Historija i značenje austrijske zastave
Austrijska državna zastava, na njemačkom Flagge Österreichs, prepoznatljiva je po kompoziciji od tri vodoravne pruge: crvene, bijele i crvene. Ona nije samo simbol austrijskog identiteta, već i jedan od najstarijih nacionalnih simbola koji se i danas koriste. Njena prva dokumentovana upotreba datira iz 1230. godine i duboko je povezana s istorijom dinastije Babenberg.
Austrijski ustav ne određuje tačnu nijansu boja zastave. Ipak, uobičajeno se koristi crvena nijansa poznata kao Pantone 186 C.
Počeci austrijske zastave
Porijeklo austrijske zastave povezano je s grbom srednjovjekovne dinastije Babenberg, na kojem je bila prikazana srebrna pruga na crvenoj podlozi. Tačno porijeklo nije potpuno razjašnjeno, ali se pretpostavlja da je boje prvi koristila plemićka porodica Otakar, markgrofovi Štajerske. Oni su ih preuzeli od koruškog vojvode Adalbera.
Još 1105. godine markgrof Leopold III Babenberg prikazan je sa štitom podijeljenim u tri pruge, što se smatra prethodnikom današnje austrijske zastave.
Godine 1192, nakon smrti posljednjeg vojvode iz porodice Otakar, Štajersku je naslijedio babenberški vojvoda Leopold V. Prema istoričaru iz 18. vijeka Chrysostomusu Hanthaleru, Leopoldov unuk Fridrih II, posljednji vojvoda iz dinastije Babenberg, osmislio je 1230. novi crveno-bijelo-crveni grb kako bi naglasio svoju autonomiju.
Troprugasti simbol prvi put je dokumentovan na povelji izdatoj 30. novembra 1230. Srednjovjekovni hroničar Jans der Enikel navodi i da se vojvoda 1232. godine na jednoj ceremoniji pojavio u odjeći crvene, bijele i crvene boje, čime je dodatno potvrđen značaj ove kombinacije.
Legenda i istorijski razvoj
Prema poznatoj legendi, boje zastave nastale su nakon borbi vojvode Leopolda V tokom opsade Akre. Nakon bitke njegov bijeli ogrtač navodno je bio potpuno prekriven krvlju. Kada je skinuo pojas, ispod njega je ostao vidljiv netaknuti bijeli dio tkanine, stvarajući kombinaciju crvene, bijele i crvene boje. Vojvodu je prizor toliko impresionirao da je ovu kombinaciju prihvatio kao svoju zastavu. Ovaj događaj je dokumentovan već 1260. godine.
Istorijska stvarnost bila je složenija. Ratna zastava Svetog rimskog carstva tokom krstaških ratova bila je srebrni krst na crvenoj podlozi, što je veoma podsjećalo na kasniji austrijski grb. Ovaj simbol se kasnije pojavio i na zastavi Beča, glavnog grada Austrije.
Od Rudolfa von Habsburga i ugovora iz Rheinfeldena iz 1283. godine, kombinacija crvene, bijele i crvene boje široko se smatrala austrijskom. Koristila ju je i vladajuća dinastija Habsburg.
Ipak, crno-žuta zastava bila je nacionalna zastava austrijske habsburške monarhije, a kasnije Austrijskog carstva i Austro-Ugarske monarhije, sve do 1918. godine. Te boje bile su boje porodice Habsburg i djelimično su poticale od zastave Svetog rimskog carstva.
Zastava nakon 1918. godine
Od vladavine cara Josipa II, austrijska, a kasnije i austrougarska ratna mornarica koristila je mornaričku zastavu zasnovanu na crvenoj, bijeloj i crvenoj boji, dopunjenu štitom u sličnim bojama.
Obje zastave izgubile su važenje nakon raspada Austro-Ugarske monarhije 1918. godine. Novoformirana Njemačka Austrija tada je prihvatila crveno-bijelo-crvenu troprugastu zastavu kao svoju nacionalnu zastavu.
Šta treba zapamtiti
- Austrijska zastava ima tri vodoravne pruge: crvenu, bijelu i crvenu.
- Njena prva dokumentovana upotreba datira iz 1230. godine.
- Porijeklo simbola povezano je s dinastijom Babenberg.
- Legenda o vojvodi Leopoldu V objašnjava nastanak boja nakon opsade Akre, ali se razlikuje od složenijeg istorijskog razvoja zastave.
- Uobičajena crvena nijansa je Pantone 186 C, iako ustav ne propisuje tačnu nijansu.
Praktični koraci
- Zapamtite osnovni raspored: crvena pruga, bijela pruga, pa još jedna crvena pruga.
- Razlikujte istorijske simbole: crveno-bijelo-crvena kombinacija povezana je s Austrijom, dok su crno-žute boje korištene za habsburšku monarhiju do 1918. godine.
- Ako istražujete istoriju Austrije, obratite pažnju na ključne godine 1230, 1283. i 1918.
- Za precizno određivanje boje imajte na umu naziv Pantone 186 C, koji se uobičajeno koristi za crvenu nijansu zastave.