Kemping, leśne wędrówki i grzybobranie w Austrii: co wolno na łonie natury?

W Austrii każdy może wejść do lasu i przebywać w nim w celach rekreacyjnych. Nie oznacza to jednak, że wszędzie wolno rozbić namiot, rozpalić ognisko, jeździć na rowerze albo zbierać grzyby bez ograniczeń. Poniżej wyjaśniamy zasady wynikające z federalnej ustawy leśnej (Forstgesetz) oraz przepisów poszczególnych landów.

Najważniejsze zasady w skrócie

• Do lasu można wejść i przebywać w nim w celach wypoczynkowych, ale biwakowanie, rozbijanie namiotu, nocowanie w pojeździe, jazda rowerem i jazda konna wymagają zgody właściciela.
• Na własne potrzeby można zbierać grzyby, jeśli właściciel tego nie zabronił, zasadniczo do 2 kilogramów dziennie.
• Rozpalanie ognia w lesie wymaga pisemnej zgody właściciela.
• Bez zgody nie wolno zbierać nawet opadłych gałęzi.
• Kemping poza lasem jest regulowany głównie przez landy i gminy. W Wiedniu, Tyrolu, Dolnej Austrii, Burgenlandzie i Karyntii biwakowanie poza wyznaczonymi miejscami jest zasadniczo zabronione.

Co wolno robić w lesie bez zezwolenia?

Podstawowa zasada pozwala każdemu wejść do lasu i odpoczywać w nim. Na działania wykraczające poza zwykły pobyt potrzebna jest zgoda właściciela lasu (Waldeigentümer), a w przypadku dróg leśnych także zarządcy drogi (Forststraßenerhalter).

Bez zgody nie wolno między innymi:

• biwakować po zmroku (Lagern bei Dunkelheit),
• rozbijać namiotu,
• poruszać się pojazdem (Befahren),
• jeździć konno.

Niektóre obszary są całkowicie niedostępne. Dotyczy to między innymi terenów objętych zakazem wstępu, na przykład z powodu zagrożenia pożarowego, obiektów leśnych takich jak szkółki, składy drewna i budynki, a także obszarów ponownego zalesienia lub nowych nasadzeń niższych niż 3 metry. Nie wolno również wchodzić na teren zamknięty przez właściciela z powodu wyrębu, budowy lub funkcjonowania plantacji choinek.

Zaśmiecanie lasu jest zabronione i może skutkować grzywną do 150 euro.

Namiot i kemping w lesie

Zasady biwakowania w lesie są takie same w całej Austrii. Bez zgody właściciela nie wolno rozbić namiotu, kempingować przy użyciu przyczepy kempingowej ani spać w pojeździe. Za zgodą właściciela jest to dozwolone.

Maksymalne sankcje zależą od rodzaju naruszenia:

• biwakowanie bez zgody lub zaśmiecanie: do 150 euro,
• korzystanie z wyraźnie zamkniętej drogi leśnej: do 730 euro lub do 1 tygodnia aresztu,
• uszkodzenie terenu przeznaczonego do zalesienia: do 3.630 euro lub do 2 tygodni aresztu.

Niezależnie od grzywny właściciel może dochodzić swoich praw na drodze cywilnej.

Kemping poza lasem: zasady zależne od landu

Kemping poza lasem nie jest regulowany jedną ustawą federalną. Znaczenie mają przede wszystkim przepisy landów oraz uchwały gmin.

• Wiedeń: w przestrzeni publicznej zabronione jest rozbijanie namiotu, używanie śpiwora, mieszkanie w pojeździe i spanie w pojeździe.
• Tyrol: zasadniczo zakaz obowiązuje; wyjątkiem jest między innymi biwak wysokogórski powyżej granicy lasu.
• Dolna Austria: na terenach zielonych nie wolno ustawiać przyczepy kempingowej, kampera ani namiotu.
• Burgenland: biwakowanie na otwartym terenie jest zabronione; krótkie parkowanie przyczepą kempingową jest dozwolone w przeznaczonych do tego miejscach.
• Karyntia: biwakowanie na otwartym terenie jest zabronione; planowany biwak jest niedozwolony i dopuszcza się go tylko w sytuacji awaryjnej.
• Górna Austria: nie ma ogólnego zakazu, ale gminy mogą wprowadzać ograniczenia.
• Salzburg: nie ma zasadniczego zakazu, jednak burmistrz lub gmina mogą go wprowadzić.
• Vorarlberg: burmistrz może zakazać biwakowania, a gmina może wyznaczyć miejsca, w których jest ono dozwolone.
• Styria: brak szczegółowego zakazu, ale ograniczenia mogą wynikać z przepisów o ochronie przyrody.

W parkach narodowych i na obszarach chronionych kemping może być całkowicie zabroniony. W Burgenlandzie obóz namiotowy dla młodzieży liczący ponad 10 osób lub trwający dłużej niż 3 dni trzeba zgłosić w gminie najpóźniej tydzień wcześniej.

Grzyby i owoce leśne

Grzyby (Schwammerl) i owoce leśne należą prawnie do właściciela lasu. Można je zbierać na własne potrzeby, jeżeli właściciel wyraźnie tego nie zabronił, nie wprowadził ograniczeń i nie pobiera za to opłaty. Zakaz jest zwykle oznaczony tablicą.

Bez zezwolenia zabronione jest:

• zabieranie więcej niż 2 kilogramów grzybów dziennie,
• organizowanie imprez związanych ze zbieraniem grzybów lub owoców leśnych oraz uczestniczenie w nich.

Przekroczenie limitu 2 kilogramów może kosztować do 150 euro. Organizowanie lub udział w wydarzeniu związanym ze zbieraniem może skutkować grzywną do 730 euro albo aresztem do 1 tygodnia. W parkach narodowych i na obszarach chronionych zbieranie grzybów bywa ograniczone lub całkowicie zabronione.

Leśnicy posiadający uprawnienia ochronne (Forstschutzorgane) oraz policja mogą skonfiskować nielegalnie zebrane grzyby. Mogą też przeszukać bagaż i pojazd.

Rozpalanie ognia i zbieranie drewna

Ogień w lesie może rozpalać właściciel, personel leśny albo osoba posiadająca pisemną zgodę właściciela. Zabronione jest również wyrzucanie palących się zapałek i papierosów. Przy zagrożeniu pożarowym zakaz może obejmować także bezpośrednie okolice lasu.

• urządzenie miejsca na ognisko bez zgody: do 3.630 euro lub do 2 tygodni aresztu,
• rozpalenie ognia lub wyrzucenie palącego się papierosa: do 7.270 euro lub do 4 tygodni aresztu.

Zbieranie opadłych gałęzi (Klaubholz) również wymaga zgody właściciela. Dozwolone jest natomiast usunięcie pojedynczej gałązki, jeżeli nie powoduje to istotnego uszkodzenia rośliny.

Rower, jazda konna i sporty zimowe

W lesie, także na drogach leśnych, jazda rowerem i jazda konna są zasadniczo zabronione, chyba że właściciel wyrazi zgodę na przykład za pomocą tablicy lub innego oznaczenia. Zgoda jest również potrzebna do jazdy na sankach.

W pobliżu wyciągów, w odległości do 30 minut marszu od górnej stacji, ale co najmniej 500 metrów, na nartach można jeździć tylko po oznaczonych trasach. Narciarstwo biegowe poza trasą jest dozwolone z zachowaniem ostrożności.

Najczęstsze pytania

Czy w lesie można zostać poproszonym o dokument tożsamości?

Tak. Forstschutzorgane mogą w określonych przypadkach ustalić tożsamość, nakazać opuszczenie lasu i zgłosić naruszenie. Na żądanie muszą okazać legitymację służbową.

Czy można spać w samochodzie na drodze leśnej?

Bez zgody nie. Spanie w pojeździe w lesie jest zabronione, chyba że zgodę wyrazi właściciel lub zarządca drogi.

Ile grzybów można zabrać do domu?

Bez zezwolenia maksymalnie 2 kilogramy dziennie i wyłącznie na własne potrzeby.

Gdzie sprawdzić przepisy obowiązujące w danym landzie?

Informacji udziela właściwy urząd landu (Amt der Landesregierung). W Salzburgu i Vorarlbergu można zwrócić się również do gminy.

Praktyczne kroki przed wyjściem

1. Sprawdź, czy teren nie znajduje się w parku narodowym, na obszarze chronionym lub za zamknięciem.
2. Jeśli planujesz namiot, nocleg w pojeździe, jazdę rowerem, jazdę konną albo ognisko, uzyskaj zgodę właściciela; w przypadku ognia musi być ona pisemna.
3. Przy kempingu poza lasem sprawdź przepisy właściwego landu i gminy oraz korzystaj z wyznaczonych miejsc.
4. Podczas grzybobrania sprawdź oznaczenia, nie przekraczaj 2 kilogramów dziennie i zbieraj wyłącznie na własne potrzeby.
5. Zabierz śmieci ze sobą i przestrzegaj zakazów wstępu oraz oznaczeń na drogach leśnych.

Informacje opierają się na źródłach dostępnych w internecie, w tym na portalu oesterreich.gv.at, i nie stanowią porady prawnej. W razie wątpliwości skontaktuj się z właściwym urzędem landu, gminą lub prawnikiem.