Претеритум на sein, haben и werden

sein (да се биде), haben (да се има) и werden (да се стане) се неправилни германски глаголи кои многу често се користат.
- sein и haben се помошни глаголи при градењето на Perfekt, па нивните минати форми често се појавуваат самостојно.
- werden е помошен глагол за идно време и за пасивна конструкција (Passiv), па затоа и неговото минато време е основно за учење.
Präteritum на sein
Глаголот sein има целосно неправилна форма во минато време. Основата е war.
Конјугација
- ich war – јас бев
- du warst – ти беше
- er/sie/es war – тој/таа/тоа беше
- wir waren – ние бевме
- ihr wart – вие бевте
- sie/Sie waren – тие беа / Вие бевте
Примери
- Gestern war ich krank. – Вчера бев болен/болна.
- Wir waren im Kino. – Бевме во кино.
- Sie war sehr müde. – Таа беше многу уморна.
Präteritum на haben
Минатата форма на haben е hatte.
Конјугација
- ich hatte – јас имав
- du hattest – ти имаше
- er/sie/es hatte – тој/таа/тоа имаше
- wir hatten – ние имавме
- ihr hattet – вие имавте
- sie/Sie hatten – тие имаа / Вие имавте
Примери
- Ich hatte gestern keine Zeit. – Вчера немав време.
- Hattet ihr viel Arbeit? – Имавте ли многу работа?
- Wir hatten Glück. – Имавме среќа.
Präteritum на werden
Минатата форма на werden е wurde. И овој глагол е неправилен и има важна улога во пасивната конструкција (Passiv).
Конјугација
- ich wurde – јас станав
- du wurdest – ти стана
- er/sie/es wurde – тој/таа/тоа стана
- wir wurden – ние станавме
- ihr wurdet – вие станавте
- sie/Sie wurden – тие станаа / Вие станавте
Примери
- Er wurde Arzt. – Тој стана лекар.
- Ich wurde sehr müde. – Многу се изморив.
- Das Haus wurde schnell gebaut. – Куќата брзо беше изградена.
Кога се користи секој глагол?
- sein се користи за постоење, ситуација или состојба: ich war müde – бев уморен/уморна.
- haben се користи за поседување или имање: wir hatten ein Auto – имавме автомобил.
- werden се користи за промена или преобразба: sie wurde Lehrerin – таа стана наставничка.
Заклучок
Трите основни форми што треба да ги запомните се: sein – war, haben – hatte и werden – wurde.
- Овие глаголи треба да се научат напамет бидејќи се целосно неправилни.
- Поради нивната честота, тие се појавуваат многу рано во текстовите со минато време.
Практични чекори
- Научете ги сите лица на war, hatte и wurde.
- Напишете по една реченица со секое лице.
- Вежбајте ја разликата меѓу состојба со sein, поседување со haben и промена со werden.
- Прочитајте краток текст на германски и означете ги формите war, hatte и wurde.