Podatek kościelny i wystąpienie z Kościoła w Austrii (2026)

W Austrii wiele osób zaczyna interesować się procedurą wystąpienia z Kościoła (Kirchenaustritt) w związku z opłatą kościelną (Kirchenbeitrag). Wystąpienie składa się w urzędzie państwowym, a nie w parafii. Poniżej przedstawiamy zasady obowiązujące w 2026 roku.

Najważniejsze informacje:

• Oświadczenie o wystąpieniu składa się przed właściwym organem państwowym.
• Można zrobić to osobiście albo pisemnie.
• Pismo należy wysłać pocztą z podpisem albo elektronicznie z użyciem kwalifikowanego podpisu elektronicznego (qualifizierte digitale Signatur).
• Potrzebny jest dokument tożsamości ze zdjęciem oraz potwierdzenie przynależności do Kościoła, na przykład akt chrztu.
• Samo wystąpienie jest bezpłatne, jednak kraj związkowy może pobierać opłatę za czynności urzędowe.
• Osoba posiadająca obywatelstwo innego państwa może wystąpić w Austrii, jeżeli ma tu główne miejsce zamieszkania (Hauptwohnsitz).

Gdzie składa się oświadczenie o wystąpieniu?

Właściwy urząd zależy od miejsca zamieszkania:

• Na obszarze wiejskim: urząd powiatowy (Bezirkshauptmannschaft),
• W mieście statutowym (Statutarstadt): urząd miejski (Magistrat),
• W Wiedniu: urząd dzielnicowy (Magistratisches Bezirksamt).

Oświadczenie można złożyć na dwa sposoby:

1. Osobiście: wizyta w odpowiednim urzędzie i złożenie oświadczenia na miejscu.
2. Pisemnie: wysłanie pisma w dowolnej formie albo formularza urzędowego, jeżeli dany urząd go udostępnia.

Do pisma należy dołączyć kopie wymaganych dokumentów. Jeżeli wystąpienie dotyczy prawnie uznanego Kościoła lub religijnej wspólnoty wyznaniowej, zgłoszenie pisemne można wysłać:

• pocztą, z własnoręcznym podpisem, albo
• elektronicznie, z kwalifikowanym podpisem elektronicznym (qualifizierte digitale Signatur).

Do wystąpienia z zarejestrowanej wspólnoty religijnej (eingetragene religiöse Bekenntnisgemeinschaft) stosuje się przepisy ogólnej ustawy o postępowaniu administracyjnym (Allgemeines Verwaltungsverfahrensgesetz, AVG).

Urząd przekazuje oświadczenie właściwemu przedstawicielstwu danego Kościoła. Nie trzeba więc dodatkowo informować Kościoła we własnym zakresie.

Jakie dokumenty są potrzebne?

W oświadczeniu należy dokładnie wskazać, do którego Kościoła należała dana osoba. Potwierdzenie przynależności pomaga urzędowi przekazać informację właściwej wspólnocie i ogranicza ryzyko skierowania wrażliwych danych wyznaniowych do niewłaściwej organizacji.

W zależności od sytuacji urząd może poprosić o:

• urzędowy dokument tożsamości ze zdjęciem (amtlicher Lichtbildausweis),
• potwierdzenie przynależności do Kościoła, na przykład:
• metrykę chrztu (Taufschein),
• akt małżeństwa (Trauschein), zwłaszcza gdy nastąpiła zmiana nazwiska,
• potwierdzenie bierzmowania lub konfirmacji (Firm- oder Konfirmationsbestätigung),
• numer konta składkowego (Beitragskontonummer) widoczny na potwierdzeniu wpłaty albo wezwaniu do zapłaty,
• inne potwierdzenie członkostwa wydane przez Kościół.

Wymagane dokumenty mogą różnić się w poszczególnych krajach związkowych. Przed wizytą warto skontaktować się z właściwym urzędem i sprawdzić aktualną listę.

Ile kosztuje wystąpienie z Kościoła?

Za samo wystąpienie nie pobiera się opłaty. W zależności od kraju związkowego i jego rozporządzenia dotyczącego opłat (Landesabgabenverordnung) urząd może jednak naliczyć opłatę za wykonanie czynności administracyjnych, na przykład:

• sporządzenie protokołu oświadczenia (Niederschrift),
• wydanie potwierdzenia wystąpienia.

Dokładną kwotę należy ustalić we właściwym urzędzie.

Czy można wystąpić jako cudzoziemiec mieszkający w Austrii?

Tak. Osoby bez obywatelstwa austriackiego również mogą złożyć oświadczenie przed austriackim organem, jeżeli ich główne miejsce zamieszkania (Hauptwohnsitz) znajduje się w Austrii.

Jeżeli dana osoba wyprowadziła się już z Austrii i chce wystąpić z Kościoła za granicą, zastosowanie mają przepisy państwa, w którym przebywa. W takim przypadku należy sprawdzić lokalną procedurę.

Po późniejszym powrocie do Austrii warto pisemnie poinformować o wystąpieniu parafię chrztu lub ślubu (Geburts- oder Trauungspfarramt), dołączając dokument wystąpienia wydany przez państwo, w którym dokonano tej czynności.

Co zmienia się po wystąpieniu?

Członkowie austriackich Kościołów mogą być zobowiązani do uiszczania składki kościelnej, potocznie nazywanej podatkiem kościelnym. Informacje o wysokości, sposobie obliczania i możliwych ulgach znajdują się w aktualnych materiałach danego Kościoła.

Po skutecznym wystąpieniu dana osoba jest formalnie bezwyznaniowa (ohne Bekenntnis, skrót: o.B.). Jeżeli w formularzu trzeba podać wyznanie, należy wpisać właśnie tę informację.

Czy można ponownie wstąpić do Kościoła?

Tak, jednak ponowne wstąpienie (Wiedereintritt) albo wstąpienie (Eintritt) nie jest załatwiane w urzędzie państwowym. Należy skontaktować się bezpośrednio z właściwym Kościołem.

Najczęstsze pytania

Czy wystąpienie trzeba zgłosić w parafii?

Nie. Oświadczenie składa się w urzędzie państwowym: w Bezirkshauptmannschaft, w Magistrat w mieście statutowym albo w Magistratisches Bezirksamt w Wiedniu.

Czy zwykły e-mail wystarczy?

Nie, zwykły e-mail nie wystarcza w przypadku wystąpienia z prawnie uznanego Kościoła. Zgłoszenie pisemne trzeba wysłać z podpisem pocztą albo elektronicznie z kwalifikowanym podpisem elektronicznym.

Co zrobić, jeśli nie mam metryki chrztu?

Przynależność można potwierdzić w inny sposób, na przykład za pomocą potwierdzenia bierzmowania, numeru konta składkowego z potwierdzenia wpłaty lub wezwania do zapłaty albo innego dokumentu wydanego przez Kościół. To, jakie dokumenty zostaną zaakceptowane, należy ustalić we właściwym urzędzie.

Co wpisać w rubryce dotyczącej wyznania?

Po wystąpieniu należy wskazać „ohne Bekenntnis” (o.B.), czyli osobę bez wyznania.

Praktyczne kroki

1. Ustal właściwy urząd na podstawie miejsca zamieszkania.
2. Przygotuj amtlicher Lichtbildausweis oraz dokument potwierdzający przynależność do Kościoła.
3. Sprawdź w urzędzie, czy obowiązuje formularz i czy pobierana jest opłata za sporządzenie Niederschrift lub wydanie potwierdzenia.
4. Złóż oświadczenie osobiście albo wyślij je pocztą z podpisem lub elektronicznie z qualifizierte digitale Signatur.
5. Zachowaj potwierdzenie wystąpienia i sprawdź, czy po wystąpieniu nie są już naliczane kolejne składki kościelne.

Informacje mają charakter ogólny i nie zastępują porady prawnej. W razie wątpliwości należy skontaktować się z właściwym urzędem albo specjalistą. Źródło: oesterreich.gv.at.