Präteritum-i i foljeve modale në gjermanisht
Foljet modale (müssen, sollen, können, wollen, dürfen, mögen) janë një nga bazat e fjalive në gjermanisht. Format e tyre në Präteritum përdoren shumë shpesh për të shprehur se çfarë duhej, mundej, dëshironte, donte ose lejohej të bënte dikush në të kaluarën.
Format Präteritum të foljeve modale
- müssen (duhet) → musste – ich musste
- sollen (duhet, pritej) → sollte – du solltest
- können (mund, di) → konnte – er konnte
- wollen (dua) → wollte – wir wollten
- dürfen (lejohet) → durfte – ihr durftet
- mögen (pëlqej, dua) → mochte – sie mochten
Zgjedhimi me shembuj
müssen → musste
- ich musste – më duhej
- du musstest – të duhej
- er/sie/es musste – i duhej
- wir mussten – na duhej
- ihr musstet – ju duhej
- sie/Sie mussten – u duhej / Ju duhej
Shembull:
- Ich musste gestern viel arbeiten. – Dje më duhej të punoja shumë.
können → konnte
- ich konnte – munda
- du konntest – munde
- er/sie/es konnte – mundi
- wir konnten – mundëm
- ihr konntet – mundët
- sie/Sie konnten – mundën / mundët
Shembull:
- Er konnte das Problem nicht lösen. – Ai nuk mundi ta zgjidhte problemin.
sollen → sollte
- ich sollte – duhej
- du solltest – duhej
- er/sie/es sollte – duhej
- wir sollten – duhej
- ihr solltet – duhej
- sie/Sie sollten – duhej / Ju duhej
Shembull:
- Wir sollten die Hausaufgabe gestern abgeben. – Dje duhej ta dorëzonim detyrën e shtëpisë.
wollen → wollte
- ich wollte – doja
- du wolltest – doje
- er/sie/es wollte – donte
- wir wollten – donim
- ihr wolltet – donit
- sie/Sie wollten – donin / donit
Shembull:
- Sie wollte Ärztin werden. – Ajo donte të bëhej mjeke.
dürfen → durfte
- ich durfte – më lejohej
- du durftest – të lejohej
- er/sie/es durfte – i lejohej
- wir durften – na lejohej
- ihr durftet – ju lejohej
- sie/Sie durften – u lejohej / Ju lejohej
Shembull:
- Wir durften dort nicht parken. – Nuk na lejohej të parkonim aty.
mögen → mochte
- ich mochte – më pëlqente
- du mochtest – të pëlqente
- er/sie/es mochte – i pëlqente
- wir mochten – na pëlqente
- ihr mochtet – ju pëlqente
- sie/Sie mochten – u pëlqente / Ju pëlqente
Shembull:
- Ich mochte den Film sehr. – Më pëlqente shumë filmi.
Struktura tipike e fjalisë
Edhe në të kaluarën, foljet modale funksionojnë si folje ndihmëse:
kryefjala + folja modale në Präteritum + folja kryesore në Infinitiv në fund të fjalisë
Shembuj:
- Ich konnte gestern nicht kommen. – Dje nuk munda të vija.
- Musstest du so früh aufstehen? – A duhej të ngriheshe kaq herët?
- Wir wollten ein Haus kaufen. – Donim të blinim një shtëpi.
Përmbledhje
- Format Präteritum të foljeve modale janë të parregullta dhe duhen mësuar veçmas.
- Ato përdoren shumë shpesh për të shprehur aftësi, detyrime, leje, dëshira dhe qëllime në të kaluarën.
- Folja modale lakohet, ndërsa folja kryesore qëndron në Infinitiv në fund të fjalisë.
Hapat praktikë
- Mësoni gjashtë format bazë: musste, sollte, konnte, wollte, durfte, mochte.
- Përsëritni zgjedhimin për të gjashtë vetat.
- Shkruani nga një fjali për secilën folje duke përdorur një veprim në Infinitiv.
- Lexoni fjalitë me zë dhe praktikoni pyetjet, si: Musstest du ...? ose Konntest du ...?