Okres wychowywania dzieci, wykup lat nauki i dobrowolne ubezpieczenie emerytalne w Austrii (2026)

Na wysokość austriackiej emerytury wpływają nie tylko lata pracy. Uwzględnione mogą zostać także okresy wychowywania dzieci, wykupione lata nauki oraz miesiące uzyskane dzięki dobrowolnemu ubezpieczeniu. Poniżej wyjaśniamy, jak te rozwiązania działają w 2026 roku.

Najważniejsze informacje

• Na każde dziecko można uwzględnić maksymalnie 48 miesięcy okresu wychowywania; w przypadku bliźniąt lub porodu mnogiego maksymalnie 60 miesięcy.
• Okresu wychowywania dziecka nie można później wykupić.
• Lata nauki można wykupić przed rozpoczęciem emerytury; w 2026 roku koszt wynosi 1 580,04 euro miesięcznie.
• Składka na Selbstversicherung lub Weiterversicherung wynosi zasadniczo 22,8% podstawy wymiaru składek.
• Na Höherversicherung można wpłacić w 2026 roku maksymalnie 13 860 euro rocznie.

Jak wychowywanie dzieci wpływa na emeryturę?

Kindererziehungszeiten to okresy, w których dana osoba zajmowała się dzieckiem w przeważającej mierze. Dotyczy to nie tylko własnego dziecka, lecz także pasierba, dziecka adoptowanego oraz dziecka przyjętego do rodziny zastępczej. W przypadku dziecka zastępczego warunkiem jest przejęcie bezpłatnej opieki po 31 grudnia 1987 roku.

Można uwzględnić maksymalnie 48 miesięcy wychowywania dziecka w Austrii lub w państwie UE albo EOG. Okres zaczyna się od miesiąca następującego po urodzeniu dziecka i kończy najpóźniej w miesiącu, w którym dziecko kończy cztery lata. Jeżeli w ciągu tych czterech lat urodzi się kolejne dziecko, okres dotyczący pierwszego dziecka kończy się wraz z rozpoczęciem okresu wychowywania drugiego.

Ten sam miesiąc może zostać przypisany tylko jednemu rodzicowi — temu, który faktycznie i w przeważającej mierze opiekował się dzieckiem. Praca w tym czasie nie powoduje podwójnego zaliczenia. Przy obliczaniu emerytury do podstawy wymiaru składek z pracy dodawana jest jednak stała wartość okresu wychowywania, maksymalnie do wysokości najwyższej podstawy wymiaru składek.

Ile jest wart miesiąc wychowywania dziecka?

W przypadku osób urodzonych po 1 stycznia 1955 roku miesiące wychowywania są zapisywane na koncie emerytalnym Pensionskonto ze stałą wartością. Dla osób urodzonych przed 1955 rokiem są one uwzględniane jako okresy zastępcze (Ersatzzeiten).

• 2024: 2 163,78 euro miesięcznie,
• 2025: 2 300,10 euro miesięcznie,
• 2026: 2 468,01 euro miesięcznie.

Podział uprawnień emerytalnych między rodzicami

Od 2005 roku istnieje dobrowolny podział emerytury (Pensionssplitting). Pracujący rodzic może przekazać rodzicowi wychowującemu dziecko maksymalnie 50% kwoty zapisanej na koncie emerytalnym za pierwsze siedem lat życia dziecka.

Wniosek należy złożyć w odpowiednim zakładzie ubezpieczenia emerytalnego najpóźniej do 10. urodzin dziecka. W przypadku większej liczby dzieci przekazanie jest możliwe łącznie za maksymalnie 14 lat.

Wykup lat szkolnych i studiów

Okresy nauki szkolnej, studiów i kształcenia (Schul-, Studien- und Ausbildungszeiten) co do zasady są uwzględniane w emeryturze dopiero po opłaceniu zaległych składek. W takim przypadku są traktowane jako dobrowolny okres ubezpieczenia.

Można wykupić wyłącznie okresy nauki po ukończeniu 15. roku życia, spędzone w krajowych, czyli austriackich, publicznych placówkach oświatowych.

• Szkoła średnia, np. Handelsschule: maksymalnie 24 miesiące,
• Wyższa szkoła średnia lub akademia, np. AHS, HTL, HAK: maksymalnie 36 miesięcy,
• Uniwersytet, szkoła wyższa lub akademia artystyczna: maksymalnie 72 miesiące.

Za każdy rok szkolny można wykupić 12 miesięcy, a za każdy semestr studiów 6 miesięcy. W ramach podanych limitów można wybrać dowolną liczbę miesięcy.

Koszt wykupu w 2026 roku

W 2026 roku koszt wynosi 1 580,04 euro miesięcznie. Osoby urodzone przed 1 stycznia 1955 roku, które wykupują okres po ukończeniu 60 lat, płacą 3 697,29 euro miesięcznie. Podwyższona opłata nie dotyczy osób urodzonych po 31 grudnia 1954 roku.

Opłatę można uiścić w ratach, ale liczba rat nie może być większa niż trzykrotność liczby wykupionych miesięcy. W przypadku nieuzasadnionej przerwy opłata może zostać ponownie obliczona stosownie do wieku. Zapłacona kwota może zostać w całości odliczona od podatku jako wydatek szczególny (Sonderausgabe), bez górnego limitu.

Dobrowolne ubezpieczenie emerytalne w 2026 roku

Osoby, które nie podlegają obowiązkowemu ubezpieczeniu, mogą dobrowolnie uzyskiwać kolejne miesiące ubezpieczenia.

• Weiterversicherung — ubezpieczenie kontynuowane po zakończeniu ubezpieczenia obowiązkowego. Jednym z warunków jest co najmniej 12 miesięcy ubezpieczenia w ciągu ostatnich 24 miesięcy. Jeżeli nie ma się 60 miesięcy ubezpieczenia, wniosek należy złożyć w ciągu sześciu miesięcy od zakończenia ubezpieczenia.
• Selbstversicherung — dobrowolne ubezpieczenie od 15. roku życia, dla osób mających miejsce zamieszkania w Austrii, które nie mają jeszcze okresów ubezpieczenia lub mają ich niewiele.
• Höherversicherung — dodatkowe ubezpieczenie zwiększające przyszłą emeryturę. Można je rozpocząć i zakończyć w dowolnym momencie, jeżeli istnieje już ubezpieczenie.

Kwoty obowiązujące w 2026 roku

• Stawka składki: 22,8% podstawy wymiaru składek,
• najniższa podstawa / składka: 1 084,20 / 247,20 euro,
• najwyższa podstawa / składka: 8 085,00 / 1 843,38 euro,
• Selbstversicherung bez wcześniejszych okresów: podstawa 4 042,50 euro, składka 921,69 euro,
• roczny limit Höherversicherung: 13 860 euro.

Weiterversicherung i Selbstversicherung można zawrzeć maksymalnie 12 miesięcy wstecz. Jeżeli opiekujesz się w domu bliskim członkiem rodziny uprawnionym do co najmniej 3. stopnia świadczenia pielęgnacyjnego (Pflegegeld), Weiterversicherung jest bezpłatne, a składkę opłaca państwo.

Gdzie złożyć wniosek?

Wniosek o wykup lat nauki można złożyć w dowolnym zakładzie ubezpieczenia emerytalnego, w którym dana osoba ma co najmniej jeden miesiąc ubezpieczenia. O dobrowolne ubezpieczenie należy wystąpić do zakładu ubezpieczenia emerytalnego (Pensionsversicherungsträger).

Za wniosek może zostać uznane także pismo napisane w dowolnej formie. W takim przypadku właściwy formularz trzeba dostarczyć później.

Najczęstsze pytania

Czy można później wykupić okres wychowywania dziecka?

Nie. Prawo nie przewiduje późniejszego wykupu Kindererziehungszeiten.

Czy można wykupić lata nauki spędzone za granicą?

Można wykupić wyłącznie okresy nauki w austriackich publicznych placówkach oświatowych.

Do kiedy można wykupić lata nauki?

Wniosek trzeba złożyć przed dniem rozpoczęcia emerytury (Pensionsstichtag). Jest to możliwe także w trakcie nauki, jeżeli istnieje już okres ubezpieczenia, na przykład z praktyki zawodowej.

Czy świadczenie z Höherversicherung jest wolne od podatku?

75% zwiększenia emerytury z Höherversicherung jest zwolnione z podatku. Pozostałe 25% jest opodatkowane razem z emeryturą.

Praktyczne kroki

1. Sprawdź swoje dane na koncie Pensionskonto i ustal, czy uwzględniono okresy wychowywania dzieci.
2. Jeżeli chcesz dokonać Pensionssplitting, pamiętaj o terminie do 10. urodzin dziecka.
3. Przygotuj dokumenty potwierdzające austriacką naukę i skontaktuj się z właściwym Pensionsversicherungsträger przed Pensionsstichtag.
4. Porównaj koszt wykupu lat nauki z przewidywanym wzrostem emerytury oraz skutkami podatkowymi.
5. Jeżeli nie podlegasz obowiązkowemu ubezpieczeniu, sprawdź warunki Selbstversicherung lub Weiterversicherung i złóż wniosek w wymaganym terminie.

Informacje pochodzą ze źródeł dostępnych w internecie, w szczególności z oesterreich.gv.at, i nie stanowią porady prawnej ani finansowej.