Präteritum czasowników sein, haben i werden

sein (być), haben (mieć) i werden (stawać się) to nieregularne czasowniki, które bardzo często występują w języku niemieckim.

• sein i haben są także czasownikami posiłkowymi używanymi do tworzenia czasu Perfekt, dlatego ich formy przeszłe pojawiają się bardzo często.
• werden służy do tworzenia czasu przyszłego oraz strony biernej (Passiv), więc również jego forma przeszła jest bardzo ważna.

Präteritum czasownika sein

Czasownik sein ma całkowicie nieregularną formę przeszłą. Jego temat to war.

Odmiana

• ich war – byłem, byłam
• du warst – byłeś, byłaś
• er/sie/es war – był, była, było
• wir waren – byliśmy
• ihr wart – byliście
• sie/Sie waren – byli / był, była, było Pan/Pani

Przykłady

• Gestern war ich krank. – Wczoraj byłem chory / byłam chora.
• Wir waren im Kino. – Byliśmy w kinie.
• Sie war sehr müde. – Ona była bardzo zmęczona.

Präteritum czasownika haben

Forma przeszła czasownika haben to hatte.

Odmiana

• ich hatte – miałem, miałam
• du hattest – miałeś, miałaś
• er/sie/es hatte – miał, miała, miało
• wir hatten – mieliśmy
• ihr hattet – mieliście
• sie/Sie hatten – mieli / miał, miała, miało Pan/Pani

Przykłady

• Ich hatte gestern keine Zeit. – Wczoraj nie miałem / nie miałam czasu.
• Hattet ihr viel Arbeit? – Mieliście dużo pracy?
• Wir hatten Glück. – Mieliśmy szczęście.

Präteritum czasownika werden

Forma przeszła czasownika werden to wurde. Jest to również czasownik nieregularny, który odgrywa ważną rolę w stronie biernej (Passiv).

Odmiana

• ich wurde – zostałem, zostałam
• du wurdest – zostałeś, zostałaś
• er/sie/es wurde – został, została, zostało
• wir wurden – zostaliśmy
• ihr wurdet – zostaliście
• sie/Sie wurden – zostali / został, została, zostało Pan/Pani

Przykłady

• Er wurde Arzt. – Został lekarzem.
• Ich wurde sehr müde. – Bardzo się zmęczyłem / zmęczyłam.
• Das Haus wurde schnell gebaut. – Dom został szybko zbudowany.

Kiedy używać poszczególnych czasowników?

• sein – istnienie, sytuacja lub stan: ich war müde – byłem / byłam zmęczony(-a).
• haben – posiadanie lub własność: wir hatten ein Auto – mieliśmy samochód.
• werden – zmiana lub przeobrażenie: sie wurde Lehrerin – została nauczycielką.

Podsumowanie

Trzy ważne czasowniki związane z niemieckim czasem przeszłym to sein – war, haben – hatte oraz werden – wurde.

• Ich formy trzeba opanować na pamięć, ponieważ są całkowicie nieregularne.
• Ze względu na częste użycie pojawiają się już w pierwszych tekstach dotyczących czasu przeszłego.

Praktyczne kroki

1. Zapisz odmianę war, hatte i wurde w jednej tabeli.
2. Powtarzaj każdą formę razem z odpowiednim zaimkiem osobowym.
3. Ułóż własne zdania opisujące wczorajszą sytuację, posiadane rzeczy i dokonane zmiany.
4. Podczas czytania niemieckich tekstów zaznaczaj formy war, hatte i wurde, aby utrwalić ich zastosowanie.