Avusturya’da engelli çocuğa destekler: artırılmış aile yardımı, bakım parası ve terapiler

Çocuğunuz engelliyse Avusturya’da ek masrafları karşılamaya yardımcı olan çeşitli nakdi ve ayni destekler bulunur. Bu yardımlar farklı kurumların sorumluluğunda olduğundan, hangi başvurunun nereye yapılacağını bilmek önemlidir. Aşağıda 2026 yılı için geçerli temel bilgileri bulabilirsiniz.

Kısaca

• Erhöhte Familienbeihilfe aylık 189,20 Euro’dur ve normal aile yardımına ek olarak ödenir.
• Genellikle en az yüzde 50 engellilik derecesi veya sürekli olarak kendi geçimini sağlayamama şartı aranır.
• Pflegegeld yedi kademeden oluşur; ağır durumlarda çocuklar için ek saat hesabı yapılabilir.
• Terapi masrafları çoğunlukla sağlık sigortası tarafından desteklenir, ancak genellikle aileden katkı payı alınır.
• Bakımı üstlenen ebeveyn ücretsiz emeklilik sigortası yaptırabilir.

Artırılmış aile yardımı: Kim alabilir ve tutarı nedir?

Erhöhte Familienbeihilfe tutarı 1 Ocak 2025’ten beri aylık 189,20 Eurodur. Bu ödeme normal Familienbeihilfe’nin yerine geçmez; ona ek olarak verilir ve normal aile yardımı ödendiği sürece devam eder.

Şu şartlardan biri karşılanıyorsa çocuk için artırılmış aile yardımı alınabilir:

• Grad der Behinderung olarak ifade edilen engellilik derecesi en az yüzde 50 ise veya
• çocuk sürekli olarak kendi geçimini sağlayamayacak durumdaysa.

Ödeme geriye dönük olarak da verilebilir. Ancak başvurunun yapıldığı aydan geriye doğru en fazla beş yıl dikkate alınır. 1 Ocak 2023’ten bu yana 60 Euro’luk kısım aylık olarak Pflegegeld hesabından düşülmez; bu işlem otomatik şekilde yapılır.

Başvuru nereye yapılır?

Başvuru Avusturya vergi dairesine, yani Finanzamt Österreich kurumuna yapılır. Kullanılan formun adı Beih3tür.

Başvurudan sonra genellikle uzman doktor değerlendirmesine çağrılabilirsiniz. 1 Mart 2023’ten beri 18 yaşına kadar olan çocuklarda süreç daha kolay olabilir: Behindertenpass başvurusundaki bilgiler yeterli görülebilir ve ayrıca doktor muayenesi yapılmasına gerek kalmayabilir.

Çocuklar için bakım parası: Hesaplama nasıl yapılır?

Pflegegeld, çocuğun bakım ihtiyacına göre yedi kademeden biri üzerinden ödenir. Çocuk 15 yaşına gelene kadar yalnızca aynı yaştaki engelsiz bir çocuğun ihtiyaçlarının üzerindeki ek bakım dikkate alınır. Ayrıntılar Kinder-Einstufungsverordnung adlı çocuklar için değerlendirme yönetmeliğinde düzenlenir.

Çocuğun en az iki birbirinden bağımsız ve ağır işlev bozukluğu varsa, ağır engelli çocuklarda ayrıca Erschwerniszuschlag adı verilen ek sabit saat hesabı yapılabilir:

• 7. doğum gününe kadar: ayda 50 saat
• 7. ve 15. doğum günleri arasında: ayda 75 saat

Terapi ve erken gelişim desteği

Yaygın terapiler arasında konuşma terapisi, fizyoterapi (Physiotherapie), müzik terapisi ve ergoterapi bulunur. Masraflar çoğunlukla sağlık sigortası tarafından karşılanır veya desteklenir. Başvurulacak kurum Krankenversicherungsträger, yani bağlı olduğunuz sağlık sigortası kuruluşudur; bazı durumlarda başvuru eyalet yönetimine de yapılabilir.

Therapiekostenersatz adı verilen terapi masrafı geri ödemesi, çoğu durumda özel bir form olmadan da talep edilebilir. Genellikle doktor reçetesi, gerektiğinde tıbbi uzman görüşü ve terapi faturası istenir. Ailelerin çoğu durumda gelir durumuna göre belirlenen bir katkı payı ödemesi gerekir.

Frühförderung, yani erken gelişim desteği, çocuğun ilk yaşam yıllarına yöneliktir. Tıbbi, psikolojik ve pedagojik unsurlar içerebilir ve çoğu zaman evde de sunulabilir. Eyaletinizde bu hizmeti hangi kurumun verdiğini eyalet yönetiminin sosyal işler biriminden öğrenebilirsiniz.

Ulaşım masrafları ve yardımcı araçlar

Çocuğu düzenli olarak terapiye veya doktora götürmeniz gerekiyorsa sağlık sigortasından Fahrtkostenersatz, yani ulaşım masrafı geri ödemesi talep edebilirsiniz. Genellikle yalnızca en yakın sözleşmeli doktora veya kuruma yapılan yolculuklar karşılanır. Tıbbi yardımcı araç sağlayan şirketlere yapılan yolculuklar da kapsama girebilir.

Hilfsmittel olarak adlandırılan yardımcı araçlar için de katkı payı karşılığında destek alınabilir. Kalan masrafları eyalet makamı ve Sozialministeriumservice kurumunun eyalet bürosu üstlenebilir.

Bakımı üstlenen ebeveyn için emeklilik sigortası

Engelli çocuğun bakımı nedeniyle çalışma gücünü büyük ölçüde bu işe ayıran kişi, emeklilik sigortası kurumu Pensionsversicherung üzerinden ücretsiz kostenlose Selbstversicherung yaptırabilir.

Temel şartlar şunlardır:

• Bakımın Avusturya’da evde yapılması
• Erhöhte Familienbeihilfe alma hakkının bulunması
• Bu imkândan yalnızca bir kişinin yararlanması
• Çocuğun en fazla 40 yaşında olması

Bu haktan ebeveynlerin yanı sıra evlat edinen ebeveyn, koruyucu aile, üvey ebeveyn ve büyükanne veya büyükbaba da yararlanabilir. Sigorta genellikle en fazla 12 ay geriye dönük başlatılabilir. Belirli şartlar altında 10 yıl geriye dönük işlem yapılması da mümkündür; en erken 1988 yılına kadar geriye gidilebilir.

Çocuk Pflegegeld’in en az 3. kademesindeyse

Çocuk en az 3. derece Pflegegeld alıyorsa, primlerin tamamının devlet tarafından ödendiği başka seçenekler de bulunur:

• Begünstigte Selbstversicherung: yarı zamanlı çalışma ile birlikte kullanılabilir.
• Begünstigte Weiterversicherung: önceki sigortalılık süresi gerekir ve çalışma gücünün tamamının bakıma ayrılması beklenir.

Vergi indirimi ve diğer kolaylıklar

Erhöhte Familienbeihilfe alanlar, masraf belgesi sunmadan aylık 262 Euro vergiden muaf sabit tutar olan Freibetragdan yararlanabilir. Bu tutar Pflegegeld miktarı kadar azaltılır.

Freibetrag yerine fiilen yapılan masraflar da çalışanların vergi beyannamesinde, yani Arbeitnehmerveranlagung kapsamında gösterilebilir.

Düşük gelir durumunda reçete ücreti ve e-card hizmet bedeli muafiyeti de talep edilebilir. Engelli çocuklar için okul ulaşım desteği olan Schulfahrtbeihilfe, mesafe 2 kilometreden kısa olsa bile, çocuğun bu yolu yürümesinin beklenemeyeceği durumlarda ödenebilir.

Sık sorulan sorular

Artırılmış aile yardımı ne kadar?

Normal Familienbeihilfe’ye ek olarak aylık 189,20 Euro ödenir.

Geriye dönük başvuru yapılabilir mi?

Evet. Başvurunun yapıldığı aydan geriye doğru en fazla beş yıl dikkate alınabilir.

Çocuğun terapilerini kim öder?

Masraflar çoğunlukla sağlık sigortası tarafından desteklenir. Ancak genellikle ailenin gelir durumuna göre bir katkı payı vardır.

Bakımı üstlenen ebeveyn emeklilik sigortası yaptırabilir mi?

Evet. Erhöhte Familienbeihilfe hakkı varsa, bir kişi çocuk 40 yaşına gelene kadar ücretsiz emeklilik sigortası yaptırabilir.

Pratik olarak ne yapmalısınız?

1. Çocuğunuzun mevcut tıbbi raporlarını, engellilik belgelerini ve varsa Behindertenpass bilgilerini hazırlayın.
2. Erhöhte Familienbeihilfe için Finanzamt Österreich kurumuna Beih3 formuyla başvurun.
3. Çocuğun bakım ihtiyacının değerlendirilmesi için Pflegegeld başvurusunu ilgili kuruma yapın ve günlük bakım ihtiyaçlarını ayrıntılı biçimde belgeleyin.
4. Terapi başlamadan önce sağlık sigortanızdan gerekli reçete, onay ve geri ödeme şartlarını öğrenin.
5. Fatura, reçete, doktor görüşü ve ulaşım belgelerini saklayın; bunlar Therapiekostenersatz ve Fahrtkostenersatz için gerekli olabilir.
6. Evde bakım veriyorsanız ücretsiz emeklilik sigortası ve uygun diğer sigorta seçenekleri için Pensionsversicherung kurumuna başvurun.
7. Vergi avantajları için masrafları ve Pflegegeld bilgilerini Arbeitnehmerveranlagung başvurusunda dikkate alın.

Bu bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki, tıbbi veya sosyal danışmanlık yerine geçmez. Güncel şartları ilgili kurumdan teyit edin.

Kaynak: oesterreich.gv.at