Podstawa trybu przypuszczającego w przeszłości: hätte / wäre + Partizip Perfekt
Tryb przypuszczający w przeszłości (Konjunktiv II Vergangenheit) służy w języku niemieckim do wyrażania sytuacji, które mogły potoczyć się inaczej, ale tak się nie stało. W języku polskim najczęściej odpowiada mu forma z „by” lub „byłoby”.
- Uczyłbym się.
- Poszedłbym.
- Pomógłbym.
Jak tworzymy tę formę?
Konstrukcja składa się zawsze z dwóch elementów:
- hätte albo wäre – forma czasownika posiłkowego w Konjunktiv II, utworzona od Präteritum
- Partizip Perfekt – imiesłów czasu przeszłego
Wzór:
hätte / wäre + Partizip Perfekt
Kiedy używamy hätte, a kiedy wäre?
- hätte stosujemy wtedy, gdy w czasie Perfekt dany czasownik łączy się z czasownikiem posiłkowym haben. Dotyczy to większości czasowników.
- wäre stosujemy wtedy, gdy w Perfekt występuje czasownik posiłkowy sein. Dotyczy to między innymi ruchu i zmiany stanu, na przykład gehen, fahren, sterben i bleiben.
Przykłady:
- Ich hätte gelernt. – Uczyłbym się. (z czasownikiem haben)
- Ich wäre nach Hause gegangen. – Poszedłbym do domu. (z czasownikiem sein)
Proste przykładowe zdania
- Ich hätte das Buch gelesen. – Przeczytałbym tę książkę.
- Er wäre gestern gekommen. – Przyszedłby wczoraj.
- Wir hätten mehr Zeit gebraucht. – Potrzebowalibyśmy więcej czasu.
- Sie wäre gern mitgefahren. – Chętnie pojechałaby z nami.
- Ich hätte dir geholfen. – Pomógłbym ci.
Forma przecząca
Przeczenie tworzymy za pomocą nicht, które znajduje się przed Partizip Perfekt.
- Ich hätte nicht gearbeitet. – Nie pracowałbym.
- Er wäre nicht geblieben. – Nie zostałby.
Forma pytająca
W pytaniu czasownik posiłkowy znajduje się na początku zdania.
- Hättest du das gemacht? – Zrobiłbyś to?
- Wärst du gestern gekommen? – Przyszedłbyś wczoraj?
Ćwiczenie – przykłady niemieckie
- Pomógłbym ci. – Ich hätte dir geholfen.
- Poszedłbym na przyjęcie. – Ich wäre zur Party gegangen.
- Uczyłbym się do egzaminu. – Ich hätte für die Prüfung gelernt.
- Nie zostałbym długo. – Ich wäre nicht lange geblieben.
- Przeczytałbym tę książkę. – Ich hätte das Buch gelesen.
- Chętnie pojechałbym do Włoch. – Ich wäre gern nach Italien gefahren.
- Kupiłbym buty, gdybym miał pieniądze. – Ich hätte die Schuhe gekauft, wenn ich Geld gehabt hätte.
- Lepiej byłoby, gdybyśmy zostali w domu. – Es wäre besser gewesen, wenn wir zu Hause geblieben wären.
- Byłbym szczęśliwy po usłyszeniu tej wiadomości. – Ich wäre über die Nachricht glücklich gewesen.
- Nie zapomniałbym o spotkaniu. – Ich hätte den Termin nicht vergessen.
Ważna uwaga
- Tryb przypuszczający w przeszłości zawsze opisuje sytuację sprzeczną z rzeczywistością: coś się nie wydarzyło, ale mogło wydarzyć się inaczej.
- Od zwykłego trybu przypuszczającego, czyli Konjunktiv II Präsens, różni się tym, że odnosi się do przeszłości. Przykład: ich würde lernen – uczyłbym się.
Podsumowanie
- Konstrukcja: hätte / wäre + Partizip Perfekt
- hätte – gdy w czasie Perfekt występowałby czasownik posiłkowy haben
- wäre – gdy w czasie Perfekt występowałby czasownik posiłkowy sein, między innymi przy ruchu lub zmianie stanu
- Znaczenie w języku polskim najczęściej wyraża się za pomocą formy z „by”.
- Konstrukcji używamy do sytuacji, które nie wydarzyły się, choć mogły potoczyć się inaczej.
Praktyczne kroki
- Najpierw ustal, czy dany czasownik w Perfekt łączy się z haben czy z sein.
- Wybierz odpowiednią formę: hätte albo wäre.
- Dodaj właściwy Partizip Perfekt.
- Przećwicz zdanie twierdzące, przeczące i pytające, na przykład: Ich hätte gelernt, Ich hätte nicht gelernt, Hättest du gelernt?