Shenjat e pastërtisë së metaleve në Austri
Bizhuteritë, sendet prej argjendi dhe objektet me vlerë kanë shpesh një shenjë të vogël që tregon përmbajtjen e tyre të metalit të çmuar. Në Austri, stampimi i këtyre shenjave rregullohet nga ligji dhe synon ta bëjë tregun më transparent e më të sigurt për blerësit.
Çfarë është shenja e pastërtisë?
Shenja e pastërtisë, në gjermanisht Punze ose Feingehaltsstempel, është një stampë e vendosur në bizhuteri ose në një objekt tjetër prej metali të çmuar. Ajo tregon pastërtinë e metalit. Numri shpreh, në të mijtat (‰), përqindjen e metalit të çmuar në objekt. Për shembull, shenja “585” do të thotë se objekti përmban 58,5% ar.
Tradita e stampimit në Austri daton që nga Mesjeta, ndërsa forma moderne u konsolidua në fund të shekullit XIX. Rregullat aktuale përcaktohen nga Punzierungsgesetz, ligji për stampimin e metaleve të çmuara. Sipas tij, produktet prej metalesh të çmuara të prodhuara ose të tregtuara në Austri duhet të kenë shenjë zyrtare.
Shenjat ndihmojnë në përcaktimin e vlerës së vërtetë të objektit dhe përbëjnë një lloj garancie për blerësin. Zakonisht mund të gjenden disa shenja: shenja e pastërtisë, shenja identifikuese e prodhuesit ose importuesit dhe shenja e kontrollit nga një institucion zyrtar, si zyra e stampimit (Repunze, Amtspunze).
Shenjat më të zakonshme në Austri
Ar
- 750 / 18K: 75% ar i pastër
- 585 / 14K: 58,5% ar i pastër; kjo është shenja më e zakonshme
- 375 / 9K: 37,5% ar i pastër; në Austri kjo nuk konsiderohet ar
Sipas rregullave austriake, vetëm ari me pastërti të paktën 585 të mijtat konsiderohet zyrtarisht ar.
Argjend
- 925: “Sterling silver”
- 835: “argjend me kurorë”
- 800: pastërtia minimale e kërkuar
Platin
- 950: platin me pastërti të lartë
- 750: platin me pastërti më të ulët
Ku gjendet shenja?
Shenja zakonisht vendoset në një vend diskret dhe jo shumë të dukshëm:
- në unaza, në pjesën e brendshme;
- në varëse, te kapësja ose te hallkat e fundit;
- në vathë, në pjesën e pasme;
- në byzylykë, në pjesën e brendshme;
- në orë, në kapakun e pasmë ose në pjesën e brendshme të kapakut.
Shenjat e falsifikuara dhe si t’i dalloni
Për shkak të çmimeve të larta të metaleve të çmuara, ndodh që objekte me shenja të falsifikuara të shiten si origjinale. Një mashtrim i njohur është ai i quajtur “Autobahngold”. Në këtë rast, unaza që pretendohet se është prej ari ofrohet në një situatë të pazakontë, për shembull në një pushimore autostrade, zakonisht me një shpjegim urgjent për ta bindur blerësin.
Tregtarët e besueshëm, edhe kur një objekt ka shenjë pastërtie, përdorin testin me acid ose metoda të tjera fizike për të kontrolluar përbërjen reale të metalit.
Baza ligjore në Austri
Punzierungsgesetz përcakton qartë se cilat produkte duhet të kenë shenjë pastërtie:
- Ar: të paktën 585 të mijtat;
- Platin: të paktën 950 të mijtat;
- Argjend: të paktën 800 të mijtat.
Sipas ligjit, shenja duhet të jetë e dukshme dhe e kuptueshme qartë. Tregtimi i bizhuterive me shenja të pasakta ose të falsifikuara mund të ketë pasoja ligjore.
Një veçanti është se, ndërsa në Austri stampimi është i detyrueshëm me ligj, në Gjermani nuk ekziston një detyrim i tillë. Atje çdokush mund të vendosë një shenjë pastërtie, por nëse e bën këtë, mban përgjegjësi që informacioni të jetë i saktë.
Çfarë të bëni para një blerjeje
- Kontrolloni shenjën e pastërtisë në vendet tipike të objektit.
- Verifikoni nëse numri përputhet me metalin e pretenduar dhe me standardet austriake.
- Shmangni ofertat e papritura dhe situatat e dyshimta, veçanërisht ato të tipit “Autobahngold”.
- Kërkoni nga një tregtar i besueshëm një test me acid ose një kontroll tjetër fizik.
- Për objekte me vlerë të lartë, kërkoni informacion të qartë për shenjën e prodhuesit, importuesit dhe kontrollit zyrtar.