Како да започнете бизнис во Австрија: Einzelunternehmen чекор по чекор

Планирате да започнете сопствен бизнис во Австрија, но не знаете од каде да почнете? Прво треба да утврдите во која категорија спаѓа вашата дејност и дали ви е потребна дозвола за вршење Gewerbe. Во овој текст, според состојбата во јануари 2026 година, се објаснети основите за започнување Einzelunternehmen.

Накратко

• Во Австрија постојат четири главни видови самостојна работа: Gewerbe, Urproduktion, freiberufliche Tätigkeit и Neue Selbstständige.
• Стопанска дејност од типот Gewerbe може да се врши само со Gewerbeberechtigung.
• Gewerbeberechtigung вообичаено може да се добие од 18 години, односно по стекнување целосна деловна способност.
• За регулираните дејности, како занаетчиството и угостителството, потребен е и доказ за стручна оспособеност (Befähigungsnachweis).
• Постојат бесплатни онлајн алатки за планирање на бизнисот.

Кога работата се смета за Gewerbe?

Ова е најважното почетно прашање, бидејќи од одговорот зависи дали ви е потребна Gewerbeberechtigung. Дејноста има карактер на Gewerbe кога истовремено се исполнети три услови:

1. Самостојност: работите за своја сметка, на свој ризик и под своја одговорност.
2. Редовност: дејноста ја вршите трајно или, ако е еднократна, со намера да ја повторите.
3. Цел за остварување приход: целта е да заработите пари.

Постојат и исклучоци. На пример, ако еднаш неделно купувате намирници за баба или друго лице и за тоа добивате џепарлак, дејноста формално може да има карактер на Gewerbe, но спаѓа во наједноставните активности и затоа е надвор од опфатот на Gewerbeordnung, член 2.

Кои видови самостојна работа постојат?

Пред да поднесете пријава, утврдете во која категорија спаѓа работата што сакате да ја вршите.

• Gewerbliche Erwerbstätigkeit: дејност што бара Gewerbeberechtigung. Примери се трговија, занаетчиство и угостителство.
• Urproduktion: производство на природни суровини, како земјоделство и шумарство, рударство, лов и риболов.
• Freiberufliche Tätigkeit: самостојна, професионално независна работа, на пример даночен советник или овластен ревизор.
• Neue Selbstständige: работа врз основа на Werkvertrag, без Gewerbeberechtigung. Примери се писател, психотерапевт и предавач.

Freie Gewerbe и reglementierte Gewerbe

Во рамките на Gewerbe постојат две главни групи:

• Freie Gewerbe: на пример трговија. И за овие дејности е потребна Gewerbeberechtigung.
• Reglementierte Gewerbe: на пример занаетчиство и угостителство. Покрај Gewerbeberechtigung, потребен е и доказ за стручна оспособеност (Befähigungsnachweis).

Gewerbeberechtigung се добива со пријавување на дејноста, односно преку Gewerbeanmeldung. За административната постапка може да се користи официјалниот портал за претприемачи USP.

Што треба да испланирате пред пријавувањето?

Пред пријавувањето треба да ја разгледате правната форма (Rechtsform), да подготвите деловен план (Businessplan), да го испланирате финансирањето и да се информирате за советувалишта и семинари. Einzelunternehmen е една од можните правни форми. За споредба на формите може да ви помогне онлајн советникот на WKO, Rechtsform-Ratgeber.

Вашата деловна идеја можете да ја проверите со следните прашања:

• Кому му е потребен вашиот производ или услуга?
• Зошто клиентот би купил токму од вас?
• По што вашата понуда се разликува од постојните понуди?
• Како ќе стигнете до клиентите?
• Со какви трошоци треба да сметате?

Не мора секогаш да започнете од нула. Можете да преземете и постоечки бизнис чиј сопственик бара наследник. Таквите понуди се објавуваат на nachfolgeboerse.at.

За кого е погодна самостојната работа?

Не постои општ рецепт за успех. Самостојното работење секогаш носи ризик. Предност е тоа што сте свој шеф и можете да ги реализирате сопствените идеи. Недостаток е што ја преземате целосната одговорност, а особено во почетокот се потребни многу време и енергија.

Корисни лични особини се истрајност, флексибилност, подготвеност за преземање ризик, стратешко размислување, способност за решавање конфликти и организациски вештини. Од професионална страна помагаат искуството во секторот, стручните знаења и основното познавање на трговијата и деловното работење.

Каде можете да добиете помош?

• WKO Gründerservice: стручни информации, настани и публикации, вклучително и на странски јазици.
• Водичот „Einfach machen“ на WKO: проверка на идејата и личните способности, како и правни и економски основи.
• Unternehmertest на WKO: тест за процена на претприемачката погодност, подготвен од психолози.
• Mindestumsatzrechner на WKO: пресметка на потребниот приход за покривање на приватните и деловните трошоци.
• Gründerguide на WKO: интерактивен водич за основачи со главна или дополнителна дејност.
• Plan4You и i2b: бесплатен софтвер и шаблони за деловен план.
• Austria Wirtschaftsservice (aws): државна банка за поддршка и програми за финансирање на бизниси.

Најчести прашања

Од која возраст може да добијам Gewerbeberechtigung?

Вообичаено од моментот на стекнување целосна деловна способност, односно од 18 години.

Дали за секоја самостојна работа е потребна Gewerbeberechtigung?

Не. Neue Selbstständige работат врз основа на Werkvertrag без Gewerbeberechtigung, на пример како писатели или предавачи. Gewerbeberechtigung е потребна за дејностите што спаѓаат во Gewerbe.

Која е разликата меѓу Freie Gewerbe и reglementierte Gewerbe?

За двете групи е потребна Gewerbeberechtigung. Кај reglementierte Gewerbe, како занаетчиството и угостителството, потребен е и доказ за стручна оспособеност.

Практични чекори

1. Опишете ја конкретната дејност што сакате да ја вршите и проверете во која категорија спаѓа.
2. Утврдете дали се работи за Freie Gewerbe или reglementierte Gewerbe.
3. Проверете дали ви е потребен Befähigungsnachweis.
4. Изберете правна форма и разгледајте дали Einzelunternehmen одговара на вашата ситуација.
5. Направете Businessplan со проценка на клиенти, приходи и трошоци.
6. Побарајте информации и советување од WKO Gründerservice и искористете ги алатките Plan4You, i2b и Mindestumsatzrechner.
7. Кога ќе бидете подготвени, поднесете Gewerbeanmeldung преку надлежната постапка или преку порталот USP.

Овој текст е подготвен врз основа на јавно достапни извори и не претставува правен, даночен или деловен совет. За конкретната ситуација обратете се кај квалификуван стручњак.

Извор: oesterreich.gv.at