Czas Präteritum czasowników sein, haben i werden

W języku niemieckim Präteritum (czas przeszły narracyjny) jest zwykle używane w języku pisanym. Istnieją jednak trzy czasowniki, które w codziennych rozmowach niemal zawsze występują w czasie Präteritum: sein, haben i werden. Są bardzo częste, dlatego warto dobrze zapamiętać ich odmianę i zastosowanie.

Präteritum czasownika sein

Czasownik sein (być) ma nieregularną formę w Präteritum.

Odmiana:

• ich war
• du warst
• er/sie/es war
• wir waren
• ihr wart
• sie/Sie waren

Przykłady:

• Ich war gestern zu Hause. – Wczoraj byłem/byłam w domu.
• Wir waren sehr müde. – Byliśmy bardzo zmęczeni.
• Warst du krank? – Byłeś/byłaś chory/chora?

Präteritum czasownika haben

Czasownik haben (mieć, „posiadać coś”) również ma nieregularną formę w czasie przeszłym i jest bardzo często używany.

Odmiana:

• ich hatte
• du hattest
• er/sie/es hatte
• wir hatten
• ihr hattet
• sie/Sie hatten

Przykłady:

• Ich hatte keine Zeit. – Nie miałem/nie miałam czasu.
• Er hatte Glück. – Miał szczęście.
• Hattet ihr gestern Schule? – Mieliście wczoraj lekcje?

Präteritum czasownika werden

Czasownik werden (stawać się, zostawać, a także czasownik posiłkowy używany do tworzenia czasu przyszłego i strony biernej) również jest nieregularny.

Odmiana:

• ich wurde
• du wurdest
• er/sie/es wurde
• wir wurden
• ihr wurdet
• sie/Sie wurden

Przykłady:

• Es wurde dunkel. – Zrobiło się ciemno.
• Er wurde Arzt. – Został lekarzem.
• Wurdet ihr eingeladen? – Zostaliście zaproszeni?

Ćwiczenie – przykładowe zdania

• Wczoraj byłem/byłam w domu. – Ich war gestern zu Hause.
• Nie miałem/nie miałam pieniędzy. – Ich hatte kein Geld.
• Miałeś/miałaś szczęście. – Du hattest Glück.
• Został lekarzem. – Er wurde Arzt.
• Byliśmy zmęczeni. – Wir waren müde.
• Zostaliście zaproszeni? – Wurdet ihr eingeladen?
• Był chory. – Er war krank.
• Nie mieli czasu. – Sie hatten keine Zeit.
• Zrobiło się zimno. – Es wurde kalt.

Podsumowanie

• Czasowniki sein, haben i werden zajmują szczególne miejsce w nauce niemieckiego czasu przeszłego, ponieważ w mowie także są niemal zawsze używane w Präteritum.
• Wszystkie trzy czasowniki są nieregularne, dlatego ich odmianę trzeba zapamiętać osobno.
• Przeczenia i pytania tworzy się tak samo jak w przypadku innych czasowników.
• Te czasowniki są niezbędne podczas opowiadania o wydarzeniach z przeszłości.

Praktyczne kroki

1. Naucz się osobno pełnej odmiany czasowników sein, haben i werden.
2. Powtarzaj przykładowe zdania na głos, zwracając uwagę na końcówki osobowe.
3. Ułóż własne zdania o wczorajszym dniu, używając wszystkich trzech czasowników.
4. Ćwicz również pytania i przeczenia, na przykład Warst du krank? oraz Ich hatte keine Zeit.