ORF-придонес во 2026 година: кој плаќа и кој може да биде ослободен?

Во Австрија јавниот радиодифузен сервис се финансира преку посебен надомест за домаќинствата. Овој надомест, познат како ORF-Beitrag, од 2024 година го замени поранешниот GIS надомест. Во продолжение објаснуваме кој го наплаќа, кој може да побара ослободување и кои дополнителни поволности се поврзани со него во 2026 година.

Што е ORF-Beitrag?

ORF-Beitrag важи од 1 јануари 2024 година и го замени поранешниот GIS-Gebühr. Станува збор за надомест за домаќинство (Haushaltsabgabe), што значи дека се плаќа по домаќинство, а не по лице.

Надоместот го наплаќа ORF-Beitrags Service GmbH (OBS), правниот наследник на поранешниот GIS.

Кој може да побара ослободување од ORF-придонесот?

Ослободување (Befreiung) може да побара лице што припаѓа на една од законски признаените групи:

• глуви лица и лица со тешко оштетување на слухот (gehörlose und schwer hörbehinderte Personen),
• лица што добиваат надоместоци според Arbeitslosenversicherungsgesetz, Arbeitsmarktförderungsgesetz или Arbeitsmarktservicegesetz,
• лица што добиваат додаток за нега (Pflegegeld),
• лица што добиваат минимална социјална помош (Mindestsicherung), порано позната како социјална помош,
• лица што добиваат дополнителен надоместок покрај надоместокот за грижа на дете (Beihilfe zum Kinderbetreuungsgeld),
• лица што добиваат студентска или ученичка стипендија (Studienbeihilfe, Schülerbeihilfe),
• лица што поради социјална потреба добиваат друга поддршка од јавни средства (Leistungen aus sonstigen öffentlichen Mitteln),
• пензионери (Pension),
• чираци што добиваат надомест за чирак (Lehrlingsentschädigung, Lehrlingseinkommen).

Важно: самото припаѓање на една од овие групи не е доволно. Се проверува нето-приходот на сите лица што живеат во домаќинството (Haushaltsnettoeinkommen), кој не смее да надмине утврден праг. Точниот праг на приход е посебно определен.

Кои други услови важат?

Лицето што поднесува барање мора:

• да има најмалку 18 години, и
• да има главно живеалиште во Австрија (Hauptwohnsitz).

Овие услови важат заедно со припадноста кон соодветната група и со условот за приход.

Како се поднесува барањето?

Со едно барање може истовремено да се проверат повеќе видови поддршка. Постапката е следна:

1. Целосно пополнете го барањето преку онлајн-калкулаторот на OBS (Befreiungsrechner) или со формуларот за преземање.
2. Потпишете го формуларот.
3. Приложете ги потребните документи, скенирани или како копии.
4. Испратете го сето тоа до OBS.

Калкулаторот на OBS во неколку чекори покажува дали постои право на ослободување. На крајот може да се преземат персонализирано барање, список на документи и резултатот од проверката. Списокот на потребните документи е достапен на веб-страницата на OBS.

Контакт: корисничката линија на OBS е достапна на 050 200 800, од понеделник до петок, од 7:00 до 19:00 часот.

Кои поволности се поврзани со ослободувањето?

Во 2026 година со ослободувањето може да бидат поврзани и следните поволности:

• Тарифа за социјална електрична енергија (Strom-Sozialtarif): од 1 април 2026 година приватните домаќинства со одобрено ослободување може да добијат ограничена, максимално утврдена цена на енергијата. Ова не важи за студенти. OBS во март 2026 година испратил информативно писмо до домаќинствата со одобрено ослободување.
• Поддршка за телефон (Zuschussleistung Telefon): може да се побара за приватна употреба. Не се исплаќа во готовина. Ваучерот треба да му се достави на телефонскиот оператор, кој го применува како кредит или како социјална тарифа на сметката.
• Ослободување од трошоци според EAG (EAG-Kostenbefreiung): ослободување од трошоците предвидени со законот за развој на обновлива енергија (Erneuerbaren-Ausbau-Gesetz).

Постои и посебна можност, EAG-Kosten-Deckelung, односно ограничување на трошоците според EAG. Таа е наменета за домаќинства со ниски приходи што не добиваат социјална поддршка, на пример надоместок за невработеност, и затоа не се квалификуваат за ослободување од ORF-придонесот.

Колку долго важи ослободувањето?

Ослободувањето или соодветната поддршка важи најмногу пет години. Може да престане ако:

• истече периодот на ослободување или поддршка,
• корисникот почине, се откаже од правото или правното лице престане да постои,
• кај телефонската поддршка услугата се пренесе на друго лице или се откаже,
• корисникот се пресели на друга адреса,
• престанат да важат условите, односно основата за право или условот за приход.

Во таков случај повторно се утврдува обврска за плаќање на ORF-Beitrag, а престануваат и социјалната тарифа, телефонската поддршка или ослободувањето според EAG. Пред истекот, OBS испраќа известување (Ablaufverständigung), по што може да се поднесе продолжено барање (Folgeantrag).

Најчести прашања

Дали ORF-Beitrag е исто што и GIS?

Не целосно. ORF-Beitrag од 1 јануари 2024 година го замени GIS надоместот. Наплатата ја врши ORF-Beitrags Service GmbH (OBS), правниот наследник на GIS.

Дали пензионерите автоматски се ослободени?

Не. Пензијата е само една од можните основи за припадност кон корисничка група. Дополнително, нето-приходот на домаќинството не смее да го надмине утврдениот праг и мора да се поднесе барање.

Дали студентите ја добиваат и тарифата за социјална електрична енергија?

Не. Лицата што добиваат студентска стипендија може да побараат ослободување од ORF-придонесот, но Strom-Sozialtarif не важи за студенти.

Што се случува ако се преселам?

Преселбата доведува до престанок на ослободувањето. На новата адреса може повторно да се поднесе барање, доколку се исполнети условите.

Практични чекори

1. Проверете дали припаѓате на една од законски признаените кориснички групи.
2. Пресметајте го нето-приходот на целото домаќинство и проверете дали е под утврдениот праг.
3. Проверете дали имате најмалку 18 години и Hauptwohnsitz во Австрија.
4. Користете го Befreiungsrechner на OBS или преземете го формуларот за барање.
5. Потпишете го барањето и приложете ги сите потребни документи.
6. Испратете го комплетното барање до OBS и пријавете ги подоцнежните промени на името, адресата или приходот.

Ослободувањето може да престане ако се променат адресата, приходот или основата за право. Затоа навремено пријавете ги промените кај OBS. Пред истекот следете ја пораката Ablaufverständigung и, доколку сè уште ги исполнувате условите, поднесете Folgeantrag.

Извор: oesterreich.gv.at