Ослободувања од Rezeptgebühr, e-card, ORF и струја во Австрија во 2026 година

Во Австрија, во одредени животни ситуации може да бидете ослободени од плаќање на таксата за лекови на рецепт, односно Rezeptgebühr. Во таков случај не се плаќа ниту годишната сервисна такса за e-card. За некои лица ослободувањето е автоматско, додека други треба да поднесат барање.

Во продолжение се објаснети износите и приходните граници за 2026 година, правилото од 2%, како и поврзаноста со ослободувањето од ORF-таксата и со социјалната тарифа за електрична енергија.

Колку изнесува Rezeptgebühr во 2026 година?

Од 1 јануари 2026 година, Rezeptgebühr изнесува 7,55 евра за секој издаден лек на рецепт. Таксата се плаќа во аптека при подигнување на лекот.

Ослободувањето има две главни последици:

• не плаќате Rezeptgebühr за лековите на рецепт;
• не ја плаќате сервисната такса за e-card, односно Service-Entgelt.

Ослободувањето важи и за лицата кои се соосигурени и имаат право на тоа преку осигуреникот.

Кој е општо ослободен?

Следните групи се ослободени без проверка на приходите:

• лица со заразна болест која подлежи на пријавување. Ослободувањето важи само за лековите потребни за лекување на таа болест, а лекарот го означува тоа на рецептот;
• лица кои вршат цивилна служба, односно Zivildienstleistende, и нивните членови на семејството;
• баратели на азил кои се во федерална грижа, односно Asylwerber in Bundesbetreuung.

Автоматско ослободување поради социјална потреба

Не е потребно посебно барање ако примате одредена парична помош поради посебна социјална потреба. Ова, на пример, може да се однесува на приматели на:

• Ausgleichszulage – изедначителен додаток;
• Ergänzungszulage – дополнителен додаток.

Автоматски се ослободени и:

• лицата кои вршат цивилна служба;
• учесниците во доброволната социјална година, односно Freiwilliges Sozialjahr;
• лицата кои се самостојно осигурени затоа што се грижат за дете со попреченост.

Откако ослободувањето ќе биде одобрено, тоа останува во сила.

Лимитот од 2% за Rezeptgebühr

Ако немате друга основа за ослободување, можете да бидете ослободени кога во една календарска година ќе платите Rezeptgebühr во висина од 2% од вашиот годишен нето-приход. По достигнувањето на овој лимит, до крајот на годината не плаќате повеќе Rezeptgebühr и не треба да поднесувате барање.

Сепак, постои минимален праг, односно Mindestobergrenze. Лимитот се активира дури откако ќе платите најмалку 41 Rezeptgebühr. Во 2026 година секоја од нив изнесува 7,55 евра.

Евиденцијата ја води кровната организација на социјалното осигурување, Dachverband der Sozialversicherungsträger, преку сметката за трошоци за лекови, односно Heilmittelkostenkonto.

Кога ќе го достигнете лимитот, при следната посета на лекар и читањето на e-card во системот се појавува ослободувањето. Лекарот го означува тоа на новиот рецепт, а аптеката повеќе не наплаќа Rezeptgebühr. Состојбата на сметката можете да ја проверите онлајн со ID Austria или EU-Login.

Како се пресметува лимитот?

• Годишниот нето-приход се пресметува врз основа на податоците што веќе ги има социјалното осигурување, како основата за придонеси, пензијата, надоместокот за невработеност и надоместокот за боледување.
• Најчесто се користат податоците од последната достапна година. Кај пензионерите се зема предвид тековната пензија.
• Ако вашиот сегашен приход значително се разликува од податоците во системот, можете да побарате од здравственото осигурување повторно да го утврди годишниот нето-приход.
• Rezeptgebühr платени за членовите на семејството кои се соосигурени се вклучуваат во лимитот, но нивниот сопствен приход не се пресметува.
• Лекарот, медицинскиот асистент и аптеката гледаат само дека постои ослободување. Не ги гледаат причината, приходот или лековите.

Ослободување со барање: приходни граници во 2026 година

Ако вашиот месечен нето-приход не ги надминува следните референтни вредности, односно Richtwerte, можете да поднесете барање за ослободување:

• Самец: 1.308,39 евра месечно;
• Самец со зголемена потреба од лекови: 1.504,65 евра;
• Брачна или вонбрачна заедница: 2.064,12 евра;
• Брачна или вонбрачна заедница со зголемена потреба од лекови: 2.373,74 евра;
• За секое соосигурено дете: дополнителни 201,88 евра.

Приходот на брачниот или вонбрачниот партнер се додава на вашиот приход. Приходот на другите лица кои живеат во домаќинството се зема предвид со 12,5%.

Барањето се поднесува кај надлежниот носител на здравствено осигурување, односно Krankenversicherungsträger. Потребните документи зависат од вашата ситуација. Може да се побараат, на пример, последната потврда за плата, потврда за пензија, доказ за приходите на партнерот или потврда за исплата од осигурување од несреќа.

Точниот список на документи можете да го добиете од вашиот Krankenversicherungsträger. За прашања поврзани со e-card можете да се јавите на E-Card-Serviceline на 050 124 3311.

ORF-таксата и социјалната тарифа за струја

Ослободувањето од таксата за радио и телевизија, односно Befreiung von Rundfunkgebühren, се разгледува во ист контекст со правото на социјалната тарифа за електрична енергија, односно Strom-Sozialtarif.

Во истата поврзана група спаѓаат и:

• поддршката за телефонски трошоци, односно Zuschussleistung Telefon;
• ослободувањето од трошоците според EAG, односно EAG-Kostenbefreiung.

Овие четири олеснувања се поврзани, но претставуваат посебна област од ослободувањето од Rezeptgebühr и од таксата за e-card.

Фондови за поддршка при тешка финансиска состојба

Во посебни финансиски тешки ситуации, здравственото и пензиското осигурување можат да обезбедат помош преку фондовите за поддршка, односно Unterstützungsfonds. Тоа може да биде релевантно, на пример, при многу високи трошоци за лекување.

За овие средства не постои законско право. Секое барање се разгледува индивидуално, врз основа на приходите и имотната состојба.

Лицата со попреченост кои имаат степен на попреченост од најмалку 50% и постојан престој во Австрија можат да побараат помош од покраинската канцеларија на Sozialministeriumservice.

Најчести прашања

Колку чини еден рецепт во 2026 година?

Од 1 јануари 2026 година, Rezeptgebühr изнесува 7,55 евра.

Дали треба да поднесам барање за лимитот од 2%?

Не. Кога ќе достигнете Rezeptgebühr во висина од 2% од годишниот нето-приход, ослободувањето се активира автоматски и се прикажува при читањето на e-card.

Дали аптеката гледа зошто сум ослободен?

Не. Во аптеката се гледа само дека постои ослободување. Приходот, причината за ослободувањето и податоците за лековите не се прикажуваат.

Ако сум ослободен од Rezeptgebühr, дали ја плаќам таксата за e-card?

Не. Ослободувањето од Rezeptgebühr значи дека не се плаќа ниту годишниот Service-Entgelt за e-card.

Практични чекори

1. Проверете дали веќе спаѓате во група со автоматско ослободување, како примател на Ausgleichszulage или Ergänzungszulage.
2. Ако не сте автоматски ослободени, следете ги платените Rezeptgebühren преку Heilmittelkostenkonto со ID Austria или EU-Login.
3. Проверете дали сте го достигнале лимитот од 2% и дали се исполнети условите за најмалку 41 платена такса во 2026 година.
4. Ако приходот е под важечката Richtwert, поднесете барање кај вашиот Krankenversicherungsträger и приложете ги бараните докази за приход.
5. За прашања за e-card контактирајте ја E-Card-Serviceline на 050 124 3311.
6. За ORF, Strom-Sozialtarif, Zuschussleistung Telefon и EAG-Kostenbefreiung проверете ги условите за поврзаните олеснувања.

Овој текст е информативен и не претставува правен, финансиски или медицински совет. За конкретна ситуација обратете се кај надлежниот осигурител, лекар, правен советник или друга соодветна стручна служба.

Извор: oesterreich.gv.at