Modal yardımcı fiillerin Präteritum çekimi

Almancada modal yardımcı fiiller (Modalverben) çok sık kullanılır. Bu fiillerle zorunluluk, imkân, izin, tavsiye, istek veya niyet ifade edilir: ich muss, ich kann, ich darf, ich soll, ich will, ich mag.

Geçmiş zamanda modal fiillerin özel Präteritum biçimleri vardır. Bu biçimler yalnızca yazılı metinlerde değil, günlük konuşmalarda da sıkça kullanılır.

Modal yardımcı fiillerin listesi

• müssen – gerekmek, zorunda olmak
• können – yapabilmek, becerebilmek
• dürfen – izinli olmak
• sollen – gerekmek, tavsiye edilmek
• wollen – istemek
• mögen – sevmek, hoşlanmak

Präteritum çekimi

Müssen

• ich musste
• du musstest
• er/sie/es musste
• wir mussten
• ihr musstet
• sie/Sie mussten

Ich musste gestern früh aufstehen. – Dün erken kalkmak zorundaydım.

Können

• ich konnte
• du konntest
• er/sie/es konnte
• wir konnten
• ihr konntet
• sie/Sie konnten

Er konnte nicht kommen. – Gelemedi.

Dürfen

• ich durfte
• du durftest
• er/sie/es durfte
• wir durften
• ihr durftet
• sie/Sie durften

Wir durften ins Kino gehen. – Sinemaya gitmemize izin vardı.

Sollen

• ich sollte
• du solltest
• er/sie/es sollte
• wir sollten
• ihr solltet
• sie/Sie sollten

Ich sollte die Hausaufgaben machen. – Ödevimi yapmam gerekiyordu.

Wollen

• ich wollte
• du wolltest
• er/sie/es wollte
• wir wollten
• ihr wolltet
• sie/Sie wollten

Sie wollte Lehrerin werden. – Öğretmen olmak istiyordu.

Mögen

• ich mochte
• du mochtest
• er/sie/es mochte
• wir mochten
• ihr mochtet
• sie/Sie mochten

Wir mochten das Essen nicht. – Yemeği sevmedik.

Önemli noktalar

• Modal fiillerin Präteritum biçimleri düzensizdir; bu nedenle ayrıca öğrenilmelidir.
• Fiillerin çoğu -te eki alır, ancak fiil kökü değişir: müssen → musste, können → konnte.
• Geçmiş zamanda zorunluluk, imkân veya niyet anlatırken bu biçimler konuşma dilinde de sıkça duyulur.
• Modal fiiller geçmiş zamanda çoğu zaman başka bir fiille birlikte kullanılır. Bu durumda diğer fiil Infinitiv biçiminde cümlenin sonunda yer alır:
  • Ich musste lange arbeiten. – Uzun süre çalışmak zorundaydım.
  • Wir konnten das Problem lösen. – Sorunu çözebildik.

Alıştırma: örnek cümleler

• Dün erken kalkmak zorundaydım. – Ich musste gestern früh aufstehen.
• Gelemedi. – Er konnte nicht kommen.
• Bahçeye çıkmamıza izin vardı. – Wir durften in den Hof gehen.
• Ödevimi yapmam gerekiyordu. – Ich sollte die Hausaufgaben machen.
• Öğretmen olmak istiyordu. – Sie wollte Lehrerin werden.
• Yemeği sevmedik. – Wir mochten das Essen nicht.
• Uzun süre beklemek zorunda kalmadık. – Wir mussten nicht lange warten.
• Gölde yüzebildik. – Wir konnten im See schwimmen.
• Yüksek sesle konuşmaya izin yoktu. – Man durfte nicht laut sprechen.
• Doktor olmak istiyorlardı. – Sie wollten Ärzte werden.

Pratik olarak nasıl çalışılır?

1. Altı modal fiilin Präteritum biçimlerini ayrı ayrı ezberleyin.
2. Her fiili kişi zamirleriyle birlikte sesli olarak tekrar edin: ich musste, du musstest.
3. Modal fiili bir Infinitiv ile cümlede kullanın: musste gehen, konnte arbeiten, wollte helfen.
4. Olumsuz ve soru cümleleri kurarak alıştırma yapın: konntest du ...?, musstest du ...?.

Özet

• Modal fiillerin Präteritum biçimleri günlük konuşmada da sık kullanılır.
• Her modal fiil düzensiz olduğu için geçmiş zaman biçimi ayrıca öğrenilmelidir.
• Olumsuzluk ve soru yapısı diğer fiillerde olduğu gibi kurulur.
• Modal fiiller çoğu zaman başka bir fiille birlikte kullanılır; ikinci fiil Infinitiv biçiminde bulunur.