj.

Nëse nuk ekziston ende një vendim, mund të kërkohet marrja e një vendimi të ri në shtetin përkatës. Nëse është e nevojshme, mund të kërkohet edhe përcaktimi i prindërisë. Edhe prindi i detyruar mund të kërkojë ndryshimin e një vendimi të huaj, për shembull kur të ardhurat e tij kanë ndryshuar ndjeshëm.

Kur përfshihen disa shtete të BE-së, nuk zbatohet gjithmonë ligji i shtetit ku kërkohen alimentet. Për informim juridik bazë mund të kërkohet këshillim falas.

Pyetje të shpeshta

A mund të heq dorë nga alimentet në emër të fëmijës?

Jo. E drejta për mbështetje i takon fëmijës dhe prindi nuk mund të heqë dorë prej saj në emër të fëmijës.

A mund të ndryshojë shuma më vonë?

Po. Në rast të një ndryshimi të rëndësishëm, si ulje ose rritje e madhe e të ardhurave, mund të kërkohet një vendim i ri në Bezirksgericht.

A nevojitet avokat?

Në procedurën për alimentet para Bezirksgericht nuk ka detyrim për avokat. Palët mund ta përfaqësojnë vetë çështjen e tyre.

A e ul Familienbeihilfe shumën e alimenteve?

Jo. Familienbeihilfe nuk llogaritet si e ardhur e fëmijës që ul alimentet.

Hapat praktikë

1. Mblidhni dokumentet për fëmijën, vendbanimin, të ardhurat dhe pagesat e papaguara.
2. Kërkoni një llogaritje orientuese me Unterhaltsrechner, duke pasur parasysh se shumën përfundimtare e vendos gjykata.
3. Drejtojuni Bezirksgericht kompetent për vendbanimin e zakonshëm të fëmijës dhe kërkoni përcaktimin e alimenteve.
4. Nëse fëmija është i mitur, kontaktoni Kinder- und Jugendhilfeträger për ndihmë me kërkesën, kontrollin e pagesave dhe ekzekutimin.
5. Nëse pagesat mungojnë, kërkoni edhe Unterhaltsvorschuss, nëse plotësohen kushtet.
6. Kur prindi tjetër jeton jashtë Austrisë, kërkoni informacion për njohjen dhe ekzekutimin ndërkufitar të vendimit.

Ky informacion është i përgjithshëm dhe nuk zëvendëson këshillimin juridik. Për një rast konkret, drejtojuni një avokati ose një shërbimi profesional të këshillimit juridik.

Burimi: oesterreich.gv.at