Avusturya’da evlilik sonrası soyadı değişikliği: Nereye bildirilir?

Evlilikten sonra yeni bir soyadı kullanmaya başladıysanız, Avusturya’daki bazı kurumlar değişiklikten otomatik olarak haberdar olur. Diğer kurumlara ise sizin bildirim yapmanız gerekir. Aşağıda hangi kurumun bildirimden sorumlu olduğunu, önemli süreleri ve olası masrafları bulabilirsiniz. Bilgiler 2026 yılı için geçerlidir.

Kısaca: En önemli bildirimler

• Çalışanlar için sosyal sigortaya isim değişikliğini genellikle işveren (Arbeitgeber) bildirir ve yeni e-card otomatik olarak gönderilir.
• İşsizlik yardımı alıyorsanız AMS’ye hemen, en geç bir hafta içinde bildirim yapmalısınız.
• Emeklilik ödemesi alıyorsanız emeklilik sigortasına iki hafta içinde bildirim yapılmalıdır. Bu işlem ücretsizdir.
• Serbest meslek sahibiyseniz Finanzamt’a vergi numaranızla birlikte bir ay içinde bildirim yapmanız gerekir.
• Gayrimenkul sahibiyseniz Grundbuch kaydının değiştirilmesi için 85 avro başvuru harcı alınır.

Sosyal sigorta ve e-card: Bildirimi kim yapar?

Normalde evlendirme dairesi (Standesamt), isim değişikliğini sosyal sigortaya kendisi bildirir. Bu bildirim gerçekleşmezse, yetkili sağlık sigortası kurumuna başvurmanız gerekir. Sağlık sigortası kurumu bilgiyi kaza ve emeklilik sigortasına da iletir.

Uygulamada bildirim yükümlülüğü özellikle serbest çalışanları ve tarım işletmesi sahiplerini ilgilendirir:

• Çalışanlar: Bildirimi işveren (Arbeitgeber) yapar.
• İşsizlik yardımı alanlar: Örneğin Arbeitslosengeld, Notstandshilfe veya Altersteilzeitgeld alan kişilerin bildirimini AMS sağlık sigortasına iletir.
• Serbest çalışanlar ve çiftçiler: Bildirimi kendileri yapmalıdır.

Yetkili sağlık sigortası kurumu ÖGK, BVAEB veya SVS olabilir. Bildirim yazılı olarak, örneğin e-posta ile, ya da şahsen yapılabilir. Genellikle evlilik belgesi (Heiratsurkunde) gibi bir kanıt sunmanız gerekir. İşlem ücretsizdir. Değişiklik sosyal sigortaya ulaştığında yeni adınızın yazılı olduğu e-card otomatik olarak düzenlenir; sigorta kapsamınız bu süreçte değişmez. Süreler, sigorta kurumuna ve sigorta ilişkinizin türüne göre farklılık gösterebilir.

Süreler ve masraflar

• AMS: İşsizlik yardımı alanlar için derhal, en geç 1 hafta içinde. Masraf bilgisi belirtilmemiştir.
• Emeklilik sigortası: Emekliler için 2 hafta içinde. Ücretsizdir.
• Finanzamt: Serbest çalışanlar için 1 ay içinde. Masraf bilgisi belirtilmemiştir.
• Gewerbebehörde (GISA): İşletme sahipleri ve ticari işletme yöneticileri için 4 hafta içinde. Masraf bilgisi belirtilmemiştir.
• Firmenbuch: Şirket sicilinde kayıtlı kişiler için derhal. Masraf bilgisi belirtilmemiştir.
• Grundbuch: Gayrimenkul sahipleri için belirtilmiş bir süre yoktur. Başvuru harcı 85 avrodur.
• Sağlık sigortası: Serbest çalışanlar ve çiftçiler için süre sigorta kurumuna göre değişir. Ücretsizdir.

İş, AMS ve emeklilik

Çoğu iş sözleşmesi (Dienstvertrag), kişisel bilgilerdeki değişikliklerin işverene derhal bildirilmesini öngörür. Serbest çalışıyorsanız iş ortaklarınızı da bilgilendirmeniz uygun olur.

AMS bildirimi, bağlı olduğunuz AMS şubesindeki görevliye yapılır. Şube bilgiyi sağlık sigortasına iletir.

Emekliyseniz ödeme yapan emeklilik sigortasına (PV, SVS veya BVAEB) bildirimde bulunmanız gerekir. Bildirim yazılı olarak, şahsen, e-posta veya telefonla yapılabilir. Telefonla bildirim yaparsanız, daha sonra kanıtlayabilmek için görüştüğünüz görevlinin adını isteyin. Emeklilik sigortası, isim veya medeni durum değişikliğinin emekli aylığınızı etkileyip etkilemediğini inceler ve sonucu ayrıca bildirir.

Finanzamt ve aile yardımları

Avusturya içinde gerçekleşen isim değişikliği, evlendirme dairesi tarafından doğrudan merkezi ikamet kayıt sistemine (Zentrales Melderegister) işlenir. Finanzverwaltung da bu sistemden bilgi alır.

Ancak Finanzamt’tan bir yardım alıyorsanız, örneğin aile yardımı (Familienbeihilfe), isim değişikliğini derhal bildirmeniz önerilir. Aksi durumda değişikliği bir sonraki çalışan vergi beyannamesinde (Arbeitnehmerveranlagung) belirtmek genellikle yeterlidir. Bununla birlikte, resmi kararların tesliminde sorun yaşanmaması için bilgilerinizi güncel tutmanız daha doğru olur.

Genellikle sosyal sigorta numaranızı belirttiğiniz kısa bir mektup yeterlidir; evlilik belgesi de istenebilir. Serbest çalışanlar, vergi numarasını (Steuernummer) belirterek ikamet yerlerinden sorumlu Finanzamt’a bir ay içinde bildirim yapmalıdır.

Gayrimenkul, işletme ve şirket sicili

• Grundbuch: Gayrimenkulün bulunduğu bölgedeki bölge mahkemesi (Bezirksgericht) yetkilidir. Başvuruda tapu sicilindeki kayıt numarası (Einlagezahl) ve kadastro belediyesi (Katastralgemeinde) yer almalıdır. İsim değişikliğini kanıtlayan belgenin aslı ve resmi fotoğraflı kimlik ibraz edilir. Başvuru harcı 85 avrodur. Noter veya avukat da görevlendirilebilir.
• Gewerbebehörde (GISA): Bildirim 4 hafta içinde yapılmalıdır. Serbest biçimli yazıyla veya formla, şahsen, yazılı olarak ya da kısmen elektronik ortamda başvuru yapılabilir.
• Firmenbuch: Şirket sicil mahkemesine derhal bildirim yapılmalıdır. Başvuru, dijital imzayla çevrim içi de yapılabilir.
• Vereinsregister: Bir derneğin temsilcisiyseniz, derneğin merkezinin bulunduğu yerdeki dernek makamını bilgilendirmeniz önerilir.

Eğitim, çocuklar ve diğer kurumlar

• Üniversite ve yüksekokul: Öğrenciyseniz değişikliği öğrenci işleri birimine bildirmeniz gerekir. Studienbeihilfe alıyorsanız burs makamını da bilgilendirmelisiniz.
• Anaokulu, okul ve bakım merkezi: Ebeveynlerin ve gerektiğinde çocukların isim değişikliği serbest biçimli bir bildirimle iletilmelidir.
• Sosyal yardım: Değişikliği sosyal yardım makamındaki kişisel görevlinize bildirmeniz gerekir.
• Askerlik ve sivil hizmet: Askerlik hizmetindeyseniz derhal birliğinize, sivil hizmet yapıyorsanız Zivildienstserviceagentur’ye bildirim yapmalısınız.
• Banka, sigorta ve abonelikler: Bankaları, ek ve hayat sigortalarını ve ulaşım şirketini bilgilendirmeniz önerilir. Bu kurumlar çoğu zaman evlilik belgesinin bir kopyasını ister.
• ORF katkı payı: Ana ikamet adresiniz için ödemeyi siz yapıyorsanız, ORF-Beitrags Service GmbH’ye bildirimde bulunmanız yeterlidir.
• Balıkçılık ve avcılık ruhsatı: Balıkçılık ruhsatındaki değişiklik için şahsen başvurmak gerekir; yetkili makam eyalete göre değişir. Avcılık ruhsatı için ruhsatı düzenleyen ilçe makamına serbest biçimli bir mektup gönderilmesi yeterlidir.

Sık sorulan sorular

Yeni e-card otomatik olarak gönderilir mi?

Evet. İsim değişikliği sosyal sigortaya ulaştığında yeni adınızın yazılı olduğu e-card otomatik olarak düzenlenir.

Bildirim için ücret ödemek gerekir mi?

Sağlık sigortasına ve emeklilik sigortasına yapılan bildirimler ücretsizdir. Grundbuch değişikliği için başvuru harcı 85 avrodur.

Kinderbetreuungsgeld veya Familienbeihilfe alıyorsam ne yapmalıyım?

Familienbeihilfe alıyorsanız isim değişikliğini Finanzamt’a derhal bildirmeniz önerilir. Avusturya’daki çocuk bakım ödeneği (Kinderbetreuungsgeld) için ilgili kurumla ayrıca iletişime geçmelisiniz.

Genellikle hangi belge istenir?

En sık evlilik belgesi veya bunun bir kopyası istenir. Grundbuch işlemlerinde belgenin aslı talep edilir.

Pratik olarak ne yapmalısınız?

1. Evlilik belgesini ve resmi fotoğraflı kimliğinizi hazırlayın.
2. Çalışansanız değişikliği işvereninize bildirin; serbest çalışıyorsanız ÖGK, BVAEB veya SVS ile iletişime geçin.
3. İşsizlik yardımı, emeklilik ödemesi veya sosyal yardım alıyorsanız ilgili kuruma belirtilen süre içinde bildirim yapın.
4. Familienbeihilfe veya başka bir Finanzamt yardımı alıyorsanız Finanzamt’a mümkün olan en kısa sürede yazın.
5. Gayrimenkul, işletme veya şirket sicili kaydınız varsa Grundbuch, Gewerbebehörde (GISA) ya da Firmenbuch için gerekli başvuruyu yapın.
6. Banka, sigorta, eğitim kurumu, okul, ulaşım aboneliği ve ORF-Beitrags Service GmbH gibi diğer kurumların kayıtlarını güncelleyin.
7. Telefonla yaptığınız bildirimlerde görevlinin adını, yazılı bildirimlerde ise gönderim kanıtını saklayın.

Bu bilgiler internetteki kaynaklara dayanır ve hukuki danışmanlık niteliğinde değildir. Özel durumunuz için avukata, hukuk uzmanına, iş hukuku veya sosyal güvenlik uzmanına danışın.

Kaynak: oesterreich.gv.at