Istorija i značenje austrijske zastave
Austrijska državna zastava, odnosno Flagge Österreichs, prepoznatljiva je po kompoziciji od tri vodoravne pruge: crvene, bele i crvene. Ona nije samo simbol austrijskog identiteta, već i jedan od najstarijih nacionalnih simbola koji se i danas koristi. Njena prva dokumentovana upotreba datira iz 1230. godine i duboko je povezana sa dinastijom Babenberg.
Austrijski ustav ne određuje preciznu nijansu boja na zastavi. Ipak, najčešće se koristi crvena nijansa poznata kao Pantone 186 C.
Počeci austrijske zastave
Poreklo austrijske zastave povezano je sa grbom srednjovekovne dinastije Babenberg, koji je prikazivao srebrnu prugu na crvenoj podlozi. Tačno poreklo ovog motiva nije potpuno jasno, ali se pretpostavlja da su ga prvi koristili markgrofovi Štajerske iz plemićke porodice Otakar. Oni su boje preuzeli od koruškog vojvode Adalbera.
Već 1105. godine Babenberg markgrof Leopold III prikazan je sa štitom podeljenim na tri pruge, što se smatra pretečom današnje austrijske zastave.
Kada je 1192. godine preminuo poslednji vojvoda iz porodice Otakar, Štajersku je nasledio babenberški vojvoda Leopold V. Prema istoričaru iz 18. veka Chrysostomusu Hanthaleru, Leopoldov unuk Fridrih II, poslednji vojvoda iz dinastije Babenberg, osmislio je 1230. godine novi crveno-belo-crveni grb kako bi naglasio svoju autonomiju.
Motiv sa tri pruge prvi put je dokumentovan na povelji izdatoj 30. novembra 1230. Srednjovekovni hroničar Jans der Enikel navodi da se vojvoda 1232. godine pojavio na jednoj ceremoniji u crveno-belo-crvenoj odeći, što je dodatno učvrstilo značaj ovih boja.
Legenda i istorijski razvoj
Prema zanimljivoj legendi, boje zastave nastale su nakon borbi vojvode Leopolda V tokom opsade Akre. Posle bitke njegov beli ogrtač bio je potpuno prekriven krvlju. Kada je skinuo pojas, ispod njega je ostao vidljiv netaknuti deo tkanine, pa se pojavila kombinacija crvene, bele i crvene boje. Vojvodu je taj prizor toliko impresionirao da je navodno upravo tu kombinaciju usvojio za svoju zastavu. Ovaj događaj zabeležen je već 1260. godine.
Istorijska stvarnost je složenija. Ratna zastava Svetog rimskog carstva tokom krstaških ratova bila je srebrni krst na crvenoj podlozi, što je veoma podsećalo na kasniji austrijski grb. Taj simbol se kasnije pojavio i na zastavi Beča, austrijske prestonice.
Od Rudolfa von Habsburga i ugovora iz Rheinfeldena iz 1283. godine, kombinacija crvene, bele i crvene boje široko se smatrala austrijskom. Koristila ju je i vladajuća dinastija Habsburg.
Ipak, crno-žuta zastava bila je nacionalna zastava austrijske Habsburške monarhije, a kasnije Austrijskog carstva i Austro-Ugarske, sve do 1918. godine. Te boje bile su povezane sa porodicom Habsburg i delimično su poticale od zastave Svetog rimskog carstva.
Od vladavine cara Josifa II austrijska, a kasnije austrougarska ratna mornarica koristila je pomorsku zastavu zasnovanu na crvenoj i beloj boji, dopunjenu štitom sličnih boja.
Obe zastave izgubile su važenje raspadom Austro-Ugarske 1918. godine. Novoformirana Nemačka Austrija tada je kao nacionalnu zastavu prihvatila trobojnu zastavu sa prugama u redosledu crvena-bela-crvena.
Praktični koraci: kako prepoznati austrijsku zastavu
- Potražite tri vodoravne pruge jednake širine.
- Proverite njihov redosled: crvena na vrhu, bela u sredini i crvena na dnu.
- Ne mešajte običnu državnu zastavu sa verzijom koja sadrži grb ili štit.
- Imajte u vidu da ustav ne propisuje konkretnu nijansu crvene, iako se često koristi Pantone 186 C.