Alfabeti gjerman (Das deutsche Alphabet)
Alfabeti (Alphabet) është një nga bazat e mësimit të gjuhës gjermane. Ai ka shumë ngjashmëri me alfabetet e tjera latine, por përfshin edhe shkronja dhe tinguj të veçantë që duhen mësuar veçmas.
Alfabeti gjerman përdoret jo vetëm gjatë leximit. Në jetën e përditshme mund t’ju duhet të shqiptoni emrin, adresën ose adresën e postës elektronike në telefon, të shkruani saktë një fjalë që nuk kuptohet mirë ose të shpjegoni një emër të huaj.
Shkronjat e alfabetit gjerman
Alfabeti gjerman ka 26 shkronja bazë, si alfabeti anglez. Përveç tyre përdoren edhe shkronjat e veçanta Ä ä, Ö ö, Ü ü dhe ß, e quajtur Eszett ose scharfes S.
Shkronjat dhe shqiptimi
- A – a; tingull i ngjashëm me a; der Apfel (molla)
- B – beː; b; das Buch (libri)
- C – tseː; c, ts ose k; der Computer
- D – deː; d; der Dom (katedralja)
- E – eː; e ose é; die Erde (toka)
- F – ɛf; f; der Fisch (peshku)
- G – geː; g; der Garten (kopshti)
- H – haː; h; das Haus (shtëpia)
- I – iː; i; die Insel (ishulli)
- J – jɔt; j; der Junge (djali)
- K – kaː; k; die Katze (macja)
- L – ɛl; l; die Lampe (llamba)
- M – ɛm; m; die Milch (qumështi)
- N – ɛn; n; die Nase (hunda)
- O – oː; o ose ó; das Ohr (veshi)
- P – peː; p; die Post (posta)
- Q – kuː; kv; die Quelle (burimi)
- R – ɛr; r, shpesh si tingull nga gryka; die Rose (trëndafili)
- S – ɛs; s ose z; die Sonne (dielli)
- T – teː; t; der Tisch (tavolina)
- U – uː; u ose ú; die Uhr (ora)
- V – faʊ; f ose v; der Vater (babai), der Vogel (zogu)
- W – veː; v; das Wasser (uji)
- X – ɪks; x ose ksz; das Xylophon
- Y – yːpsilɔn; ü ose i; die Physik (fizika)
- Z – tsɛt; c, si ts; die Zeitung (gazeta)
Shkronjat e veçanta gjermane
- Ä ä: shqiptohet mes e dhe é. Shembuj: der Käse (djathi), spät (vonë).
- Ö ö: nuk ka një përputhje të saktë; i ngjan tingullit ö/ő. Shembuj: schön (i bukur), der König (mbreti).
- Ü ü: i ngjan tingullit ü/ű. Shembuj: die Tür (dera), müde (i lodhur).
- ß: quhet Eszett ose scharfes S dhe shënon një tingull të gjatë s. Përdoret si shkronjë e vogël; në shkronja të mëdha shkruhet SS. Shembuj: die Straße (rruga), heiß (i nxehtë).
Shqiptimi i shkronjave: Buchstabieren
Në gjermanisht shpesh duhet të bëni Buchstabieren, pra të shqiptoni një fjalë shkronjë për shkronjë. Kjo ndodh gjatë telefonatave, në komunikimin me institucione ose kur jepni emrin, adresën dhe të dhëna të tjera.
Shembuj:
- Müller = M – Ü – L – L – E – R
- Straße = S – T – R – A – ß – E
Në telefon ose në një zyrë mund të përdoret edhe Buchstabiertafel, një tabelë drejtshkrimi ku çdo shkronjë lidhet me një fjalë shembull, ngjashëm me përdorimin e fjalëve ndihmëse për shkronjat në gjuhën angleze.
Buchstabiertafel: fjalë shembull
Disa nga fjalët e përdorura në tabelën e drejtshkrimit janë:
- A – Anton
- B – Berta
- C – Cäsar
- D – Dora
- E – E
Kur dikush nuk e kupton një emër ose një adresë, mund ta thoni fillimisht shkronjën dhe më pas një fjalë shembull nga Buchstabiertafel.
Hapat praktikë për ta mësuar alfabetin
- Mësoni shqiptimin e 26 shkronjave bazë me zë.
- Ushtrohuni veçmas me Ä, Ö, Ü dhe ß.
- Shkruani dhe shqiptoni emrin, adresën dhe adresën tuaj të postës elektronike shkronjë për shkronjë.
- Përsëritni shembujt Müller dhe Straße, duke i kushtuar vëmendje umlautit dhe ß-së.
- Kur flisni në telefon ose në një zyrë, përdorni Buchstabieren për të shmangur keqkuptimet.